ماه جاری شاهد برگزاری دو نشست مهم در دو نقطه از جهان بودیم. نشست اول به سران گروه 20 مربوط میشد که در کانادا برگزار شد و نشست دوم هفتمین نشست سران گروه دیهشت در ابوجا پایتخت نیجریه بود. گروه هشت کشور صنعتی هسته مرکزی گروه 20 را تشکیل میدهند و گروه دیهشت شامل هشت کشور بزرگ جهان اسلام همچون ایران، ترکیه، مالزی، اندونزی، بنگلادش، پاکستان، نیجریه و مصر هسته مرکزی سازمان کنفرانس اسلامی با 57 کشور عضو را تشکیل میدهند. البته برخی کشورها در هر دو ساز و کار مورد اشاره حضور دارند اما فارغ از این مسائل آنچه درخصوص گروه دیهشت دارای اهمیت است اینکه این نهاد نوپا که در سال 1997 رسماً آغاز به کار کرد تاکنون تلاشهای زیادی برای گسترش همکاریهای درون سازمانی و همچنین افزایش سهم در تجارت جهانی به عمل آورده است که ماحصل اینگونه تلاشها حرکت تکاملی اعضای دیهشت برای تقویت هر چه بیشتر همکاریهایی فیمابین است. در همین چارچوب سران دیهشت در ابوجا مهمترین هدف نشست را ارتقای سطح سرمایهگذاریهای منطقهای تعریف کردند که در بیانیه پایانی بر آن تأکید شد. در بخشی از بیانیه پایانی نشست ابوجا آمده است: ما بر این باوریم که سرمایهگذاری میان اعضای کشورهای دیهشت برای تعمیق روابط اقتصادی ضروری است، لذا ضمن تأکید بر ضرورت شناسایی راهها و وسایل تشکیل صندوق سرمایهگذاری دیهشت و فرصتهای سرمایهگذاری از پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای تشکل صندوق سرمایهگذاری مشترک دیهشت حمایت میکنیم.
همچنین در بیانیه پایانی نشست ابوجا از تصویب نهایی توافقنامه سادهسازی روند صدور روادید برای بازرگانان کشورهای عضو از سوی ایران، مالزی، پاکستان، ترکیه و بنگلادش و لازمالاجرا شدن آن بین پنج کشور استقبال شده و آمده است: ما بر این باوریم که این قرارداد تنوع و نیروی تازهای به افزایش تجارت درونی دیهشت میدهد.
بدینترتیب ملاحظه میشود اعضای دیهشت در حرکتی گام به گام به دنبال نهادینه ساختن همکاریهای بین اعضا هستند تا بتوانند با بهرهگیری از ظرفیتهای فراوان اعضا به قطبی نیرومند در بلوکبندیهای اقتصادی، سیاسی و بینالمللی تبدیل شوند. اعضای دیهشت با جمعیتی بالغ بر 930 میلیون نفر و برخورداری از منابع عظیم انرژی و سایر منابع زیرزمینی و همینطور نیروی انسانی کارآمد و عقبه جهان اسلام از توانمندیهای بالقوه فراوانی برخوردار هستند که در سایه همکاریهای مشترک میتوانند با به فعلیت درآوردن آنها بر قدرت چانهزنی و سهم خود در معادلات اقتصادی جهان و سیاست بینالمللی بیفزایند. البته گروه دیهشت برای سرعت بخشیدن به این روند میتواند از تجربه برخی اعضا که همزمان در سازمانهایی نظیر اکو، اکواسی، آ.سه.آن و سارک عضویت دارند نیز استفاده نماید تا با توجه به تجربه موجود در سطح این سازوکارها از نقاط قوت آنها برای گسترش همکاریهای مشترک اثرگذاری دیهشت در سطح معادلات منطقهای و جهانی بیشتر بهرهبرداری نماید. البته این حضور و تجارب میتواند به نقطه ضعف نیز تبدیل شود و آن زمانی است که اعضای دیهشت به جای تمرکز بر تقویت مناسبات در سطح دیهشت همچنان به دنبال اولویتدهی بیش از حد به سایر سازوکارها باشند. به نظر میرسد اعضای دیهشت با برقراری موازنه در نوع نگاه و سرمایهگذاری خود بین سازمانهای منطقهای از یک سو و دیهشت از سوی دیگر میتوانند از سازوکارهای موجود به عنوان حلقههای مکمل استفاده نموده از پتانسیل این سازوکارها در قالبی هماهنگ برای همگرایی بیشتر بهره ببرند.
نکته دیگر اینکه گروه دیهشت میتواند همکاری مشترک بین این گروه با سایر سازمانها نظیر اتحادیه اروپا و گروه هشت کشور صنعتی را تعمیق بخشد تا بدینترتیب در محاسبات سایر بلوکهای اقتصادی جهانی جایگاه ویژه برای دیهشت در نظر گرفته شود و بالاخره اینکه دبیرخانه دیهشت که در استانبول مستقر است میتواند بر سطح کارایی خود افزوده، متناسب با تلاش اعضا به پیگیری چگونگی اجرایی شدن مصوبات اجلاس سران، شورای وزیران و کمیسیون به عنوان سه رکن اصلی دیهشت بپردازد و با اطلاعرسانی سریع و به موقع نتایج همکاریهای اعضای دیهشت و آثار عملی آن را برای افکار عمومی جهان اسلام و سایر کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی تشریح نماید تا بدینترتیب نحوه همکاری دیهشت به عنوان موتور محرکه همکاریهای مشترک اقتصادی بین 57 کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی به الگویی برا تعمیق مناسبات و هکاریهای مشترک کشورهای اسلامی تبدیل شود.
