سه سال پیش ، زمانی که قرار شد چتر سهمیه بندی بر فراز سر بنزین گشوده شود مسولان آن روزها، که البته سمت های بالاتری در این روزها از آن خود کردند با قاطعیت از طرح خود دفاع کردند و در پاسخ به این انتقاد که آیا مردم برای جایگزین کردن سوخت جایگزین ، راهکاری اساسی دارند یا خیر گفتند:" سی ان جی بهترین جایگزین ماست.هم ارزان است و هم پاک.محدودیتی نیز در استفاده از آن وجود ندارد و مردم تا می توانند از این سوخت استفاده کنند." این راه حل ، ساده ترین جوابی بود که توسط مسولان داده شد و بلافاصله شعارهای توسعه ای آن در طبل رسانه ها کوبیده شد و در عمل به موفقیت چشم گیری منجر نشد.
این در شرایطی است که برخی از صاحب نظران معتقدند سی ان جی از اساس اشتباه بوده وجز چند کشور دنیا که آن ها نیز عملکرد موفقیت آمیزی در این خصوص نداشتند ، هیچ کشوری به این روش روی نیاورده است. اما به هر صورت این روش در ایران اجرا شد و تمام هم و غم مسولا ن نفت و صنایع و ستاد سابق تبصره 13 و... بر این پایه شکل گرفت که باید هرچه زودتر شرایط را برای گازی کردن حمل و نقل کشور مهیا کنیم.توجیه نیز آن بود که دارنده دومین ذخایر گازی دنیا هستیم و باید به جای وابستگی به بنزین ، از گاز خود استفاده کنیم .اما اکنون وضعیت به طور جالب و حیرت انگیزی در حال تغییر است تا جایی که یک اظهار نظر ، خط بطلانی به بزرگی 3 سال توجیه ، بر شعارهای گذشته رسید .
از یاد رفتنی نیست روزهایی که پاسخگویی به پرسش های خبرنگاران در خصوص تعهدات نهادهای مسول در قبال توسعه صنعت سی ان جی ، به تکه ای همیشگی از یونیفرم کاری سردار رویانیان(متولی اصلی سوخت کشور) و همکاران ایشان تبدیل شده بود که با خبری که چند روز پیش توسط رییس ستاد مدیریت حمل و نقل سوخت اعلام شد به نظر می رسد این تکه برای همیشه از لباس وی کنده خواهد شد؛ از سهمیه بندی سی ان جی سخن می گوییم .طرحی که قرار است در شبکه حمل و نقل کشور تحولی شگرف ایجاد کند!!!
شفاف باشید
عضو کمیسیون انرژی در گفت و گوی با جوان گفت : به اعتقاد من از همان ابتدای بحث حضور سی ان جی در سبد سوختی کشور ، اراده قوی برای انجام آن وجود نداشته است .بسیاری از مسولان شعار دادند که برای کاهش مصرف بنزین بهتر است به سمت توسعه صنعت سی ان جی روی بیاوریم و این سوخت پاکیزه را جایگزین بنزین کنیم اما در عمل هیچ عمل مثبتی که ندیدیم هیچ ، بلکه شاهد حرکت وارونه مسولان در این حوزه هستیم.
سیروس سازدار در ادامه با بیان این که سیاست های بخش سوختی کشور همواره در حال تغییر بوده گفت: متاسفانه سیاسات گذاران در این بخش بر روی حرف های خود نمی ایستند و به راحتی حرف خود را عوض می کنند که چندان قابل توجیه نیست.
وی افزود: با وجود حمایت های فراوان مسولان وزرات نفت و ستاد مدیریت حمل و نقل سوخت از سوخت سی ان جی و اظهار نظرهای بی شمار مسولان آن ها در این خصوص ، متاسفانه اعلام می شود که قرار است سی ان جی به صورت سهمیه بندی عرضه شود . این در حالی است که این سوخت به عنوان مهم ترین راهکار برای کاهش مصرف بنزین معرفی شده بود.
سازدار ادامه داد: برای این که مردم بتوانند آزادانه سوخت مورد نیاز خود را انتخاب کنند باید همه شرایط مهیا باشد نه این که مردم روی هر سوختی که دست می گذارند سریع بیایند و آن را سهمیه بندی کنند.
این نماینده مردم مرند در مجلس خاطر نشان کرد : مردم به اندازه کافی از صف های طویل سی ان جی به ستوه آمده اند که اگر سهمیه بندی نیز شود وضعیت جایگاه ها به مراتب بدتر می شود.
وی عدم شفافیت در سیاست ها را عامل اصلی سردرگمی مردم در تعیین سوخت خود دانست و گفت: روزی می آییم بنزین را سهمیه بندی می کنیم و می گوییم مردم بروند تا هر چقدر که می خواهند با قیمت کم سی ان جی بزنند حالا که مردم رفته اند و با هزینه خود خودروهایشان را گاز سوز کرده اند بکباره تغییر موضع می دهیم و آن را نیز سهمیه بندی می کنیم.
وی گفت: بهتر است تکلیف مردم در این بخش روشن شود تا کمترین صدمه به آن ها وارد شود.
بخش خصوصی چه می شود؟
رییس انجمن سی ان جی کشور نیز با انتقاد از این موضوع کفت: با سهمیه بندی شدن سی ان جی چندان نمی توان به ادامه حیات بخش خصوصی در این صنعت امید وار بود چرا که با کاهش مصرف سی ان جی که مولود سیاست جدید ستاد مدیریت و حمل و نقل سوخت است سوددهی بخش خصوصی در سراشیبی سقوط قرار خواهد گرفت.
ادرشیر دادرس در ادامه افزود : تا پیش از مطرح شدن بحث سهمیه بندی سی ان جی برای افزایش انگیزه بخش خصوصی در این صنعت ، تخصیص وام بدون بهره یا کم بهره از محل اعتبارهای دولتی برای ساخت، کاهش هزینه بهای ماهانه انشعاب های جایگاه ها و افزایش نرخ فروش گاز طبیعی از سوی مالکان جایگاه خصوصی به صورت رقابتی، از جمله پیشنهادهای ما بود که اگر هم مورد تایید قرار گرفته و اجرا شود باز هم نمی تواند در برابر زیان های سهمیه بندی قد علم کند .
رئیس هیئت مدیره انجمن CNGمعتقد است کم بودن قیمت فروش CNG در جایگاه ها (400 ریال) در قیاس با کشورهای هم تراز منطقه ، پایین بودن شاخص جذابیت صنعت به نسبت صنایع هم ترازنفت، گاز و پتروشیمی و پایین بودن نرخ سودآوری و سرمایهگذاری ساخت (به طور میانگین بین 20 تا 25 درصد) از جمله دلایل تمایل نداشتن بخش خصوصی به سرمایه گذاری در پروژه های CNG است که با سهمیه بندی سی ان جی به طور کل باید فاتحه بخش خصوصی در این صنعت را خواند
