متلک پرانی نماد کامل آزارهای خیابانی

دکتر مجید ابهری - در میان آسیب‌های اجتماعی (آزار خیابانی) از اصلی‌ترین ناهنجاری‌های رفتاری مرتبط با امنیت اجتماعی است.با بروز و گسترش این آسیب، آسایش مدنی و به موازات آن امنیت اجتماعی برای بخش قابل توجهی از جامعه یعنی بانوان شکننده شده و تا حد تهدید پیش می‌رود.در کالبدشکافی رفتاری متلک‌پرانی، دو نوع مجزا اما مشترک در ریشه شناخته می‌شوند: الف:‌متلک پرانی یا آزارشفاهی و گفتاری که فرد با استفاده از کلمات ناخوشایند بعضا بسیار غیر اخلاقی که به نظر عامل نوعی طنز می‌باشد باعث آزار بانوان می‌شود، ادبیات شفاهی وندال‌ها (لمپن‌ها) اساس این ناهنجاری قرار می‌گیرد.ب: آزار فیزیکی که فرد با تعدی و دست‌ درازی‌های بسیار وقیحانه در معابر شلوغ و پر ازدحام و هنگام ورود و خروج در ایستگاه‌های مترو اقدام می‌کند.در بخش آزار شفاهی یا متلک‌پرانی نحوه کاربرد این رفتار شیطانی بد و شکل سواره یا پیاده است که بعضاً هر دو شکل در قالب تعقیب تا منزل یا محل کار تحقق می‌یابد.متلک‌پرانی سواره: گاهی از اوقات همه ما شاهد این گستاخی‌های اجتماعی در شکل سواره در خیابان‌ها مخصوصاً خلوت بوده‌ایم.فرد با جسارت همراه با صدای بوق، مزاحمت آشکار برای بانوان ایجاد کرده و در صورت اعتراض،‌مسأله «مسافرکشی» را بهانه می‌کند! گاهی اوقات بعضی از دختران جوان از این خودروها برای رسیدن به مقصد بهره می‌گیرند که اخبار تجاوزها و قتل‌های مربوط را در جراید می‌توان دید. ساماندهی مسافرکش‌ها، استفاده از خودروهای مجاز و ترجیحاً عمومی و برخورد شدید با اینگونه افراد، راهکارهای پیشگیری و مقابله هستند.متلک‌پرانی پیاده: در اینگونه، فرد دوش به دوش یا دو قدم عقب‌تر به آزارهای شفاهی خود ادامه داده و یا با بیان عبارتی غیرمؤدبانه به سرعت از محل دور می‌شود.از نگاه آسیب‌شناسی رفتاری در ریشه‌یابی و چرایی این آسیب باید گفت که کاستی‌های آشکار در تربیت خانوادگی، کمرنگ بودن ارزش‌های دینی و اخلاقی، سادیسم و خودنمایی علل رفتاری بروز این ناهنجاری‌ است.محور سادیسم، لذت بردن از آزار دیگران و محور خودنمایی «وجود تزلزل شخصیت» به علت بیماری روانی (هیستریونیک) است. بعضاً یک یا هر دو ناهنجاری‌های گفته شده علت روانی و رفتاری این رفتار غیرانسانی هستند که در هر دو حالت نیز باید شخص به روانشناس، روانپزشک و مشاور ارجاع داده شود.کنترل اجتماعی در قالب گشت‌های مختلف پلیسی مؤثر اما کافی نیست چرا که محدودیت‌های نرم‌افزاری و انسانی نیروی پلیس مقابله کامل با این پدیده ناهنجار را غیرممکن می‌سازد.گسترش و تقویت فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر به عنوان کاربردی‌ترین ابزار اجتماعی، اصلی‌ترین اهرم‌های پیشگیری و مقابله هستند.سال‌ها قبل به ویژه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی غیرت و حمیت اسلامی ایرانی جوانان و مردان ما یکی از ابزار اجتماعی مقابله با این گستاخی‌ها بود و حمایت از (خواهر و مادر) مردم یک وظیفه اخلاقی و دینی تلقی می‌شد، متأسفانه در دوران حاکمیت دولت هفتم و هشتم، برخوردهای غیراخلاقی حتی قتل آمرین به معروف و پاره‌ای دیگر از علل باعث بی‌توجهی عابران به اینگونه متجاوزان شد. احیای مجدد این روحیه و فرهنگ زیبا و مؤثر و تکرار آن در سریال‌ها و فیلم‌ها به شکل آموزش می‌تواند یکی از ابزار مؤثر باشد.البته گاهی اوقات آرایش‌‌های عجیب و غریب و پوشش‌های نامأنوس بعضی از خانم‌ها همراه با اطوارهای تحریک کننده آنها عامل اصلی این ناهنجاری است که نیاز به تجدیدنظر این بانوان دارد.بهترین روش مقابله از سوی بانوان با مزاحمان خیابانی، انتخاب رفتار موقرانه است. به جای پاسخگویی به اینگونه بیماران که موجب ادامه گستاخی و عکس‌العمل شدیدتر آنها می‌شود، بی‌توجهی به آنها و کمک گرفتن از پلیس راهکار مؤثر است.دقت در وضعیت ظاهری و پوشش از سوی بانوان زمینه‌های تحریک را از بین برده و گسترش فرهنگ امر به معروف در جامعه و تصویب قوانین شدیدتر برای عاملین به آزارهای خیابانی و مهم‌تر از همه معرفی آنها به مراکز مشاوره روانی و رفتاری نیروی انتظامی یا سایر مراکز مشابه از عوامل مؤثر در پیشگیری و مقابله با آسیب اجتماعی است.