میثاق رشادمهر
امسال هم مثل هر سال، تقریباً همه مطبوعات و جراید کثیرالانتشار کشور سعی کردند در آستانه سوم خرداد و روزهای بعد از آن در قالب گفتوگو، گزارش، مقاله، خبر و عکس به نحوی یاد و خاطره آزادسازی خرمشهر در خردادماه 1361 را زنده کنند. در این چند سطر به برخی از این مطالب، نگاهی گذرا خواهیم کرد. البته بدون شک حجم مطالب منتشر شده در مطبوعات و جراید به مراتب بیشتر از این بوده است اما دسترسی ما به همه آنها خصوصاً نشریات استانی غیرممکن بود، به همین خاطر به چند روزنامه و جریده کثیرالانتشار و سراسری بسنده کردیم.
روزنامه کیهان
صفحه «فرهنگ مقاومت» این روزنامه که یکشنبهها منتشر میشود، دوم خردادماه، بیشتر مطالبش را به خرمشهر اختصاص داد. «دعا کن تا به حرفهایت عمل کنیم». به قلم علی شیرازی، گزارشی از حاشیههای دیدار اعضای حوزه هنری سازمان تبلیغات با مقام معظم رهبری و حضور راوی و نویسنده کتاب «دا» در این جلسه بود که در بالای صفحه خودنمایی میکرد. «خرمشهر- 570 روز بعد» و «خرمشهری که میشناسیم» مطالب دیگری بود که در این صفحه به چشم میخورد.
اما این روزنامه در روزهای اول، دوم و سوم خرداد در صفحه گزارش روز، در گزارشی با عنوان «خونین شهر آنچنان که باید باشد» دیدهها و شنیدههای گالیا توانگر، خبرنگار خود را از وضعیت مردم در این شهر منعکس کرد. این گزارش در بخشهایی نیز به رشادتها و مقاومتهای مردم این شهر در مقاومت 34 روزه و بعد از آن در عملیات بیتالمقدس پرداخته بود. نویسنده این گزارشها همچنین «واگویههای یک زائر خرمشهر غریب» را برای صفحه نسل سوم کیهان نوشته که روز سهشنبه چهارم خرداد به چاپ رسید. در این صفحه همچنین دو خاطره خواندنی از سرهنگ اسماعیلی از لشکر 92 زرهی خوزستان چاپ شد که به عملیات بیتالمقدس و آزادسازی خرمشهر ارتباط داشت.
صفحه ادب و هنر روزنامه کیهان هم که روز سوم خرداد به چاپ رسید به غیر از شعری از مصطفی محدثی خراسانی با نام فتح خرمشهر، مطلبی را با عنوان «جایگاه فتح خرمشهر در شعر مقاومت» به قلم علی خوشه چرخآرانی به چاپ رساند.
از همه اینها گذشته، خبرنگار روزنامه کیهان در دزفول با ارسال خبری، یک واقعیت فراموش شده را از قول رئیس شورای اسلامی شهر دزفول یادآوری کرد. او گفته بود: چهارم خرداد، روز معرفی این شهرستان به عنوان شهر نمونه مقاومت کشور در برابر تجاوزات نظامی بعثیها در سال 66، افتخاری تاریخی برای مردم این خطه است. ولی متأسفانه این روز بزرگ آنچنان که شایسته است به اقشار مختلف معرفی نشده است.
روزنامه ایران
این روزنامه در روزهای سوم و چهارم خرداد در صفحات ادب و پایداری خود به تشریح و تحلیل عملیات آزادسازی خرمشهر از زبان سردار رشید پرداخت. سردار غلامعلی رشید که در عملیات بیتالمقدس از طرف سپاه، هدایت قرارگاه فتح را بر عهده داشت در این دو صفحه، مراحل مختلف عملیات و ویژگیهای آن را مورد بررسی قرار داده بود. در پایین این صفحات نیز فرشاد و فرزین شیرازدی، فرزندان علیاصغر شیرزادی، نویسنده انقلاب و دفاع مقدس، دو مطلب براساس خاطرات آزاده، غلامعلی شجاعیان و همچنین گفتوگویی با علی وطنخواه از مدافعان خرمشهر را درج کرده بودند.
روزنامه ایران همچنین در صفحات زندگی خود در سوم خرداد، گفتوگویی تفصیلی با معلم جانباز، حسینعلی صدیق که دبیر آموزش و پرورش است را به چاپ رسانده است. این جانباز 70 درصد، 20 ساله بود که در عملیات بیتالمقدس شرکت کرد و در آن عملیات، دست و پایش قطع شد. پای دیگرش که در حال قطع شدن بود با تلاش پزشکان پیوند خورد. همچنین ریهاش ترمیم شد تا بتواند تنفس کند. او پس از ازدواج، تحصیلات حوزوی را آغاز کرد و پس از آن در رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی تا کارشناسی ارشد پیش رفت و در سال 1374 وارد آموزش و پرورش شد و شروع کرد به تدریس.
روزنامه ایران همچنین به مناسبت این روزها در صفحه فرهنگ و هنر ضمیمه فرهنگی خود و مقالهای به قلم یزدان سلحشور به روند شکلگیری سینمای دفاع مقدس، نگاهی انداخت.
روزنامه همشهری
این روزنامه اگرچه عکس و تیتر دوم روز سوم خرداد را به آزادسازی خرمشهر اختصاص داد اما بیشتر مطالبش معطوف به اقدامات این روز بود. فقط دکتر محمدرضا جمالی در یادداشتش این سؤال مهم را مطرح کرد: کسانی که در غربت ارزشها و آرمانهای شهیدان به امام و مقام معظم رهبری تأسی میکنند، نزدیکترین خصلت را به فاتحان خرمشهر دارند و باید ببینیم آیا توانستهایم در این مسیر نورانی گام جدی برداریم.
این روزنامه خبرهای مرتبط به سوم خرداد را نیز با تیتر «خرمشهر آزاد شد» و با مقدمهای در حال و هوای سوم خرداد 61 به چاپ رساند.
از برنامههای شهرداری که در سوم خرداد امسال اجرا شد و انعکاس گستردهای در روزنامه همشهری داشت که بگذریم، مقالهای با عنوان «ارتش و حماسه سوم خرداد» به قلم علیحسین احمدی و همچنین یک مقاله با عنوان «عشق، جوهر آزادی خرمشهر» و یادداشتی با عنوان «آواز بلندخرمشهر»، هر دو به قلم نصرتالله محمودزاده از بازماندگان حماسه هویزه و نویسنده دفاع مقدس در این روزنامه به چاپ رسید. در مقاله «ارتش و حماسه خرمشهر» یاد امیر، سرلشکر شهید خسروتاش که در مرحله اول بیتالمقدس به شهادت رسید و همچنین یاد امیر، سرلشکر شهید حسن هداوند میرزایی که در حین عملیات، مجروح شد و به اسارت درآمد و پس از هشت سال اسارت در عراق به شهادت رسید گرامی داشته شده بود.
گفتنی است روزنامه همشهری در مورد برنامههای 10 شبه باغ موزه دفاع مقدس تا 12 خرداد و برای خانواده شهدا و رزمندگان خبرهایی را به چاپ رساند ولی در مورد اینکه قرار بود این باغ موزه در سوم خرداد امسال به طور کلی افتتاح شود، هیچ سؤالی از تشکرینیا، مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران نپرسید و مطلبی را به چاپ نرساند.
روزنامه جامجم
شاید شاخصترین اقدام این روزنامه برای گرامیداشت سوم خرداد، انتشار ویژهنامه 16 صفحهای سرآمدان به انگیزه برپایی ششمین کنگره ملی تجلیل از ایثارگران باشد که با مشارکت بنیاد شهید و امور ایثارگران منتشر شد. گفتوگو با رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران و نماینده مردم خرمشهر در مجلس، همچنین گزارش خبرنگار اعزامی به خرمشهر از وضعیت فعلی این شهر از جمله مطالب شاخص این ویژهنامه بود.
در صفحات رادیو و تلویزیون و فرهنگ وهنر این روزنامه هم میشد ردپای مطالبی را دید که به آزادسازی خرمشهر یا به دفاع مقدس مربوط میشدند. گزارشی از روند تهیه و تولید نمایش رادیویی براساس کتاب «دا» که به تهیهکنندگی حسین توسلی و کارگردانی جواد پیشگر در مرکز ساری انجام شده از جمله این مطالب بود. قرار است این نمایش رادیویی از شبکههای استانی رادیو پخش شود. همچنین اعلام برنامههای ویژه سوم خرداد به همراه چاپ دو عکس از عکسهای تطبیقی مرحوم ابوطالب امام از گلدسته مسجد جامع خرمشهر و گزارشی از سریال «خانه بیپرنده» به کارگردانی کاظم معصومی از دیگر مطالبی بود که در لابهلای صفحات جامجم دیده شد.
روزنامه تهران امروز
این روزنامه که بیش از هر چیز سعی در تبلیغ فعالیتهای شهردار تهران دارد در گزارش از بازدید مجلسیها و سرداران سپاه از باغ موزه دفاع مقدس به همراه آقای شهردار نوشت و سعی کرد که تعریف و تمجید چند نفر از این باغ موزه را به خوبی منعکس کند.
«تهران امروز» عکس یک صفحه اول خود را هم با تیتر «سلام بر خرمشهر» به موضوع سوم خرداد اختصاص داد. در این عکس، چند نفر از بسیجیان و رزمندگان فاتح خرمشهر با خوشحالی در حال گرفتن عکس یادگاری هستند. گزارشی کوتاه از وضعیت فعلی خرمشهر، گفتوگویی با نماینده مردم خرمشهر در مجلس با تیتر توهینآمیز «خرمشهر، صدقهسری نمیخواهد» که اشاره به فعالیتهای دولت برای این شهر دارد و همچنین ناگفتههایی از زبان پدر شهید جهانآرا از پسرش با عکس از حاج هدایت که دستانش را به مانند تسلیم، بالا گرفته است، دیگر مطالب چاپ شده در تهران امروز سوم خرداد است. این روزنامه همچنین گفتوگویی با سردار اسماعیل کوثری که اکنون نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی است با محوریت عملیات بیتالمقدس انجام داده بود که با تیتر «آزادسازی خرمشهر قدرت تفکر انقلاب اسلامی را نشان داد» به چاپ رسید.
روزنامه رسالت
صفحه «شرح عشق» این روزنامه که سابقهای طولانی دارد در آستانه سوم خرداد، روز یکشنبه دوم خرداد به چاپ رسید در حالی که فقط یک ستون از آن به ناگفتههایی از مقاومت 34 روزه خرمشهر اختصاص داشت که به قلم سرهنگ پیاده ستاد، مجتبی جعفری به رشته تحریر درآمده بود.
اگرچه در گفتوگوی مفصل این صفحه با همسر شهید لشکری که چندین سال در اسارت عراقیها بود هم اشاره کوتاهی به خوشحالی اسرا در هنگام آزادسازی خرمشهر شده است.
روزنامه جمهوری اسلامی
از قدیمالایام، یکشنبهها صفحه جبهه و جنگ روزنامه جمهوری اسلامی به چاپ میرسید و هفته گذشته نیز این صفحه در دوم خرداد، مطلب اولش را به مقالهای با عنوان «فتح خرمشهر» به قلم دکتر حسین علایی از فرماندهان سپاهی در دوران دفاع مقدس اختصاص داده بود. در بخشی از این مقاله آمده بود: جاده اهواز- خرمشهر با یک هفته جنگ شبانهروزی به تصرف رزمندگان اسلام درآمد. در هفته دوم عملیات بیتالمقدس هم شهر هویزه آزاد شد و پادگان حمید به دست نیروهای خودی افتاد.
هفتهنامه امین جامعه
این هفتهنامه که متعلق به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی است، چهار صفحه ویژه را به آزادسازی خرمشهر اختصاص داد که عنوان همهشان «حماسه» بود. جمعبندی دستاوردهای عملیات بیتالمقدس به روایت جاویدالاثر حاجاحمد متوسلیان، گپ و گفتی با این سردار رشید و همچنین گوشهای از یادداشتهای شهید حسن باقری از جبهههای جنوب از مطالب شاخص این ویژهنامه چهار صفحهای در هفتهنامه امین جامعه بود. این هفتهنامه همچنین مطلبی را درباره شهید محمد بروجردی، فرمانده سپاه کردستان به چاپ رساند.
روزنامه جوان
روزنامه «جوان» امسال برای اولینبار ویژهنامهای 68 صفحهای به صورت تمام رنگی و با کاغذ گلاسه با مشارکت بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس به چاپ رساند و روز سوم خرداد به صورت رایگان به همراه روزنامه در اختیار علاقهمندان قرار داد.
مطالب این ویژهنامه همچنین روی قسمت پایداری سایت «جوان آنلاین» قرار گرفت که برای همگان قابل استفاده است.
«جوان» امسال به این ویژهنامه بسنده نکرد. بروبچههای گروه سیاسی در صفحه ششم روز سوم خرداد در مطلبی با عنوان «رزمندگان ایستادند تا بمانیم» به بررسی تاریخ اشغال و آزادسازی خرمشهر پرداختند.
صفحه «جوانی» در گروه اجتماعی روزنامه نیز مطالبی را درباره آزادسازی خرمشهر با عنون «ناجیان جوان شهر خون» و «بهرنگ غروبهای کارون» به چاپ رساند.
بروبچههای گروه فرهنگی هم که برای تهیه گزارش از جشنواره ملی تئاتر مقاومت به خرمشهر رفته بودند در حاشیه این جشنواره با پدر شهید جهان آرا و دختر شهید عبدالرضا موسوی(فرمانده سپاه خرمشهر) گفتوگویی کردند که در صفحه 20 روزنامه سوم خرداد به چاپ رسید.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی
شبکههای سراسری رادیو و تلویزیون، امسال هم مثل همیشه برنامههایی را از آرشیو خود بیرون کشیدند تا در چند روز قبل و بعد از سوم خرداد نمایش بدهند. اما شاخصترین برنامه، مجموعه هفت قسمتی هفت قصه از خرمشهر بود که امسال تهیه شده بود و در ساعت مناسبی بعد از خبر ساعت 19 از شبکه اول پخش شد.
مستند پل پیروزی که تصاویر بینظیری از عملیات بیتالمقدس داشت هم چندین بار پخش شد. مستندهای؛ «یک مسجد یک حماسه» و «یاد باد آن روزگاران یاد باد» هم چندین نوبت از شبکههای مختلف پخش شدند.
همه اینها را بگذارید کنار کلیپهای قدیمی و جدیدی که برای سوم خرداد تهیه شده بود و به کرات در شبکههای اول، دوم، سوم و چهارم سیما پخش شد.
