چهاردهمین نشست سران گروه 15 درحالی در تهران برگزار شد که برگزاری نشست سهجانبه جمهوری اسلامی ایران، برزیل و ترکیه پیش از شروع نشست سران بر میزان توجه جامعه جهانی بر تحولات دیپلماتیک در تهران افزود.
رصد این دو رخداد مهم که آثار و پیامدهای آن فراتر از سطوح منطقهای بوده، دارای اهمیتی درسطح بینالمللی بود سبب شد تا بسیاری از رسانههای خبری به بررسی همزمان نشست سهجانبه و نشست سران گروه 15 بپردازند.
اما آنچه که درباره نشست سهجانبه دارای اهمیت بود بیانیه مشترک ایران، ترکیه و برزیل در زمینه تبادل سوخت بود که عملاً تلاشهای آمریکا و برخی دول غربی برای تحت فشار قرار دادن ایران را خنثی کرده و فضای جدیدی را بر بحث هستهای ایران حاکم ساخت. درحالی که آمریکا، فرانسه و انگلیس از مدتها قبل درصدد وضع تحریمهای جدید برضد ایران هستند، ابتکار تهران به منزله تیر خلاصی بر تلاشهای آمریکا بود. هرچند واشنگتن بهرغم برگزاری نشستهای پیاپی 1+5 و همچنین شورای امنیت تاکنون نتوانسته است قطعنامه جدیدی برضد ایران تصویب کند، اما به نظر میرسد بیانیه سهجانبه تهران بیش از پیش آمریکا را با دشواری روبهرو خواهد ساخت، چرا که اکثریت اعضای دائم و غیردائم شورای امنیت باتوجه به حس همکاری ایران معتقدند به بحث هستهای ایران صرفاً از عینک سیاسی نبایستی نگریست. این درحالی است که در روزهای اخیر علاوه بر اتاق بازرگانی و شورای تجاری آمریکا، مدیران 20شرکت بزرگ آمریکایی نیز با ارسال نامهای به کاخ سفید خواستار توقف بحثهای تحریم برضد ایران حتی در قالب تحریمهای یکجانبه شدهاند. این شرکتها به اوباما توجه دادند که هرگونه تحریم تازه یکجانبه بر ضد ایران صرفاً به متضرر شدن بیشتر شرکتهای آمریکایی منجر خواهد شد و حتی از خسارت 25میلیارد دلاری سخن به میان آوردند. بدین ترتیب از برآیند دو حرکت یعنی بیانیه سهجانبه تهران و افزایش مخالفتها با بحث تحریم به نظر میرسد سناریوی وضع تحریمهای تازه برضد ایران با ناکامی بزرگی مواجه شده است.
اما رویداد مهم برگزاری نشست سران گروه 15 در تهران نیز به نوبه خود دارای اهمیت بود، چرا که اعضای این گروه بهعنوان کشورهای صاحب یک سوم جمعیت و یک چهارم مساحت دنیا و همچنین سهم 17درصد در تولید ناخالص جهانی مصمم شدند تا گامهای جدیتری را در مسیر همگرایی اقتصادی بردارند. در این میان پیشنهادهای کاربردی جمهوری اسلامی ایران به ضرورت تشکیل کمیتهای دائمی مرکب از نمایندگان کشورهای عضو برای ارائه چارچوبهای نظری تغییرات و همچنین تشکیل کمیته مشورتی با حضور وزیران خارجه برای پیگیری برگزاری نشستهای منظم نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران به همراه سایر اعضا مصمم است گروه 15 را از وضع موجود خارج ساخته و به فضایی وارد شود که شاخصه آن گروهی مؤثر در بلوکبندیهای سیاسی، اقتصادی و بینالمللی است. بدون شک گروه 15 دارای ظرفیتها و پتانسیلهای فراوانی است که درصورت اراده جدی اعضای خود میتواند به نیروی مؤثر در سطح معادلات جهانی تبدیل شود.
