احمد طالقانی
چهار سال پیش با روی کار آمدن دولت نهم، تجدیدنظر گستردهای در سیاستهای فرهنگی و آموزشی کشور رخ داد. این تغییرات که از آبشخور دو نوع نگرش ناشی میشد، در برخی از مهمترین نهادهای کشور تغییر و تحولات اساسی ایجاد کرد. یکی از این مراکز حساس دستگاه تعلیم و تربیت بود. احیای معاونت پرورشی و تربیتی به اذعان بسیاری از ناظران، شاهبیت این تحولات در آموزش و پرورش محسوب میشود. به گزارش «جوان» معاونت پرورشی و تربیتی که در دوره اصلاحات تحت تأثیر برخی آموزههای تربیتی غرب در معاونت آموزشی ادغام شده بود، با سیاست بازگشت به خویشتن و محور قرار دادن آموزههای تربیتی اسلامی احیا شد؛ اما این اقدام که میتوانست طلیعه رویشهای مبارکی در نظام تعلیم و تربیت باشد در سایه بیبرنامگی و بیعملی مسؤولان سرانجامی نیافت و در پیگیری اهداف و چشمداشتهای نظام اسلامی ناکام محض بود.
مسائل تربیتی باید در محتوای کتابهای درسی گنجانده شود
یکی از اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در رابطه با چگونگی آموزش مسائل تربیتی و انتقال چشمداشتهای فرهنگی نظام اسلامی به آیندهسازان کشور میگوید: باید در مسائل آموزش و پرورش اعم از آموزشی، پرورشی، تربیتی، پژوهشی و محتوای کتابهای درسی، به مسائل تربیتی توجه ویژه شود. محمدعلی حیاتی که با فارس گفت و گو کرده است، خاطرنشان میکند : متأسفانه در وزارت آموزش و پرورش پس از احیای امور تربیتی هر سال یک وزیر و معاون پرورشی منصوب و عزل شد که این امر باعث ضعف عملکردها شد. وی میگوید: وزیر و معاون پرورشی آموزش و پرورش متولی اصلی مسائل تربیتی و پرورشی بهشمار میروند؛ تغییر هر ساله آنها باعث میشود تا به عملکرد امور تربیتی و شئونات آموزشی و پرورشی وزارت آموزش و پرورش آسیب جدی وارد شود. عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ادامه میدهد: امور تربیتی یکی از اصول اساسی و مهم تربیت دانشآموزان است که باید در همه مسائل آموزش و پرورش اعم از آموزشی، پرورشی، تربیتی، پژوهشی و محتوای کتابهای درسی به این مقوله نیز توجه ویژه شود. حیاتی میگوید: وزیر آموزش و پرورش یکی از تصویب کنندگان احیای امور تربیتی در این دستگاه بود که انتظار میرود باید با تدابیر لازم، ثبات مدیریتی را در این دستگاه ایجاد کند. امیر طاهرخانی عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس کارشناس دیگری است که در ارزیابی خود، عملکرد معاونت پرورشی و تربیتی را چندان موفقیتآمیز نمیداند. او میگوید: معاونت پرورشی آموزش و پرورش از زمان احیای امور تربیتی تاکنون نتوانسته جایگاه اصلی خود را به دست آورد، زیرا نتیجه و عملکرد مدارس در مورد امور تربیتی را میتوان در خروجی آنها که همان دانشآموزان هستند، مورد توجه و بررسی قرار داد.
سرفصلهای تربیتی با گذشت چهار سال هنوز تدوین نشده است
کارشناسان و صاحب نظران تعلیم و تربیت یکی از دلایل ناکامی در نیل به اهداف تربیتی را سردرگمی مربیان و کارشناسان امور تربیتی و پرورشی میدانند. آنها میگویند سرفصلهای درسی امور تربیتی با گذشت 4سال از احیای این معاونت هنوز تدوین نشده است و در مدارس معاونان پرورشی به دلخواه و سلیقهای مواردی را که تشخیص میدهند در حوزه تربیتی اجرا میکنند، در نتیجه به علت نبود وحدت رویه امکان ارزیابی دقیق از میزان تحقق اهداف تربیتی و دستیابی به چشمداشتها وجود ندارد. به گزارش «جوان»، این موارد در حالی رخ میدهد که طی سالهای اخیر مسؤولان آموزش و پرورش در سخنان خود همواره بر توجه ویژه به فعالیتهای پرورشی پافشاری کردهاند. حمیدرضا حاجیبابایی چندی پیش در در جمع مدیران و مسؤولان آموزش و پرورش استان فارس گفت: معاونت پرورشی و تربیت بدنی با اقتدار کار خود را ادامه میدهد. او همچنین در تشریح اولویتهای کاری خود گفت: دو اولویت مهم آموزش و پرورش در سال جاری، احیای معاونت پرورشی و تربیتبدنی و تقویت مراکز تربیت معلم است. در همین رابطه محمد اکبریان کارشناس ارشد تکنولوژی آموزشی درگفت و گو با خبرنگار «جوان» اینطور اظهارنظر میکند: یکی از اصول مهم در تدوین اهداف آموزشی وتربیتی، قابلیت تحقق و عینی بودن است ؛در حالی که این موضوع در امور پرورشی دیده نمیشود. این کارشناس تعلیم و تربیت می افزاید: هم اکنون در امور تربیتی شاهد حاکمیت سلیقهها به جای راهکارهای علمی و تدوین شده هستیم. از سوی دیگر به علت برخی تبعیضها و ناکارآمدیها مربیان پرورشی نتوانستهاند ارتباط موثری با سایر کارکنان مدارس برقرار کنند و در کمال تأسف میتوان گفت آنها در حال حاضر به عنوان جزایر مستقل در مدارس در آمدهاند و از کارایی لازم بیبهرهاند.
هیاهو برای هیچ !
یکی از نقاط ضعف در عرصههای مدیریتی کشور بدون شک عدم ثبات و موقعیت متزلزل مدیران است. معضل مدیران اتوبوسی و بیگانه با ساختارها هم اکنون به مشکل مزمنی تبدیل شده است. این موضوع در حوزههای انسانی که نیاز به هدفگذاریهای بلندمدت دارد نمود بیشتری دارد. رئیس کمیسیون آموزش تحقیقات مجلس شورای اسلامی در این مورد میگوید: قانون احیای معاونت پرورشی تاکنون سه وزیر و سه معاون را به خود دیده و این در حالی است که هیچ گونه اقدام اساسی صورت نگرفته و تنها به اقداماتی نظیر بزرگداشت اعیاد و برگزاری مسابقات قرآنی اکتفا شده که در دولتهای گذشته و وزیران پیشین هم انجام میشد. وی میگوید: هم اکنون قانون احیای معاونت پرورشی در ناهماهنگی و سردرگمی ویژهای در وزارت آموزش و پرورش قرار دارد.
