به گزارش ایرنا،منوچهرمتکی وزیر امورخارجه پنجشنبه شب در گفت و گوی زنده تلویزیونی با شبکه دوم سیما برای تبیین دستاوردهای نشست روسای جمهور سه کشور ایران،افغانستان و تاجیکستان افزود: واقعیت این است که در افغانستان دو حوزه عمکردی وجود دارد که یکی به مردم افغانستان و دولت این کشور بازمی گردد و قسمت دوم جایی است که به نیروهای خارجی مربوط می شود.
او ادامه داد: این قضاوت ثابت شده است که مردم افغانستان آنچه سهمشان بوده انجام داده اند یعنی در روند دولت سازی و مشارکت در انتخابات علی رغم تهدیدات و فشارها،شرکت کرده اند و کرزی و دولت افغانستان هم نسبت به پیگیری مسایل کشورداری جدی بوده اند اما امر کشورداری افغانستان با نقش آفرینی نیروهای خارجی مخلوط شده است.
متکی با بیان اینکه ما باید به دنبال راهکارهایی مبتنی بر ارتباطات منطقه ای برای حل مشکلات افغانستان باشیم، اظهارداشت: یکی از فرمول های منطقه ای که ما مطرح می کنیم اقتباس از عراق است که نشست همسایگان مشتمل بر هفت کشور را در دستور کار داریم و امروز هم در اجلاس سه جانبه تهران درباره آن گفت و گو کردیم.
وی تاکید کرد: اگر آمریکایی ها اعلام کرده اند که خواهان گفت و گو در مساله افغانستان هستند موضع ما صریح و روشن است و اگر راست می گویند مانعی برای این ابتکار ایجاد نکنند البته ما هم این صحبت ها را رصد می کنیم اما از حرف تا عمل فاصله ای است که هیچ کس غیر از خود آنها نمی تواند این فاصله ها را بردارد.
وزیر امور خارجه در بخش دیگری از این گفت و گوی زنده تلویزیونی درباره ماجراجویی اخیر رژیم صهیونیستی در لبنان تصریح کرد:این،بخشی از اقدامات طبیعت این رژیم است، یعنی اگر از این رژیم ترور، اشغال، تجاوز و سرکوب را حذف کنید چیز دیگری ندارد.
متکی اضافه کرد: مساله دیگر مربوط می شود به اینکه رژیم صهیونیستی بعد از شکست های پیاپی در لبنان، غزه و همچنین در اقدام اخیر در آب های بین المللی و به شهادت رساندن جمعی از اتباع ترکیه هنوز نتوانسته خودش را باز یابد و در حال دست و پا زدن برای رسیدن به قدرت و جایگاه شیشه ای متصور برای خود است.
او گفت: متاسفانه در چند وقت اخیر آمریکایی ها و رژیم صهیونیستی در حال تکرار تهدیدهایی هستند و تلاش می کنند که القا کنند این دفعه بنا دارند کاری انجام دهند و من فکر می کنم ما باید این مساله را مقداری روانشناسی کنیم که چرا آمریکایی ها وارد این مرحله شدند یا اصلا چرا به طرف قطعنامه رفتند.
وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: البته سوابق نشان داده که ممکن است آنها دست به اقدامی بزنند و آقای احمدی نژاد احتمال حمله به دو کشور را بیان کرده اند و سه روز قبل هم بشار اسد مساله حرکت منطقه به سوی جنگ را مطرح کرده است و همچنین اظهاراتی که رژیم صهیونیستی می کند که این اقدامات، ممکن است ادامه پیدا کند.
متکی تصریح کرد: مجموعه تصویری که در منطقه وجود دارد،گویای این است که آنها نیازمند اقدامی اند اما مطمئن هستیم که به نتیجه نخواهد رسید برای اینکه سابقه منطقه دست ما است.
وی درباره اظهارات اوباما مبنی بر اینکه اگر ایران شفاف سازی بیشتری کند ما آمادگی داریم وارد مذاکره شویم، گفت: آنها در درازمدت نمی توانند در میانه تناقضات حرکت کنند و من فکر می کنم اگر آمریکا می خواهد واقع بینانه برخورد کند نباید لقمه را دور سر خود بچرخاند.
وزیر امور خارجه همچنین در خصوص اینکه آیا اظهار نظری درباره نامه ارسالی به اعضای گروه وین شده است، تصریح کرد: روسیه و همچنین سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اظهار نظر کرده اند و فرانسوی ها هم به نوعی نظراتشان را منتقل کرده اند که برای مذاکرات آماده هستند، از طرفی یوکیو آمانو هم اعلام کرده که بزودی پیگیری های لازم را انجام می دهد.
متکی در پاسخ به اینکه آیا آنها پذیرفته اندکه ترکیه و برزیل در نشست گروه وین مشارکت کنند، با بیان اینکه آنها در این باره متفاوت سخن گفته اند، افزود: به هر حال این دو کشور بخشی از بیانیه تهران هستند و ضمنا مذاکرات وین مربوط به تبادل سوخت است که بر اساس توافق تهران است و ترکیه و برزیل جزئی از آن هستند.
متکی با اشاره به اینکه میان سه کشور همسایه ایران، افغانستان و تاجیکستان حوزه مشترک فرهنگی و تمدنی و همچنین ویژگی های بسیار گسترده تاریخی وجود دارد، افزود که این سه کشور ویژگی های دیگری هم دارند و ارتباطات میان آنها به لحاظ حمل و نقل ریلی و ارتباطات گوناگون تنها خودشان را تامین نمی کند بلکه هر سه کشور نقش مهمی در ارتباط بسیار گسترده از منتها الیه شرق آسیا تا اروپا دارند.
متکی وجود اشتراکات بسیار گسترده و اقتصادهایی که می توانند مکمل هم باشند و نیازهای خود را در منطقه تامین کنند را از جنبه هایی دانست که سه کشور را درکنار هم قرار می دهد.
وی تصریح کرد: تامین نیازهای متقابل موجب می شود که الزاما ما پیوند بیهوده به بعضی از جاهای دیگر نداشته باشیم.
متکی با بیان اینکه درپنج سال گذشته درحوزه مناسبات دو جانبه میان هر سه کشور در زمینه های اقتصادی و اجرای طرحهاگام های خوبی برداشته شده است، افزود:حجم مناسبات ایران با افغانستان به یک و نیم میلیاد دلار رسیده که این رقمی است که کمتر تصور می شد حاصل شود و در آینده با توجه به تسهیلات جدیدی که به لحاظ حمل و نقل در حال فراهم شدن است، بسیار بیشتر خواهد شد.
وزیر امور خارجه ادامه داد: توجه دقیق روسای جمهوری ایران، افغانستان و تاجیکستان،به زیرساخت های همکاری ها سه جانبه است و در این حوزه چند کار مهم تعریف شده که اگر وارد مرحله اجرایی شود،چهره مناسبات منطقه ای ما را متحول می کند.
متکی خاطرنشان کرد: به عنوان مثال طرحی در همین نشست امروز در اعلامیه روسای جمهوری سه کشور نهایی شد که بر اساس آن راه آهن تاجیکستان از طریق افغانستان به ایران متصل می شود و با توجه اینکه به موازات این طرح مذاکراتی هم برای اتصال راه آهن چین از طریق قرقیزستان به تاجیکستان صورت گرفته،در واقع جاده ابریشم ریلی احداث می شود که به خلیج فارس و ترکیه و اروپا متصل خواهد بود و تحولی اساسی در چهره ارتباطی منطقه و همچنین میان آسیا و اروپا به شمار می رود.
وی افزود: البته با توجه به تاکید روسای جمهوری سه کشور به وزرای خارجه، کمیسیون مشترک سه جانبه تشکیل شدکه وزرای خارجه مسئول آن هستند و سایر وزرا بر حسب مورد اعضای این کمیسیون ها خواهند بود و نشست های سه جانبه را برای اجرایی کردن سریع تر مصوبات برگزار و پیگیری می کنند.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر میزان عملیاتی بودن طرح مراودات بر اساس ارزهای محلی میان سه کشور اظهارداشت: امروز(پنجشنبه)توافق شدکه موضوع مبادله کالا با کالا میان سه کشور بررسی شود تا اساسا پولی رد و بدل نشود و محصولات مورد نیاز سه کشور مبادله شود.
متکی ادامه داد: راه دوم مطالعه و بررسی امکان استفاده از پول های ملی سه کشور است.اما اینکه چقدر این مساله عملیاتی است قاعدتا باید وزرای اقتصاد و بازرگانی نشست هایی را بگذارند و بانک های مرکزی سازوکار اجرایی آن را دنبال کنند.
وی تشکیل کمیسیون های مشترک به منظور تعیین راهبردکوتاه مدت،میان مدت و بلندمدت همکاری های سه جانبه را از مهمترین تصمیمات این اجلاس برشمرد و گفت:این کمیسیون مشترک با مشارکت وزرای تخصصی در بخش های مربوطه کارها را پیگیری می کند.
وزیر امور خارجه افزود:در بیانیه این اجلاس به همکاری های اقتصادی سه جانبه در زمینه ساخت جاده و اتصال راه آهن جهت ترانزیت کالا و مسافر بویژه طرح جدید راه آهن افغانستان از شیرخان بندر و اتصال آن از طریق هرات به ایران اشاره شده و قرار است وزرای حمل و نقل پنج کشور ایران، افغانستان، تاجیکستان، چین و قرقیزستان برای بررسی این پروژه که در واقع شرق و غرب را به هم متصل می کند،اواسط اکتبر 2010 در شهر دوشنبه نشستی داشته باشند.
متکی همچنین پیگیری موضوع شبکه انرژی،ایجاد یک شبکه کابلی برق میان تاجیکستان و ایران از طریق افغانستان،اتصال کابلهای ارتباطی و مخابراتی، ایجاد شبکه تلویزیونی مشترک، مبارزه با تروریسم، افراط گرایی، مواد مخدر و برخی جرایم سازماندهی شده را از دیگر موارد مورد توافق میان سه کشور برشمرد و خاطرنشان کرد: اجلاس بعدی در کابل برگزار خواهد شد.
