علیرضا محمدی
برای خیلی از اهالی خرمشهر نام مسجد جامع این شهر با نام روحانی مبارزی اجین شده که سالهای طولانی از عمرش را صرف خدمت به مردم شهر و کشورش کرده است. مرحوم آیتالله سیدمحمدتقی موسوی خرمشهری که قریب 46 سال پیشاپیش نمازگزاران مسجد جامع گلبانگ تکبیرش را روانه صحن و سرای مقدس این مسجد میکرد و یاد و خاطره رشادتهایش چه در مبارزه با رژیم طاغوت و چه در برابر تجاوز رژیم بعث عراق، همیشه در قلوب مردم این مرز و بوم جاودانه است. این گزارش اشاره مختصری دارد به خدمات این عالم بزرگوار، تقدیم به روح مطهر او و همه مدافعان شهید خونین شهر.
در خرمشهر از هر کس که سراغ مرحوم موسوی را بگیری، مسجد جامع را نشانت خواهند داد. مسنترها، همانها که دوران مقاومت در خرمشهر را به یاد دارند، نام سیدمحمدتقی را همردیف نام افرادی چون شهید جهانآرا و شیخ شریف قنوتی، جزو اسطورههای مقاومت میدانند که در 45 روز، ساماندهی اندک مدافعان شهر را در برابر سپاه سوم عراق بر عهده داشتند.
از قبل شنیده بودیم که ایشان سال گذشته مرحوم شدهاند. اما آن قدر خدمات و خاطره از این سید بزرگوار در بین مردم خرمشهر وجود داشت که یافتن مطالبی از او، کار دشواری نبود. یکی از کهنهرزمندگان خرمشهری روزهای ابتدایی جنگ را به یاد میآورد که تجار خرمشهر کلید مغازههای خود را در اختیار آیتالله موسوی قرار میدادند تا از کالاهایشان برای ادامه روند مقاومت در برابر دشمن استفاده کند. یکی دیگر میگفت پیرمرد با وجود اینکه 62 سال از عمرش گذشته بود، همپای مدافعان شهر تا آخرین روزها در خرمشهر ماند و تنها با نمایان شدن آثار سقوط شهر و آن هم به اصرار سایرین حاضر به ترک خرمشهر شد.
با راهنمایی یکی از اهالی خانه قدیمی آیتالله موسوی را یافتیم، درست مقابل مسجد و جایی که اکنون بلواری ساخته شده و روی زمین خانه او چند درخت و یک نیمکت روییده است. اما خانه اصلی سید خود مسجد است، صحنش هنوز خاطرات تکبیرهای آیتالله را همپای تیرها و ترکشهای داخل دیوارهایش حفظ کرده و این بین قلوب مردم خونین شهر بهترین حافظ خاطرات سیدمحمدتقی موسوی است.
آیتالله غلامحسین حجتی، داماد مرحوم موسوی و امام جماعت فعلی مسجد جامع، یکی از همین مردم است که مطالب زیادی از ایشان میدانست. از اینکه سال 1297 در بوشهر متولد شد و در 13 سالگی به نجف رفت و. . .
در نجف ایشان از محضر بزرگانی چون آیتالله حکیم و آیتالله استهبانی و سایر علما کسب فیض کردند و سال 1337 با برگشت به ایران در خرمشهر ساکن شدند. در سال 42 امام جماعتی مسجد جامع را برعهده گرفتند و تنها یک سال بعد در جهت بازسازی کلی مسجد و نیز تأسیس حوزه علمیه رضویه اقدام کردند.
طبق گفته آیتالله حجتی، خانه مرحوم موسوی از همان ابتدا مأمن علما و بزرگانی بوده که در بین راه حوزه علمیه قم و نجف در تردد بودند. علاوه بر آن ایشان از علما و بزرگانی چون مرحوم فلسفی، آیتالله سبحانی و سایر علما برای سخنرانی در مسجد جامع دعوت میکردند، اما خدمات آیتالله موسوی تنها به امور علمی محدود نمیشد:با شروع مبارزات انقلابی در برابر رژیم طاغوت مرحوم آیتالله موسوی ترتیبی داده بودند که این مسجد مرکز ثقل مبارزه علیه رژیم وقت باشد. با پیروزی انقلاب نیز با هماهنگیهایی که با شهید بهشتی داشتند، حزب جمهوری اسلامی را در خرمشهر تأسیس کردند و خود شهید بهشتی به دعوت مرحوم موسوی به مسجد جامع آمد و به ایراد سخنرانی پرداخت. اقدامات ایشان در بسط و تحکیم پایههای انقلاب در شهر ادامه داشت که جنگ شروع شد.
جنگ که شروع میشود، خیلی از مردم سعی میکنند خود را به مناطق امن برسانند. هیچ کس از سید که در دهه شصتم زندگی خود است انتظار ماندن ندارد. اما مرحوم موسوی در شهر میماند و از لحاظ روحی تکیهگاهی برای مدافعان میشود:
علاوه بر حرمت مرحوم موسوی در نزد مردم شهر که منجر به کمک بیسابقه خیلی از تجار و اهالی به مدافعان میشد، نقش ایشان در تقویت روحی و معنوی رزمندگان امری غیرقابل توجیه است. آن بزرگوار حتی بعد از سقوط شهر نیز همچنان در مناطق جنگی حضور داشت و هر از گاهی برای دادن روحیه به رزمندگان به جبهههای مختلف میرفتند. بعد از جنگ نیز مرحوم موسوی اولین بازسازیهای شهر را از خود مساجد شروع کردند و بعدها با تأسیس حوزه علمیه سیدالشهدا و همچنین صندوق قرضالحسنه جوادالائمه(ع) در جهت رفع محرومیت از چهره شهر قدمهای شایانی برداشتند.
با وجود چنین خدمات ارزندهای از مرحوم آیتالله موسوی، وقتی که از داماد ایشان خواستیم بارزترین صفت این مرد بزرگ را بیان کند، به تواضع زیاد او اشاره کرد که گویی صفت تمامی مخلصان و مجاهد در راه خداست؛ همانها که سالها جهاد میکنند، تلاش میکنند و در این مسیر الهی جز با خدایی خویش سودا نمیکنند.
مرحوم آیتالله سیدمحمدتقی موسویخرمشهری در سال 1388 به دیدار رزمندگانی شتافت که سالها در رکاب هم از شرف و حرمت شهر و کشورشان پاسداری کرده بودند، روحش شاد.
