
شقایق گل کارزاده - طب سوزنی یکی از انواع طبهای مکمل یا جایگزین برای درمان بیماریهاست که سابقه چندین هزار ساله در کشور چین دارد و از سال 1972میلادی در دنیای غرب نیز مطرح شده است. امروزه نیز به صورت رشته تخصصی در دانشگاههای مختلف دنیا تدریس میشود.
به گفته یک متخصص طب سوزنی و مشاوره رفتاری، طب سوزنی درکنار روشهای دیگر درمانی برای مداوای بعضی از بیماریها (نه همه امراض) مؤثر است. بهویژه برای درمان دردهای مزمن مانند کمردردها، زانودردها که افراد بیشتر در سنین بالا به آن مبتلا میشود و متأسفانه با مصرف داروهای مسکن حتی به مقدار زیاد نیز پاسخ مناسبی نمیگیرند.
فرشید مولازاده در این رابطه به خبرنگار «جوان» گفت: البته هر کمردردی با طب سوزنی بهبود نمییابد. به طور مثال مراحل پیشرفته گرفتاری دیسکهای مهرهای یا عصب سیاتیک به طور حتم نیازمند جراحی است ولی به دلیل عدم آگاهی مردم، سوءاستفادههای نابجا برخلاف تأکید صریح منابع علمی طب سوزنی و بهکارگیری از سوی عدهای ناآگاه باعث وخامت حال بیمار میشود.
وی افزود: طب سوزنی همچنین برای درمان افسردگی یا بیماری شب ادراری کودکان بسیار مؤثر است، حتی اگر از طب سوزنی برای درمانهای مشخص شده از نظر سازمان بهداشت جهانی استفاده شود، میزان مصرف داروها بهویژه انواع مسکنها و آرام بخشهای عصبی بهشدت کاهش مییابد.
مولازاده با اشاره به این که با نفوذ سوزن در نقاط مشخص شده در طب سوزنی، رشتههای عصبی موجود در پوست یا عضله آن نقطه (محل) فعال میشود و پیام ایجاد شده به نخاع انتقال مییابد که مطابق فیزیولوژی اعصاب در سه مرکز (نخاع، مغز میانی، محور هیپوفیز، هیپوتالاموس) باعث ایجاد پیام بازگشتی ویژه میشود، اظهار داشت: مثلاً باعث تسکین درد میشود البته اگر تحریک کم فرکانس به کاربرده باشیم در نخاع توسط انکفالین و دانیورفین از انتقال احساس درد جلوگیری میشود و اگر تحریک پرفرکانس باشد توسط واسطههایی مانند GABA از انتقال درد جلوگیری میشود.
این متخصص طب سوزنی و مشاوره رفتاری با بیان این مطلب که براساس نظریه دروازهای، با تحریک رشتههای قطور عصبی از انتقال درد توسط رشتههای نازک C جلوگیری میشود، گفت: با ایجاد یونهای باردار در محل زدن سوزنها تعادل الکتریکی لازم ایجاد یا با ایجاد شرایط الکتریکی نامطلوب برای رشد میکروب از رشد آنها جلوگیری میشود که باعث حرکت یونهای مخصوصی به آن محل میشود، مثلاً از این اثر در تسریع حرکت یونهای کلسیم به محل شکستگی استخوان در ارتوپدی استفاده میکنیم و باعث تسریع بهبود محل شکستگی میشویم.
مولازاده با تأکید بر این که نباید این رشته را غیرمؤثر دانست و احتمال سرطان یا عوارض عدیدهای را به آن نسبت داد، گفت: چون در کتب مرجع طب سوزنی و آخرین مقالات علمی هیچ گزارشی دراین زمینه وجود ندارد، نمیتوان حدود و جایگاه طب سوزنی درنظام درمانی کشور را مشخص کرد تا از سوءاستفادههای موجود در این زمینه جلوگیری علمی و قانونی شود و طب سوزنی بهصورت واحد درسی در رشته پزشکی مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: طب سوزنی در درمان چاقی و لاغری نیز در شرایط خاصی مؤثر است البته در صورتی که مشکل از عصبهای معده باشد.
این متخصص طب سوزنی و مشاوره رفتاری با بیان این که طب سوزنی قابل مقایسه با هیچ طبی نیست و هر طبی جایگاه خود را دارد، خاطرنشان کرد: طب سوزنی در مواردی که شرایط مهیا باشد و عوارضی به بار نیاورد قابل استفاده است.