شاید مطلوب‌ترین وسیله ارتباطی جهان، نیامده برود

مقابله جهانی با تأثیرات روانی تلفن همراه

مترجم: محمد طاهری - رمز بقای جهان هستی در ارتباطات پیچیده بین اجزای آن نهفته است و همه موجودات عالم بر اساس قوانین حاکم بر روابط بین آنها از ابزار‌های متفاوت که در اختیار دارند برای برقراری ارتباط استفاده می‌کنند و تکنولوژی‌هایی به وجود می‌آید. هر محصول تکنولوژیکی و ارتباطی نوین که به کشور ما وارد می‌شود، به سبب ناشناخته بودن نیازها و جذابیت محصول، جامعه را دچار هیجان‌های دروغین و استفاده غیر واقعی و نابجا از آن می‌کند. همچنین کارکردهایی غیر از کارکردهای اصلی را به مخاطبان ارائه می‌دهد. برخی ‌ها به جای استفاده صحیح از تلفن همراه، از این وسیله ارتباطی در جهت «گپ زنی»های روزانه، طنز، هجو، شایعه‌پراکنی و لطیفه‌های مخرب بهره می‌گیرند. در کشور ما نیز طی سال‌های اخیر استفاده از تلفن همراه به سرعت گسترش پیدا کرده و هم‌اکنون روزانه میلیون‌ها پیام کوتاه مبادله می‌شود. این درحالی است که اگر تصور کنید پیامک از طریق تلفن‌های کیوسکی در خیابان‌ها ارسال می‌شد چه آمار وحشتناکی رقم می‌خورد. و طبیعتا چه مشکلات جانبی از سوی برخی افراد به وجود می‌آمد که آسیب‌های اجتماعی جبران ناپذیری دارد. در همین رابطه «جوان» در گفت‌و‌گو با دو نفر از اساتید نظرات آنان را در این زمینه جویا شده است. مصطفی کریمی مخصوص، کارشناس ارشد روانشناسی عمومی با اشاره به همه گیر شدن استفاده از فناوری تلفن همراه می‌گوید: من بیش از همه به معایب آن نظر دارم تا محاسنش. امروز با توجه به پدیده‌های نوظهور عصر الکترونیک و دنیای دیجیتال می‌تواند آثار منفی اجتماعی یا اخلاقی به دنبال داشته باشد. کریمی مخصوص می‌افزود: گرایش به استفاده از پیامک و به خصوص بلوتوث ‌ها در بسیاری از مواقع نتیجه عکس می‌دهد و در بیشتر مواقع باعث می‌شود که بیماری روانی برخی افراد به دیگران منتقل شود و همین فناوری لزوم ایجاد نوعی آموزش محسوب می‌شود. مصطفی قهرمانی دکترای جامعه شناسی هم در این باره معتقد است: تلفن همراه نیز مانند سایر فناوری‌های نوین چون تلویزیون، ویدئو و ماهواره علاوه بر داشتن جنبه‌های بسیار مثبت آن، می‌تواند آثار منفی اجتماعی و یا اخلاقی بدنبال داشته باشد. علاوه بر این، به دلیل توسعه و چند رسانه‌ای شدن تلفن‌های همراه نسل جدید که از دوربین‌های عکاسی و فیلمبرداری و سیستم بلوتوث برخوردار هستند، آثار و تبعات مثبت و منفی این فناوری جدید نیز دائم در حال گسترش و پیچیده شدن است. انجام تخلفات در محیط سایبر و مخدوش شدن ارزش‌های اخلاقی و قانونی به دلیل تخلفات یاد شده و سوء استفاده از تلفن همراه و کاهش تماس‌های رو در رو، از جمله مشکلات ناشی از این فناوری گفته شده است. تحقیقات پزشکی چه می‌گویند؟ مضرات پزشکی استفاده از تلفن همراه موضوعی است که نه ثابت شده و نه رد می‌شود. با این حال نتایج تحقیقاتی که به تناوب در این باره صورت می‌گیرد اصلاً به نفع این وسیله ارتباطی نیست. به طوری که نگرانی‌های ناشی از اعلام نتایج تحقیقات که چون موجی اخبار و رسانه‌ها را در بر می‌گیرد در برخی کشورها نهضت‌هایی را برای اعمال محدودیت استفاده از تلفن همراه برانگیخته است.