علیرضا محمدی
«آینده مملکت در دست بسیج دانشآموزی است» این جمله مقام معظم رهبری انگیزه گفتوگویمان با سید حسن بنیهاشم شد. با او در پشت میز مسؤولیتی دیدار کردیم که خودش بارها در طول مصاحبه به حساسیت و اهمیت آن معترف بود. گفتوگو از نیازها، اهداف و فضای پیش روی یک نهاد کشور ساز، در دیدار با مسؤول بسیج دانشآموزی و فرهنگیان شهر ری، با ما همراه باشید.
اگر موافقید برای شروع تعریفی از جایگاه مسؤولیتیتان داشته باشیم.
البته مدت زیادی نیست که من به این مسؤولیت منتصب شدهام، اما در طول سالها فعالیتم در نیروی بسیج عمده فعالیتم در امور فرهنگی بوده و فرماندهی محترم ناحیه بسیج ری هم یکی از دلایل انتصاب بنده به این جایگاه را تجربیات فرهنگیام دانسته و از من خواستند با دیدی فرهنگی به این عرصه وارد شوم. مسؤولیتی که بهترین تعریف از حساسیت آن در سخنان مقام معظم رهبری نهفته است. ایشان بارها به اهمیت بسیج دانشآموزی تأکید داشته و حتی آینده کشور را در دست این نهاد مردمی دانستهاند. با چنین اهمیتی احساس میکنم به عرصه خطیری وارد شدهام و امیدوارم بتوانم منشأ خدمات خیری باشم.
در سخنانتان اشاره به دید فرهنگی داشتید، بیشتر در این مورد توضیح دهید.
در یک دید کلی بسیج نیرویی است مردمی و چند وجهی، این نیرو هرگز محدود به یک بعد مثلاً بعد نظامی یا شبه نظامی نمیشود و در طول سالها فعالیتش نشان داده که میتواند در تمامی عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی، هنری، ورزشی و... حضوری فعال داشته باشد. پس میبینیم که دید فرهنگی و فرهنگسازی در این نیرو تا چه حد مفید است. اما در بسیج دانشآموزی با توجه به میانگین پایین سنی نیروها، کار فرهنگی علاوه بر پرورش استعدادها میتواند بستر سازی خوبی انجام دهد و با تربیت نیروهایی شایسته است که میتوانیم به آینده بسیج و متعاقب آن آینده کشور امیدوار باشیم.
از سخنانتان این طور برداشت میشود که شما بسیج دانشآموزی را پایهساز دیگر سطوح این نیرو میدانید. به طور مثال چه سطحی را مد نظر دارید؟
مثلاً بسیج شهری یکی از این سطوح است. بسیاری از بسیجیان دانش آموز بعد از فارغ التحصیلی یا حتی در اثنای آن، به بسیج شهری جذب میشوند و این تداوم حضور میتواند در بسیج دانشجویی و... نیز ادامه داشته باشد. اینجاست که میبینیم اهمیت بسیج دانشآموزی تا چه حد است و حکمت و بصیرت مقام معظم رهبری در فرمایششان به خوبی مشخص میشود. البته در این خصوص طرحهایی هم وجود دارد که توجه به تربیت نیروها را مد نظر قرار داده و چنین هدفی را دنبال میکنند. یکی از این طرحها، طرح شکوفههای شجره طیبه است که در آن با شناسایی دانشآموزان مستعد، به آموزش عقیدتی و فکری این عزیزان میپردازیم تا در آینده در دیگر سطوح نیروی مقاومت بسیج مفید واقع شوند.
اجرای این طرح به چه نحوی است؟
این طرح از سال پیش تصویب و به اجرا درآمده که به یاری خدا در ناحیه ما شناسایی دانشآموزان مستعد و علاقهمند صورت پذیرفته و اینک قصد اجرای قسمت دیگر طرح یعنی آموزش این عزیزان را داریم. برای آموزش نیز از نیروهای تربیتی خود مدارس به همراه روحانیان غالباً جوان استفاده میکنیم. نکتهای حائز اهمیت در این خصوص، انتخاب مربیان است که سعی میکنیم از افراد آگاه و گزینش شده استفاده کنیم. کسانی که توانایی جذب بچهها را داشته باشند و بتوانند از لحاظ فکری در ارتقای سطح فکری این عزیزان مؤثر باشند.
با اشاره به طرح شکوفههای شجره طیبه، بحث سایر طرحها نیز باز میشود. لطفا از سایر طرحهای بسیج دانشآموزی بگویید.
طرح هجرت، طرح امیدان و طرح راهیان نور از جمله این طرحها هستند. در طرح هجرت نگاه به عرصه سازندگی و عمرانی معطوف میشود. به این ترتیب در طی برنامههایی دانش آموزان به زیباسازی مدارس تشویق شده و در کارهای عمرانی مربوط به مدرسه مشارکت داده میشوند. تا کنون دو طرح هجرت اجرا شده و اکنون مشغول اجرای طرح هجرت 3 هستیم. هدف از این برنامهها نیز مشخص است؛ بالا بردن روحیه همکاری و معاونت عزیزان دانشآموز و تغییر نگرش آنها به محیط آموزشیشان. اما در طرح امیدان روی حرف ما با دانشآموزان مقطع ابتدایی است. در این طرح با توجه به سن کم مخاطبان، سعی میکنیم به برنامههایی بپردازیم که علاوه بر حفظ جنبه تفریحی و سرگرمی، آموزنده و مفید باشند. مثلاً برگزاری مسابقات نقاشی، نشریه دیواری و... در طرح راهیان نور هم امسال بیش از یک هزار دانشآموز را به مناطق جنگی فرستادیم که حضور یک معلم در کنار هر پنج دانشآموز یکی از نکات خوب این برنامه بود. طرح راهیان نور یکی از طرحهایی است که به نظر خود من بسیار اهمیت دارد و همیشه سعی میکنم روی این برنامه وقت بیشتری صرف کنم.
و دلیل این توجه چیست؟
تجربه نشان داده که بازدید عملی و بصری دانشآموزان از مناطق جنگی از جمله مؤثرترین برنامهها در جذب افراد به ارزشها محسوب میشود. همان طور که مقام معظم رهبری در دیدار اخیرشان از منطقه عملیاتی فتح المبین فرمودند، تنها راه سعادت ادامه راه جوانان شهید است و در طی سفرهای مختلف به عینه دیدهام که تاثیر کاروانهای راهیان نور بر روی دانشآموزان به تأسی از شهدا بسیار مفید و ارزنده است. بر همین اساس در دوره اخیر ارسال دانشآموزان در غالب کاروانهای راهیان نور سعی کردیم افرادی را ثبتنام و همراه کنیم که برای بار اول به این سفر میرفتند. خوشبختانه تقاضا زیاد داشتیم امامتأسفانه به دلیل کمی بودجه و امکانات ناچار به گزینش افراد شدیم.
باز هم بحث کمی بودجه، در کل چه مشکلاتی در این ناحیه دارید؟
بودجه که بحثی قدیمی و همیشگی است. اما صرف نظر از این مشکل، من انتقادی نیز به کلیشهای شدن برخی از طرحها دارم. ببینید ما برای مقابله با جنگ نرم دشمن نیاز داریم که با زمان پیش برویم. ولی متأسفانه برخی از طرحها همان اهداف چند سال پیش را تعقیب میکنند و براساس شرایط فعلی و مسائل روز، نوآوری نشدهاند. همین معضل است که باعث میشود من از این طرحها با عنوان «کلیشه» یاد کنم. البته اخیراً سعی در نوآوری در برخی از طرحها شده است، اما با توجه به استعدادها و تواناییهای موجود در دانشآموزان ایرانی، توجه بیش از پیش به این طیف لازم به نظر میرسد. در اینجا خوب است باز هم اشارهای به سخنان رهبری داشته باشم که فرمودند جوانان کنونی ما همان شور و حال جوانان زمان جنگ را دارند، موضوعی که در حوادث اخیر به خوبی آن را درک کردیم. حضور جوانان در این برهه از زمان واقعا جالب و به یادماندنی بود.
لطفا از این حضور بیشتر بگویید.
همان طور که میدانید در شهر ری برخی از راهپیماییها مانند 13 آبان به طور مستقل از تهران برگزار میشوند. بعد از جریانات اخیر و آشوبهایی کهمتأسفانه رخ داد. در 13 آبان سال گذشته راهپیمایی باشکوهی از سوی دانشآموزان و فرهنگیان صورت پذیرفت که در نوع خود بینظیر بود. در راهپیمایی 9 دی و 22 بهمن نیز حضور خودجوش بچهها به حدی بود که امکانات ما برای رساندن آنها به مسیرهای راهپیمایی کفاف نداد و برخی با وسایل شخصی یا عمومی خود را به راهپیمایی رساندند. خوشبختانه دانشآموزان ما شرایط و موقعیتها را به خوبی درک میکنند و همین استعدادها و افکار آماده است که ما را مکلف به توجه هر چه بیشتر به آنها میکند.
به عنوان یک مطلع خود شما چه پیشنهادی برای ارتقای سطح آموزشی و فرهنگی بسیج دانشآموزی دارید؟
آن چه من بارها روی آن تأکید کردهام توجه به کیفیت است نه کمیت محض، به این ترتیب که ما تنها به ارائه آمار بیشتر و بیشتر توجه نداشته باشیم. بلکه روی کیفیت کار نیز دقت کنیم و از این منظر برنامههای خود را پیش ببریم. کلیشهای کار کردن و ارائه آمار و... چندان مفید نیست. مهم نتیجه کار است.
از بسیج فرهنگیان غافل نشویم. به شخصه اهمیت کدام یک را بیشتر میدانید. بسیج دانشآموزی یا فرهنگیان؟
هر دو مهم هستند. اما در بسیج فرهنگیان با توجه به سر و کار داشتن یک معلم با طیفی از دانشآموزان، به نظر میرسد اگر ما به یک معلم توجه کنیم او میتواند 40 دانشآموز را مورد پرورش و تربیت قرار دهد و از این نظر پرداختن به بسیج فرهنگیان مهم و حیاتی است.
برای این بخش چه کارهایی صورت دادهاید؟
همان طور که قبلاً گفتم در کاروانهای راهیان نور، به نسبت هر پنج دانشآموز یک معلم وجود داشت که این امر خود نشان دهنده توجه به قشر معزز معلمین در بسیج فرهنگیان است. البته برنامه سخنرانی برای این عزیزان از سوی افراد آگاه و مطلعی چون سردار حمیدیان، سردار کوثری و... بعضاً در برخی از مدارس صورت گرفته که خود من شاهد برخی از این جلسات پرسش و پاسخ بودم و از نزدیک تأثیرهای خوب آن را احساس کردم.
لطفا از برنامههای آتی ناحیهتان هم بگویید.
با توجه به تأثیر شهدا روی جوانان و دانشآموزان برآنیم تا دایرةالمعارفی از شهدای دانشآموزیری تهیه کنیم. همچنین توجه به اردوهای عملی و بازدید از پادگانها برای بالا بردن روحیه بسیجی در دانشآموزان مفید است که انشاالـله برای گسترش این ارودها برنامههایی تدارک دیدهایم. مثل برنامه بازدید از یکی از پادگانهای زرهی که در آن دانشآموزان 13 ساله را به مناسبت شهادت حسین فهمیده به این اردو بردیم.
و حرف آخر.
باز هم اشاره به کمی امکانات میکنم و اینکه کمی بودجه همیشه وجود دارد. اما اصل محتوا و برنامهریزی خوب است که میتواند افراد را جذب کند. کمی بودجه و امکانات نباید بهانهای برای کم کاری بشود. مهم تلاش است و نیت خدمت.
خداحافظی از بنیهاشم و مجموعه بسیج دانشآموزی و فرهنگیان شهرری در حالی صورت پذیرفت که چهره برخی از نامهای درخشانی که او قصد دارد در دایرةالمعارفش ثبت کند در کنار در خروجی مجموعه جلوه نمایی میکرد. بنری که روی آن چهره و نام چند شهید دانشآموز جلب توجه میکرد: «شهید حجابی، شهید علی قنبریان، شهید صفات اله سحابی، شهید علی تنهایی، شهید علی سنایی، شهید کریم وند، شهید... شهید... شهید... و هرآنچه به خاطرش خون دادند و حفظش خون جگر میخواهد.»
