بمب خبری ماه
خبر، مثل بمب ترکید. آزمون دستیاری تخصصی پزشکی با حکم دکتر مرضیه وحید دستجردی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باطل شد. این یعنی نزدیک به 17 هزار پزشکی که برای قرار گرفتن در جایگاه دستیاری 25 رشته تخصصی، خود را آماده کرده بودند، باید تا 13 اسفند ماه صبر کنند. این ابطال یعنی ماجرایی که سالها بود در کمیته های بررسی و تحقیق وزارت بهداشت، پشت درهای بسته پیگیری می شد، ناگهان رسانه ای شد تا مافیایی که بخشی از آموزش پزشکی در این مملکت را آلوده کرده بود، به پای میز قاضی احضار شود. ابطال آزمون، بمب خبری ماه بود که ترکید و همه عالم فهمید چه بلبشویی در این قسمت از جامعه علمی کشور حاکم است.
آزمونی برای پزشکان
دکترای پزشکی که قدیم به آن دیپلم طبابت هم می گفتند، طی 6 یا 7 سال تحصیل به یک فرد داده می شود. این دکترا که به عنوان دکترای حرفه ای در سیستم آموزش عالی ایران شناخته می شود، معادل درجه علمی master of art در علوم انسانی است. دارنده این مدرک می تواند با توجه به ضوابط دانشگاه علوم پزشکی، پروانه تاسیس مطلب اخذ نموده و طبابت کند. ولی کسی که در آزمون دستیاری پزشکی پذیرفته می شود، پس از گذراندن دوره آموزشی خود که بیشتر در بیمارستانها و به صورت عملی است، دارای درجه علمی بالاتری شده که معادل PHD در سایر رشته ها شناخته می شود. در تفاوت سطح درآمدی این دو مدرک، همین بس است که اشاره کنیم یک پزشک عمومی که در اورژانس یک بیمارستان معمولی، شیفت می دهد حداقل یک پنجم کسی که دارای تخصص مثلا جراحی در یکی از رشته های عمومی، چشم و یا ارتوپدی است، دستمزد قانونی و معمول می گیرد. از طرفی، اخذ مبالغ افزون بر تعرفه های قانونی توسط برخی از پزشکان که در قالب وجوهی به عنوان زیر میزی و حق نوبت و ... دریافت می شود، بعضا سطح درآمد دارندگان تخصص در رشته های علوم پزشکی را بسیار بالاتر از دارندگان مدرک دکترای عمومی پزشکی نموده است. بنا به دلایلی مانند پولساز بودن، شان اجتماعی و علمی بالاتر و امکان برخورداری از فرصتهای استخدامی بیشتر، داشتن راحتی بیشتر در اخذ پروانه مطب تخصصی و ... افراد دارنده مدرک دکترای حرفه ای در رشته طب، عموما انگیزه بسیار بالایی برای شرکت در آموزن دستیاری داشته و به همین علت، رقابت در این آزمون دارای اصطکاک فراوان است.
گذشته تاریک آزمون
دقیقا 6 سال پیش نیز، آزمون دستیاری لو رفته بود. به این معنی که در مراکز ذی صلاح بررسی کننده وضعیت آزمون دستیاری، تخلفاتی به اثبات رسید که نشان می دهد تعدادی از داوطلبان از راههای غیر قانونی و نامشروع توانسته بودند امتیاز لازم جهت حضور در رشته های تخصصی بالاتر را کسب نمایند. در همان سال، موج نارضایتی در جامعه پزشکی عمومی که به شدت از این تخلفات ناراحت بودند، بالا گرفت. به هر ترفندی بود، مسئولان وقت وزارت بهداشت، نارضایتی پزشکان را رفع و رجوع کردند، ولی بی اعتمادی عمومی که نسبت به لو رفتن آزمون در جامعه به وجود آمده بود، چیزی نبود که با چند عذر خواهی و بررسی تعدادی از پرونده های شرکت کنندگان، حل و فصل شود، به بیان دیگر، این جا نیز بار دیگر از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی برای سرپوش گذاشتن به این فساد، هزینه شد.
پس از گذشت دو سال به دلیل بالا گرفتن اعتراضات شرکت کنندگانی که در پس دیوار آزمون دستیاری مانده بودند، کمیسیونی در وزارت بهداشت تشکیل شد و در بررسی کمیسیون بدوی رسیدگی به تخلفات انجام شده در آزمون، تخلف درباره 18 پرونده محرز تشخیص داده شد و این پرونده ها به همراه متهمان جهت رسیدگی قضایی به محاکم دادگستری ارجاع شد. با بررسی محاکم ذی صلاح و با توجه به رسیدگی مجدد به پرونده های تخلف، همگی متهمان، محکوم شناخته و تمامی آنها به اخراج از حرفه طبابت و محرومیت مادام العمر از تحصیل محکوم شدند.
این بار، حادثه خبر کرد
به گفته مسئولان برگزاری آزمون، قبل از برگزاری آزمون دستیاری امسال نیز، اطلاعاتی به آنها رسیده بود که نشان می داد بار دیگر تقلب و تخلفهای کلانی در راه است و سلامت آزمون رقابتی امسال هم در معرض خطر قرار دارد. معاون آموزشی وزارت بهداشت و درمان با اشاره به اینکه تیم تحقیقاتی درباره این اطلاعات، تحقیق لازم را انجام داده، ولی به نتایج قابل بحثی دست پیدا نکرده است، می گوید هیچکدام از موارد طرح شده، اثبات نشد و برای همین آزمون در آخرین پنجشنبه بهمن ماه با حضور ۱۶ هزار و ۶۴۸ داوطلب در ۳۴ حوزه امتحانی و ۲۵ رشته تخصصی برگزار شد.
قرار بود کلید اولیه سئوالات روز شنبه اول اسفند ماه در سایت اینترنتی مرکز سنجش آموزش پزشکی و قرار گیرد.
گفته می شود از میان داوطلبان شرکت کننده در این آزمون ۷ هزار و ۱۷۲ نفر زن و ۹ هزار و ۴۷۶ نفر مرد هستند که مسن ترین داوطلب آزمون دستیاری مرد ۶۶ ساله و جوانترین داوطلب آزمون دستیاری نیز زن ۲۴ ساله است.
سی وهفتمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی ساعت ۹ صبح روز پنجشنبه ۲۹/۱۱/۸۸ بطور همزمان در دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی برگزار گردد. درهای سالن برگزاری آزمون رأس ساعت ۸ صبح باز شد و درست 15 دقیقه مانده به ساعت 9 صبح درهای سالنهای امتحان پشت سر شرکت کنندگان بسته شد.
آزمون این دوره شامل ۲۰۰ سئوال چهار جوابی بود و مدت پاسخگویی به آن ۲۴۰ دقیقه تعیین شده بود. داوطلب باید برای هر سئوال تنها باید به یک گزینه پاسخ می داد. هر پاسخ درست، سه نمره مثبت و هر پاسخ نادرست و یا بیش از یک پاسخ، یک نمره منفی داشت. با این حال، تمامی پاسخها باطل شد و همه 16 هزار و 648 داوطلب پشت دیوار آزمون باقی ماندند.
تقلب
بعد، خبر مانند بمب ترکید. ابطال آزمون، پایانی برای رویاهای طلایی نزدیک به 17 هزار پزشک این مملکت بود که در خواب شبانه، اندام خود را در لباس دکتر تخصصی، پرو می کردند. مسئولان گفتند موضوع مسجل شده که سئوالات آزمون پیش از شروع آزمون دستیاری در اختیار عده ای قرار داشته است و از همین رو به دلیل اینکه رقابت ناسالمی برقرار بود این آزمون باطل اعلام شد.
انوشیروان محسنی بندپی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی می گوید: در جلسه مشترک کمیسیون آموزش مجلس و مسئولان وزارت بهداشت از جمله معاون آموزشی و برخی مسئولان حراست این وزارتخانه، توضیحاتی از سوی مسئولان وزارت بهداشت در زمینه دلیل ابطال آزمون دستیاری ارائه شد.
هر سئوال 6 میلیون تومان
مسئولان می گویند با بررسیهای به عمل آمده مطمئن شده اند 25 سئوال به قیمت 10 میلیون تومان در شب پیش از آزمون در اختیار افرادی قرار گرفته و پس از آن تا صبح پنجشنبه پیش از آزمون این سئوالات حتی تا قیمت 4 و نیم تا 5 میلیون تومان نیز فروخته شده است. سطح فروش سئوالات بسیار وسیع بوده است.
به گفته کارشناسان مربوطه، صبح قبل از آزمون این 25 سئوال به برخی مسئولین کشوری اطلاع داده شده است و بسته ای از آن به دفتر یکی از روسای دانشگاههای علوم پزشکی در تهران داده شده و رسید بسته نیز دریافت شده است و رئیس دانشگاه مذکور پس از بازگشایی بسته در بعداز ظهر آن روز متوجه می شود که این سئوالات با سئوالات آزمون یکی است.
ظاهرا سئوالاتی که در داخل بسته وجود داشته است پیش نویس نهایی بوده است و از مرکز آزمون به بیرون برده شده است. دلیلی که نشان می دهد این سئوالات از سوی طراحان به بیرون برده نشده این است که سئوالات پس از تایپ بیرون برده شده است در حالی که سئوالات طراحان در مرحله طراحی تایپی نیست. ضمن اینکه اینکه سئوالات طراحان با هم ادغام می شوند و این سئوالات ادغام شده بودند.
به نظر می رسد سئوالات آخرین مرحله تایپ و پرینت را داشته است و در واقع در مرکز آزمون دقت لازم انجام نشده و مراقبت کامل صورت نگرفته است.
به گفته آگاهان این 25 سئوال جزء سئوالات پیچیده بوده اند و کمتر افراد می توانستند آنها را به راحتی پاسخ دهند.
گزارشها نشان می دهد در غروب سه شنبه پیش از آزمون سئوالات به مبلغ 150 میلیون تومان فروش رفته است اما تا چهارشنبه 25 سئوال به مبلغ 10 میلیون تومان فروش رفته است.
دستوری برای پایان تقلبها
وزارت بهداشت در ساعت ۲۲:۳۰ روز جمعه پس از آزمون، بخشنامه ای را به واحدهای تحت امر خود ابلاغ کرد. در دستور دکتر مرضیه وحید دستجردی آمده نظر به التزام قانونی و اخلاقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نسبت به سلامت برگزاری آزمون مهم و حساس پذیرش دستیار تخصصی، رعایت عدالت و مقررات و قوانین مربوط به برگزاری این آزمون، به اطلاع عموم داوطلبان شرکتکننده در آزمون دوره سی و هفتم میرساند در بررسی اعتراضات و شکایات برخی از داوطلبان پس از برگزاری آزمون و وارد دانستن برخی از آنها، به دستور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سی و هفتمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی ابطال شد.
اخراجیها
به گفته مقامات وزارت بهداشت و درمان، با توجه به شکل لو رفتن سئوالات، چند نفر از کسانی که در این فساد مستقیما دست داشته اند، از فعالیت خود برکنار شده اند، ولی مرکز سنجش وزارت بهداشت، همچنان پابرجاست و برای آزمونهای مختلف این وزارتخانه برنامه ریزی و فعالیت می کند. بنا به گفته محققی، معاون وحید دستجردی، ممکن است افراد برکنار شده در صورت اثبات عدم همکاری با افراد متخلف، دوباره بر سر کار خود بازگردند. ولی برخی از کارشناسان گمان می کنند با توجه به نوع تقلب صورت گرفته، بعید به نظر می رسد تخلف قطعی کارکنان این وزارتخانه احراز شود. با این همه مقامات مسئول در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفته اند دست قضات و وزارت بهداشت برای برخورد با متخلفان باز است. سعد اله نصیری عضو این کمیسیون در گفتگو با خبرگزاریها از قوه قضاییه و دادستانی خواسته است با متخلفان برخورد ویژه ای انجام دهند. وی همچنین قول داده پس از تعطیلات مجلس، جلسه دیگری با حضور دکتر دستجردی، وزیر بهداشت برگزار نماید و در آن جزئیات بیشتری از نحوه تخلف و راهکارهای سلامت آزمونهای آینده را بررسی نمایند.
پس لرزه های ابطال
در حالی که تعداد زیادی از داوطلبان اقدام شجاعانه وزیر بهداشت ایران را تحسین کرده اند ، جمعی از داوطلبان آزمون دستیاری در مقابل وزارت بهداشت تجمع نمودند .
پس از آنکه وزیر بهداشت ایران در دستوری سیو هفتمین آزمون دستیاری را ابطال کرد، جمعی از شرکت کنندگان آزمون دستیاری صبح روز شنبه این هفته در برابر وزارت بهداشت ایران تجمع کردند. این پزشکان با تاکید بر اینکه متقلبها باید شناسایی شوند، خواستار پاسخگویی وزیر بهداشت در این باره شدند.
یکی از داوطلبان در این باره می گوید: این اتفاق و ادعاها به نوعی هر ساله رخ میدهد. ما بیش از یک سال است که برای آزمون زحمت کشیدهایم، این عدالت نیست که بجای اینکه متقلبها را شناسایی و با آنها برخورد کنند، آزمون را لغو میکنند.
وی می افزاید: مسئولان وزارت بهداشت نباید به این راحتی زحمات چند ساله ما را نادیده بگیرند، کاش به جای ابطال، امنیت آزمون را بیشتر میکردند.
یکی دیگر از شرکت کنندگان هم با بیان اینکه ما داوطلبان دو یا سه سال برای این آزمون زحمت کشیدهایم و مشکلات را تحمل کردهایم، اعتراض خود را اینگونه بیان می کند: هنوز کلید سوالها اعلام نشده است و ما نمیدانیم که چگونه امتحان خود را دادهایم، آنوقت وزیربهداشت به خاطر یک شایعه؛ کل آزمون را ابطال میکند. این شایعات همیشه وجود داشته است.
این شرکت کننده تاکید می کند: نباید با سرنوشت افرادی که یک سال برای این آزمون زحمت کشیدهاند به خاطر عدهای متقلب بازی شود.
به گفته وی وزیر باید پاسخگو باشد که چه کسی تقلب کرده است و نباید کل آزمون لغو شود.
یکی دیگر از داوطلبان با اعتراض نسبت به لغو آزمون می گوید: سالی یک امتحان برگزار میکنند و جای سوال دارد که چرا نمیتوانند امنیت آزمون را تامین کنند تا پس از آن، چنین اتفاقاتی رخ ندهد.
وی که بسیار عصبانی است با بیان اینکه ما این همه استرس تحمل نکردهایم که به بهانه تقلب یک عده، آزمون را لغو کنند، خواستار رسیدگی دقیقتر به تخلف عده ای خاص شده است نه ابطال کل آزمون.
پدر یکی دیگر از شرکت کنندگان که فرزندش در حال گریه کردن است، با بیان اینکه فرزندم یکسال است که به صورت شبانه روزدرس خوانده است، می گوید: باید جلوی متقلبین گرفته شود؛ نه اینکه آزمون لغو شود.
این طور که پیداست ابطال آزمون، پس لرزه های خاص خود را دارد.
