چند ماهی از فاجعه نشت مواد نفتی به رودخانه کشکان استان لرستان نگذشته که خبر فوران چاه نفتی رامشیر و سرریز شدن آن به رودخانه جراحی به گوش میرسد.
اما به نظر میرسد که افکار عمومی به این فجایع زیست عادت کرده و بیتفاوتی دولتیها نسبت به محیط زیست موجب شده مردم به گزیدن لبی یا تکان دادن سر به نشانه تأسف اکتفا کنند. در جدیدترین دور از آلودگیهای منابع آبی کشور، خبر میرسد که فوران چاه نفت رامشیر و سرازیر شدن آن، نفسهای رود مهم جراحی را به شماره انداخته است.
طبق اعلام منابع خبری 6 روز از فوران چاه نفت رامشیر که از قدمتی 40ساله برخوردار است، میگذرد اما هنوز مسؤولان وزارت نفت و به طور ویژه پیمانکاران این وزارتخانه دولت موفق به مهار نشت نفت به رودخانه نشدهاند و تاریخ مشخصی هم برای کنترل این آلودگی نفتی اعلام نکردهاند.
اگر باران به کوهستان نبارد. . .
به گفته برخی از کارشناسان اگر مهار این چاه نفتی به درازا بینجامد، احتمال اشباع نشدن ابرها و بهدنبال آن عدم ریزش باران یا نزول باران سیاه در منطقه وجود دارد. . منطقهای که غرب و جنوب غربی کشور را دربر میگیرد و از بد حادثه جزو مستعدترین مناطق کشاورزی ایران به شمار میآید.
دکتر اسماعیل کهرم، استاد منابع طبیعی دانشگاه تهران در همین رابطه به گزارشگر «جوان» میگوید:منفجر شدن چاه نفت رامشیر عوارض زیست محیطی فراوانی را به همراه دارد که از آن جمله میتوان به نابودی تالاب شادگان که وسعتی بالغ بر 400 هزار هکتار را در بر میگیرد اشاره کرد. همچنین این چاه نفتی در مجاورت رودخانه جراحی قرار دارد که تأمینکننده آب شرب شهرستانهای رامشیر، ماه شهر و روستاهای پایین دست این رودخانه است و اگر این ماده نفتی به رودخانه سرازیر شود مشکلات وخیمی را در منابع آبی بهوجود میآورد.
اکنون آلودگی هوا بر اثر آتش زدن این چاه نفتی در منطقه مزید بر علت شده تا اگر در آینده توده ابر در منطقه شکل بگیرد، نزول باران سیاه دور از ذهن نخواهد بود، مشکلی که حتی ممکن است مناطقی در فاصله هزاران کیلومتری این منطقه را تحت تأثیر قرار دهد، به عنوان نمونه، وقتی در جریان جنگ خلیج فارس چاههای نفت کویت به آتش کشیده شد، مناطق گستردهای تحت تأثیر آلودگی زیست محیطی قرار گرفت بهطوری که حتی در کشور هندوستان که کیلومترها از خلیج فارس فاصله دارد باران سیاه ریزش کرد.
تا 2 ماه امکان برطرف کردن آلودگی وجود ندارد!
وقی یک حادثه زیستمحیطی اتفاق میافتد، اثرات زیانباری را به همراه میآورد بهگونهای که تا مدتها مناطق آلوده شده متأثر از این فاجعه زیستمحیطی خواهد بود. در این رابطه شاپور رستمی مدیرکل بازسازی و حوادث غیرمترقبه خوزستان میگوید: با توجه به حجم فراوان نفت خام موجود در محل چاه شماره 104، مقدار قابلتوجهی نفت وارد رودخانه جراحی شده است که بهرغم اقدامات پیشگیرانه انجام شده به دلیل حجم فراوان نفت و بارندگی شدید در منطقه، به دلیل شکسته شدن سدها و بندها نفت زیادی وارد رودخانه جراحی شد. از طرفی به دلیل سختی شرایط منطقه، هنوز از میزان نفت سرازیر شده به رودخانه اطلاع دقیقی در دست نیست و تیمهای امدادی در حال خارج کردن نفت از آب رودخانه هستند. با سرازیر شدن نفت به رودخانه جراحی احتمال آلودگی تالاب شادگان، آب شرب و آب کشاورزی منطقه وجود دارد اما تیمهای عملیاتی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و همچنین سازمان آب و برق خوزستان در محل حضور داشته و با تلاشهای خود قصد دارند میزان آلودگی را به کمترین حد خود برسانند.
خوشبختانه با وجود بارندگیهای اخیر احتمال بروز مشکلات ناشی از آلودگی آب شرب و کشاورزی به حداقل رسیده و نگرانیها به کمترین میزان خود خواهد رسید. حداقل 10 روز و حداکثر دو ماه برای مهار چاه زمان نیاز است اما امیدواریم این آتش در کمترین زمان مهار و خاموش شود. چاه شماره 104 مارون از دوم دیماه جاری به علت برخی از خواص زمینشناسی منطقه در عمق 670 متری دچار آسیب شده و نفت و گاز از شکافهای زمین به سطح آمده و به سمت رودخانه جراحی سرازیر شده بود. به علت فشار و حرکت سیال در این چاه امکان مهار آن با روشهای بدون حضور دکل نظیر عملیات چاه پیمایی و استفاده از لوله مغزی سیار غیر ممکن بوده و مسؤولان با اندیشیدن تمهیداتی جهت جلوگیری از راهیابی نفت به رودخانه جراحی و آلودهسازی منطقه، اعزام نزدیکترین دکل را به محل چاه در دستور کار خود قرار داده بودند.
بازهم تکذیب! بازهم پاک کردن صورت مسأله!
کارشناسان و صاحبنظران بسیاری اعتقاد دارند یکی از راههای مقابله با بحران اطلاعرسانی صحیح و اقناع افکار عمومی در جهت کاهش آسیبها و ایجاد سهولت در برخورد با موانع است. موضوعی که متاسفانه در کشور ما کمتر دیده میشود به گونهای که در موارد متعدد مسؤولان تصور میکنند که اگر افکار عمومی را اقناع کنند مشکلات دو چندان میشود. از این رو به در پاک کردن صورت مسأله و کتمان حقیقت رو میآورند.
در همین حادثه نشت نفت به رودخانه جراحی، فرماندار رامشیر در اظهاراتی عجیب و ضد و نقیض منکر وارد شدن نفت به رودخانه جراحی و فاجعه زیست محیطی این منطقه شد و به گزارشگر جوان گفت:مقدار کمی از فورانهای چاه نفتی رامشیر دو روز پیش بر اثر بروز سیل به رودخانه جراحی وارد شد که به محض ورود پاکسازی شد.
همچنین وی منکر قدمت 40 ساله این چاه نفتی شد و به گزارشگر ما گفت: این چاه حدود چند ماه است که کشف شده و به بهرهبرداری رسیده است!
