رویکرد مجلس به برخی معضلات اجتماعی امروز در گفت وگوی «جوان» با جواد زمانی سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس

دغدغه اصلی جوانان بیکاری، بیکاری، بیکاری

مسائل و موضوعات اجتماعی و دغدغه‌های عمومی در جامعه همواره موردتوجه مردم و شهروندان بوده است، از ازدواج جوانان گرفته تا بحث هدفمند کردن یارانه‌ها موضوعات و مباحث مختلفی است که همه ما را به نوعی با خود درگیر می‌کند. برای بررسی بعضی از موضوعات اجتماعی روز و دغدغه‌های جوانان، تهدیدها و فرصت‌های اجتماعی گفت‌وگویی چند ساعته با سید جواد زمانی سخنگوی کمیسیون اجتماعی و نماینده کنگاور در دفتر کارش انجام داده‌ایم:چند وقت پیش طرحی در زمینه تشکیل وزارتخانه‌ای تحت عنوان وزارت امور اجتماعی برای هماهنگی سازمان‌های اجتماعی محور در کمیسیون اجتماعی مطرح بود، در حال حاضر این طرح در چه مرحله‌ای است؟ یک طرحی در کمیسیون اجتماعی تحت عنوان اصلاح ساختاری نظام اداری دولت مورد بررسی قرار گرفت که در این طرح به ادغام، انضمام وایجاد وزارتخانه‌های جدید و یا انحلال برخی از سازمان‌ها اشاره شده است. این طرح به خاطر شفاف‌سازی، کوچک‌کردن دولت و هماهنگی بهتربین وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها ارائه شده است. یکی از مشکلات عمده‌ای که در حال حاضر در دولت داریم این است که دولت را بیش از ‌اندازه وارد کارهای اجرایی کرده‌ایم که این موضوع باعث ضربات جبران‌ناپذیری در ساختار نظام اداری شده است. براساس اصل 44 قانون اساسی و تأکید مقام معظم رهبری باید کارهای اجرایی به مردم واگذار شود و دولت هم به دنبال فعالیت‌های سیاستگذاری خود برود و نمایندگان کمیسیون اجتماعی هم به دنبال اجرای درست این قانون هستند. به طور مثال در حال حاضر در بحث آب و فاضلاب ما یک امور آب منطقه‌ای داریم از طرف دیگر اداره‌های مختلف آب و فاضلاب استانی و شهری هم داریم که هر کدام هم مسؤولیت مشابه خود را انجام می‌دهند که می‌توان با اجرای این طرح تعاریف مشخصی برای این سازمان‌ها در نظرگرفت و آن‌ها را در قالب یک سازمان واحد تعریف کرد. در ساختارنظام اداری اجرای این طرح یک فعالیت بزرگ و مهم است که این طرح درهفته‌های آینده برای تصویب نهایی به صحن مجلس می‌رود. تأسیس وزارت امور اجتماعی هم یکی از بند‌های مطرح شده در طرح اصلاح ساختار اداری دولت است که براساس آن تمامی سازمان‌های اجتماعی به این وزارتخانه پاسخگو خواهند بود. آیا در این قانون مشخص شده است که چند وزارتخانه و سازمان با هم ادغام می‌شوند؟ بر اساس این طرح 17 وزارتخانه و سازمان با هم ادغام و یا انحلال می‌شوند و سازمان‌های مختلفی هم با یکدیگر ادغام و به یک سازمان واحد تبدیل می‌شوند. فکر می‌کنید چه زمانی این طرح به تصویب مجلس برسد؟ این طرح در کمیسیون به تصویب رسیده است اما این موضوع که چه زمانی درمجلس به تصویب برسد به وقت مجلس بستگی دارد. در حال حاضر مجلس درگیر دو طرح بسیار مهم هدفمند کردن یارانه‌ها و بودجه سال 89 است. به ادغام و واگذاری برخی از سازمان‌ها اشاره داشتید، به نظر شما مترو تهران باید به دولت واگذار شود و یا شهرداری مدیریت آن را بر عهده بگیرد؟ من معتقدم که دولت باید هدایت و راهنمایی کند و درزمینه گسترش، بودجه و امکانات لازم را در اختیار شهرداری قرار دهد اما کارهای اجرایی را به مترو و شهرداری واگذار کند. در شرایط کنونی گسترش مترو و رفع معضل ترافیک یک نیاز اساسی برای کشور است و همه سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی باید برای رفع این معضل اقدامات لازم را انجام دهند. به نظر من بهترین کار در این شرایط برای مردم این است که مسائلی همچون مترو را سیاسی نکنیم وجامعه را به سمت این مسائل نکشیم، چرا که در حال حاضر همه مردم ایران یک دشمن مشترک دارند که این دشمن با همه مردم کار دارد و به هیچ کس هم رحم نمی‌کند. اگر ما مردم رانسبت به دسیسه‌ها و اقدامات دشمن آگاه کنیم بهتر است از اینکه داخل کشور را درگیر یک مشکلی کنیم که نیاز اساسی مردم است و شهرداری و دولت باید با تعامل این مشکلات رابر طرف کنند. به نظر شما اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها در کشورچه تأثیرات ویا تبعات اجتماعی خواهد داشت؟ در حال حاضر کمک به اقشار آسیب پذیر جامعه با اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها در دستور کار دولت قرار گرفته است که این طرح یکی از بهترین طرح‌ها در زمینه تقسیم عادلانه ثروت در کشور است. متأسفانه بعضی از افراد بدون آگاهی نسبت به این طرح برداشت‌های نادرستی دارند و این برداشت‌ها را به جامعه انتقال می‌دهند. هدف از اجرای طرح هدفمند‌کردن یارانه‌ها کمک به اقشار آسیب‌پذیر جامعه و بهره‌مندی آنها از یارانه‌های برابر است. باید توجه داشته باشیم که چنانچه طرح هدفمند کردن یارانه‌ها به درستی انجام نگیرد، یک طرح بزرگ که نوعی انقلاب اقتصادی است، عقیم می‌ماند؛ موفقیت این طرح بستگی به درست عمل کردن آن دارد همچنین باید اهداف اقتصادی دولت نیز در این طرح پیاده شود. به نظر شما در شرایط کنونی دولت دهم در مباحث اجتماعی باید چه اقداماتی را در دستور کار خود قرار دهد؟ در دوره گذشته و دولت نهم در سفرهای استانی طرح‌ها و مصوبات مختلفی در زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی و حتی زیرساختی به تصویب رسید که من معتقدم در این شرایط دولت باید قبل از هر اقدامی به تکمیل طرح‌های گذشته بپردازد و سپس به سراغ طرح‌های جدید برود. اجرایی کردن مصوبات گذشته هم زیرساخت‌های کشور را بهبود می‌بخشد و هم باعث افزایش اعتماد عمومی به دولت دهم می‌شود. از طرف دیگر یکی از مشکلات اساسی که همه مردم و خانواده‌ها با آن درگیر هستند ودولت دهم باید به آن توجه داشته باشد ایجاد اشتغال برای جوانان است که در حال حاضربه عنوان یک معضل اصلی در کشور به حساب می‌آید. من به عنوان یک نماینده زمانی که به شهرستان تابعه خود می‌روم، از تعداد مراجعه‌کنندگان درزمینه اشتغال و توان نداشتن در زمینه جوابگویی واهمه دارم و متأسفانه این معضل بسیار جدی در کشور رو به افزایش است. بیمه همگانی و اجرای کامل آن هم باید در دستورکار دولت قرار گیرد، بیمه تعدادی از مشاغل از جمله زنان خود سرپرست و خبرنگاران به صورت کامل اجرایی نمی‌شود و باید مورد بررسی و تجدیدنظر قرارگیرد. یکی از معضلات اجتماعی و دغدغه اصلی خانواده‌ها مربوط به اعتیاد و گسترش آن در جامعه است. به نظر شما سازمان‌های مسؤول در این زمینه وظایف خود را به درستی انجام داده‌اند؟ اگر رویکرد و سیاست‌های ما صحیح و اصولی طراحی می‌شد امروز باید شاهد کاهش آمار جمعیت معتاد می‌بودیم اما متأسفانه اینگونه نشده است و شاهد رشد روزافزون اعتیاد در جامعه هستیم. من در زمینه معضل اعتیاد معتقدم که باید رویکرد و سیاست‌های اجرایی تغییر کند، در این موضوع هم باید اراده کلی در بین دستگاه‌های مسؤول شکل بگیرد. چنانچه این کار به تنهایی به یک سازمان واگذار شود نتیجه مطلوب به دست نخواهد آمد اما اگر فعالیت‌ها بین سازمان‌های مختلف تقسیم شود و این اراده کلی به وجود آید شاهد نتایج ثمربخشی در این زمینه خواهیم بود. بازهم من در اینجا اشاره می‌کنم که یکی از علت‌های اصلی گرایش جوانان به اعتیاد بیکاری در جامعه است. باید بخشی از هزینه‌هایی که در بخش مقابله صرف می‌شود را در بخش اشتغال برای جوانان استفاده کنیم. تجربه سال‌های قبل نشان‌دهنده این واقعیت است که برخورد نیروی انتظامی به تنهایی کافی نیست و بدون توجه به عواملی مانند بیکاری و چاره‌اندیشی برای این مشکل هرگزبه نتیجه مطلوب دست نخواهیم یافت و اقدام نیروی انتظامی همچون مسکنی است که برای تسکین موقت دردی تجویز می‌شود. نمایندگان مجلس، نمایندگان مردمند و همه جا با این قضایا روبه‌رو هستند و یکی از آرزوهای آنان ریشه‌کنی اعتیاد و از بین رفتن این خلأ قانونی است وهر لایحه‌ای که دولت در رابطه با این خلأ قانونی ارائه دهد مورد استقبال نمایندگان است و در اسرع وقت نسبت به تصویب آن اقدام خواهد کرد. برای اشتغال جوانان، دولت طرح‌های مختلفی از جمله بنگاه‌های زودبازده و طرح‌های کارآفرینی را به اجرا درآورد، ارزیابی شما از این نوع طرح‌ها و تأثیر آن در اشتغال جوانان چیست؟ جمعیت بیکار ما بیشتر از این است که با این نوع طرح‌ها بتوان آمار بیکاران را کاهش داد، مشکل این است که در کشور ما بالای میلیون نفر بیکار وجود دارد. باید روش‌ها و راه حل‌های مختلفی را به کار برد، درحال حاضر اغلب وزارتخانه‌ها به نیرو نیاز دارند. موانع سرراه سرمایه‌گذاری باید برداشته شود و گروه‌های کارشناسی وجود داشته باشند که به جوانان در راه سرمایه‌گذاری و چگونگی استفاده از سرمایه مشاوره بدهند. اگر برنامه‌ریزی درزمینه اشتغال و استفاده بهینه از نیروی انسانی در کشور به وجود آید مشکل اشتغال به مرور زمان و در چند سال آینده از بین خواهد رفت و روز به روزشاهد کاهش آمار بیکاران خواهیم بود. اما چند سال است که عدم استخدام سازمان‌ها و ممنوعیت استخدام باعث مشکلات زیادی برای جوانان و بالا رفتن آمار بیکاران شده است، فکر نمی‌کنید زمان آن فرارسیده که مصوبه چندین سال پیش مجلس در مورد عدم استخدام مورد بازبینی اساسی قرار گیرد؟ در قانون اشاره شده است که یک سازمان به‌اندازه نیمی ازبازنشستگان خود می‌تواند نیرو بگیرد اما موضوعی که در رابطه با این قانون مطرح است و باعث شده که مصوبه مجلس در سال‌های اخیر پا بر جا بماند این است که چنانچه استخدام آزاد شود و سازمان‌ها تا هر میزان که نیاز دارند نیرو استخدام کنند با مشکل تعدد و افزایش نیرو مواجه می‌شویم. البته باید توجه داشته باشیم که سازمان‌های مختلف در حال حاضر برای استخدام قراردادی منعی ندارند و می‌توانند از نیروهای قراردادی و پیمانی استفاده کنند. یکی از مسائل مهمی که در سال‌های اخیر به عنوان دغدغه اصلی جوانان مطرح بوده تشکیل خانواده و ازدواج است و در این زمینه طرح‌های مختلفی هم ارائه شده است اما باز هم سطح توقعات بالا، روند ازدواج‌ها را کند کرده و آمار طلاق‌ رو به افزایش است، فکر می‌کنید بهترین راهکار در این شرایط برای رفع مشکلات پیش از ازدواج چیست؟ متأسفانه در سال‌های اخیر یکی از مباحثی که در بحث ازدواج جوانان مطرح بوده است مربوط به وام‌های پیش از ازدواج برای زوجین می‌شود در حالی که من معتقدم این نوع وام‌ها راه حل مناسب نیست. وام دادن به جوانان بد نیست اما راهکار مناسب نیست، نفری 5 میلیون دادن به جوانان ضمن مثبت بودن اما باعث تسهیل ازدواج نیست. زوجین این مبالغ را برای تهیه وسایل اولیه استفاده می‌کنند اما بعد از آن برای سکونت و تهیه مسکن و اشتغال مناسب با مشکل مواجه هستند؛ دغدغه جوانان برای ازدواج وام نیست. دولت با پرداخت وام پنج میلیون تومانی به جوانان در شرف ازدواج به آنان کمک می‌کند اما واقعیت امروز جامعه این است که این کمک تنها برای جوان روستایی که می‌خواهد در کنارخانواده‌اش زندگی کند، کافی است. چنانچه اشتغال و مسکن برای یک جوان فراهم باشد دیگر نیازی به طرح‌هایی نظیر وام ازدواج و ... نیست و جوانان خود به سمت ازدواج رو می‌آورند. من بارها گفته‌ام که باید توجه داشته باشیم که در حال حاضر دغدغه اصلی جوانان بیکاری، بیکاری و بیکاری است. در رابطه با انتصاب آقای محصولی به عنوان وزیر رفاه حرف و حدیث‌های مختلفی وجود داشت، ارزیابی شما از این انتصاب با توجه به اهمیت نقش وزارت رفاه در امور اجتماعی چگونه است؟ وزارت رفاه همواره با اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر جامعه در ارتباط است که تحت پوشش سازمان بازنشستگی، تأمین‌ اجتماعی، بهزیستی و دیگر سازمان‌های مربوط به وزارت رفاه، قرار دارند؛ وزیر رفاه نیز باید مدیری توانمند در هماهنگ‌سازی میان سازمان‌های زیرمجموعه این وزارتخانه باشد. من به شخصه آقای محصولی را برای اداره این وزارتخانه مناسب می‌دانم چرا که وزارت رفاه مسؤولی می‌خواهد که قدرت هماهنگی بین سازمانی بالایی داشته باشد و این هماهنگی تجربه‌های خاصی را می‌طلبد و با توجه به اینکه آقای محصولی از فرماندهی جنگ تا فرمانداری و معاون استاندار بودن را در تجربه کاری خود دارند، از لحاظ اجرایی می‌تواند هماهنگی‌های لازم را برقرار کرده و ارتباط خوب با دولت و شخص رئیس جمهور داشته باشد. در حال حاضر نوعی آشفتگی در دفترچه‌های بیمه اعم از بیمه عشایر، روستاییان و تأمین‌ اجتماعی وجود دارد که وزارت رفاه باید وحدت رویه‌ای میان بیمه‌ها برقرار کند و سر و سامانی به امور مربوط به آنها دهد، چرا که افراد تحت پوشش این بیمه‌ها از رضایت چندانی برخوردار نیستند. اصل 29 قانون اساسی بر بیمه همگانی تأکید‌ می‌کند و وزیررفاه نیز باید توجه ویژه‌ای به این امر داشته باشد چرا که با گذشت 30 سال از انقلاب اسلامی هنوز این اصل به طور کامل عملی نشده است. ازطرف دیگر با تصویب طرح هدفمند کردن یارانه‌ها مسؤولیت جدیدی به وزارت رفاه اضافه شدودر حال حاضر اولویت وزارت رفاه، طرح هدفمند کردن یارانه‌ها است که بیشترین مسؤولیت آن برعهده این وزارتخانه است بنابراین باید طرح‌ها و دستورالعمل‌هایی برای اجرایی شدن این طرح صورت گیرد تا کار به نحوی مطلوب پیش برود. در خبرها آمده بود که استفاده مردم از ماهواره و سیستم‌های ارتباطی جدید40 تا 50 درصد افزایش داشته است، به نظر شما علت اصلی این موضوع چیست و رویکرد دولت در این زمینه باید چگونه باشد؟ اگر از ماهواره به خوبی استفاده شود می‌تواند وسیله اثربخشی باشد، استفاده از ماهواره به فرهنگ خانواده‌ها بستگی دارد. نباید نگران توسعه ماهواره باشیم باید نگران موضوع دیگری باشیم که فرهنگ خود را به نوعی گسترش دهیم که دیگر مردم نیازی به ماهواره و دستگاه‌های مشابه نداشته باشند. یک زمانی در رابطه با استفاده از دستگاه ویدئو بحث و جدل‌های مختلفی وجود داشت و حتی حمل آن هم جرم محسوب می‌شد اما بعد از گذشت مدتی مسؤولان متوجه این موضوع شدند که جمع‌آوری دستگاه‌های ویدئو راهکار مناسبی نیست و باید در این زمینه فرهنگ‌سازی شود. در رابطه با ماهواره هم این موضوع صدق می‌کند و باید فرهنگ استفاده صحیح از آن در جامعه شکل بگیرد. به نظر من جمع‌آوری، توقیف و یا محدود کردن ماهواره راه حل درست و اصولی نیست. چندین سال است که صحبت از دولت الکترونیک و بسترسازی آن در جامعه مطرح می‌شود، به نظر شما در زمینه ایجاد بسترهای لازم وزارت ارتباطات چگونه فعالیت داشته است؟ در چند سال گذشته بسترسازی دولت الکترونیک آغاز شده است، دولت هم فعالیت‌هایی را در این زمینه انجام داده اما هنوز با مشکلات مختلفی مواجه هستیم و باید کارهای بزرگی در این زمینه انجام شود. وزارت ارتباطات هم در این زمینه فعالیت‌هایی را انجام داده است اما این نوع فعالیت‌ها در حال حاضر جوابگوی نیازهای اساسی مردم نیست و باید با یک برنامه‌ریزی حساب شده نسبت به گسترش بسترهای لازم برای تحقق دولت الکترونیک فعالیت داشته باشیم.