دکتر مجید ابهری/ متخصص علوم رفتاری
گاهی اوقات الگوبرداری از رفتارهای نامأنوس غربی تا جایی پیش میرود که افراد به شکلی کورکورانه از مظاهر زندگی غرب تقلید میکنند. یکی از این رفتارها، نگهداری از حیوانات بهویژه سگ است. از نظر آسیبشناسی رفتاری نگهداری جانوران به دو علت میتواند صورت گیرد؛ یکی برای رهایی از تنهایی و داشتن همدم یا هم صحبت و دیگری برای استفاده از بعضی حیوانان درجهت نگهبانی، شکار و... سگها نیز بهعنوان نگهبان بهخوبی عمل کرده و بعضی از نژادهای این حیوان که تربیتپذیرند بهعنوان سگ پلیس و یا سگ امدادگر مورد توجه جوامع بشری قرار گرفتهاند. اما در این میان گروهی از افراد نیز در دو دهه اخیر در جامعه ما به منظور برتریجویی و تقلید از رفتارهای غربی از سگ نگهداری میکنند. برخی از این افراد تا جایی پیش رفتهاند که سگشان را در آغوش گرفته و با خود به مجامع عمومی میبرند و یا در کنار خود در اتومبیل مینشانند! متأسفانه در برخی از مناطق بهویژه مناطق شمال شهر تهران این رفتار جزئی از زندگی روزمره بعضیها شده است.
تا جایی که علاوه بر کلینیکهای دامپزشکی، آرایشگاههایی نیز برای سگها تأسیس شده است. در شرایطی که برخی از افراد در جامعه به سختی زندگی میگذرانند، قیمت یک بسته بیسکوییت گربه یا سگ حدود 20هزار تومان است! نگهداری از سگ به شکلی که فرد آن را جزئی از افراد خانواده خود دانسته و حتی با او هم غذا میشود نشانگر پارهای از کمبودهای اجتماعی است و اینکار به قصد جلب توجه دیگران صورت میگیرد. از نظر آسیبشناسی رفتاری تنها تقلیدهای ظاهری درجامعه باعث بروز این رفتار شده و برخی افراد با قیمتهای گزاف در امر خریدوفروش سگ فعالند. نگهداری سگ میتواند نشانهای از خلأ فرهنگی و پارهای از عقدههای روحی و رفتاری و کمبودهایی در زندگی شخصی باشد. از سوی دیگر، وابستگی عاطفی به اینگونه حیوانات به خصوص در کودکان و نوجوانان منجر به بروز ضربههای روحی شدیدی به آنها میشود و حتی در مواردی که به دلایلی از جمله مرگ، حیوان از صاحبش دور میشود. این ضربات روحی جبرانناپذیر خواهد بود. بنابراین چنانچه خانوادهها برای سرگرمی فرزندانشان این حیوانات را نگهداری کنند باید منتظر تبعات روحی و روانی فراوانی باشند. درکنار مسائل روحی و روانی، توجه به این نکته حائز اهمیت است که نگهداری از سگ نشانهای از کمرنگشدن اعتقادات و باورهای مذهبی است. در صورتی که از نظر علم پزشکی و ژنتیک، بزاق سگ دارای میکروبها و ویروسهایی است که با هیچچیز از بین نرفته و ضدعفونی نمیشود و مخالفت دین اسلام با نگهداری این حیوان از همین مسأله ناشی میشود.
لازم است تا رسانهها با اطلاعرسانی و آگاهسازی ضمن آشنا کردن خانوادهها با عواقب اینگونه مدپرستیها به افراد آموزش دهند که بعضی از تقلیدها غیر از ضایعات فرهنگی، صدمات و لطمات جانی و انسانی بهدنبال خواهند داشت.
