مذاکرات ایران با 1+5 برای تبادل سوخت احتمالاً طی روزهای آینده از سرگرفته میشود و تهران برای بیرون بردن مذاکرات از بنبست، پیشنهادهای جدیدی روی میز خواهد گذاشت.
طی روزهای آینده لوئیس ایناسیولولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل به ایران سفر میکند و در کنار شرکت در اجلاس گروه 15 در تهران، مذاکرات هستهای را دنبال کند. در کنار داسیلوا، رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه نیز بهصورت همزمان به تهران خواهد آمد.
براساس گزارشها برزیل و ترکیه بهعنوان دوعضو غیردائم ولی تأثیرگذار شورای امنیت پیشنهاد مشترکی برای تبادل سوخت با ایران مدنظر دارند و اساساً بهخاطر همین است که اردوغان و داسیلوا برای گفتوگو با مقامات ایران به تهران سفر میکنند.
یک منبع آگاه به خبرنگار روزنامه «جوان» گفت: پیشنهاد جدیدی نه از سوی ایران و نه از سوی دیگر کشورها در کار نیست و سفر این دو رئیسجمهور نیز به این دلیل است که با چانهزنی بیشتر راههای دیپلماتیک را پررنگتر کرده و زمان بیشتری را برای گفتوگوها صرف کنند.
احمد داوود اوغلو، وزیرخارجه ترکیه حتی طی کنفرانس مطبوعاتی که روز جمعه از استانبول با منوچهر متکی همتای ایرانی خود داشت با تأکید بر لزوم از سرگیری فوری مذاکرات گروه 1+5 و ایران گفت: هماکنون منتظر پاسخ اعضای این گروه برای برگزاری نشستی در ترکیه درباره ایران هستیم. وی با اشاره به روابط دوستانه و همیشگی آنکارا با تهران بر افزایش تلاشهای دیپلماتیک در موضوع هستهای ایران تأکید کرد و اظهارداشت که مذاکرات میان اعضای گروه 1+5 و تهران مهم بوده و باید فوراً از سر گرفته شود.
یک روزنامه چاپ ترکیه نیز نوشت: داوود اوغلو در کنفرانس خبری با منوچهر متکی گفت: ممکن است دیدار سعید جلیلی ـ دبیرشورایعالی امنیت ملی ایران ـ و کاترین اشتون ـ رئیس سیاست خارجه اتحادیه اروپا ـ به نمایندگی از گروه 1+5 در ترکیه برگزار شود.
این درحالی است که برخی از منابع آگاه تصریح کردهاند که قبل از تصویب قطعنامه تحریمها علیه ایران که در هفته دوم ماه ژوئن در شورای امنیت مطرح میشود، هیچگونه نشستی بین ایران و گروه 1+5 انجام نخواهد شد.
اعتمادسازی برای یک پیشنهاد جدید
منوچهر متکی که در راه بازگشت از نیویورک به ترکیه سفر کرد و پس از دیدار با همتای ترکیهای خود که بهمدت 35دقیقه پشت درهای بسته در استانبول برگزار شد با بیان اینکه رآکتور تهران به صد کیلوگرم سوخت نیاز دارد، گفت: ایران آماده معاوضه سوخت 5/3درصدی است و اگر همه طرفها و گروه وین (آمریکا، روسیه، آژانس و ایران) آمادگی خود را اعلام کنند، میتوانیم مکانیزم آن را با اعتمادسازی درباره یک فرمول پیشنهاد کنیم.
متکی در کنفرانس خبری با اشاره به پیشنهاد ترکیه مبنی بر برگزاری دیدار مقامات ایرانی با رئیس سیاست خارجه اتحادیه اروپا در این کشور گفت: این موضوع از سوی ایران نیز قبول شد که درصورت توافق بر سر زمان برگزاری این جلسه، میتواند در نزدیکترین زمان ممکن برگزار شود. به احتمال بسیار این جلسه در ترکیه برگزار میشود. این پیشنهاد برای ما پیشنهاد خوبی است.
وزیرامور خارجه کشورمان ابراز امیدواری کرد که آمریکا به پیشنهاد مبادله سوخت بهطور سازنده نگاه کند که در این صورت امکان رسیدن به یک توافق وجود دارد.
براساس چنین گفتههایی رسانههای خارجی در تحلیلهای خود نوشتهاند که متکی در سفر خود به استانبول مبادله سوخت در خارج از کشور را محتمل دانسته است.
همچنین برخی منابع مطرح کردهاند که مرز ایران و ترکیه جدیترین محل برای تبادل سوخت رآکتور تهران تحت نظارت بازرسان و مسئولان آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. این درحالی است که رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه کشورمان با تأکید بر اینکه درموضوع مبادله همواره باید به سه موضوع مقدار سوخت، همزمانی مبادله و مکان آن توجه شود، اظهار داشت که مبادله در داخل خاک ایران انجام میشود.
وی همچنین گفت: فرمولهای جدید که به تازگی برای مبادله سوخت هستهای مطرح شده، قابل اجرا است. مهمانپرست افزود: در بحث اخیری هم که آقای رئیسجمهور داشت بر این موضوع تأکید شد که پیشنهاد برزیل و ترکیه میتواند اعتماد طرفین را تأمین کند و عملیاتی شود و آمادگی این کار را داریم.
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به تلاش کشورهایی مانند ترکیه و برزیل گفت: فرمولهای بسیاری مطرح شده است و هر کشور سعی کرده با ارائه فرمولی جدید راهی بیابد و ما فکر میکنیم فرمولهایی که اخیراً ارائه شده است قابلیت عملیاتی کردن مبادله را دارد.
همزمان خبرگزاری رویترز به نقل از سلسو آموریم، وزیرخارجه برزیل نوشت: فکر میکنم فضا برای گفتوگو آماده است و من متوجه عملگرایی و مصلحتگرایی رهبری بیشتر ایرانیها و تمایل به حرکت بهسوی جلو را مشاهده کردم.
وی هفته گذشته در تهران با رئیسجمهور و دیگر مقامات سیاسی ایران گفتوگو کرد.
محمود احمدینژاد روز چهارشنبه گفت: میانجیگری برزیل را بهطور اصولی قبول دارد.
