جوان آنلاین: در تلاطمات ناشی از ریسکهای سیاسی و اقتصادی بازارها در نیمه اول امسال، بورس تهران با رشد ۹۳ درصدی در صدر بازدهیها قرار گرفت و پرچمدار رشد در میان بازارهای موازی خود شد. کارشناسان بر این باورند که با توجه به جاماندگی بورس از تورم، در نیمه دوم سال نیز امکان تداوم این رشد وجود دارد؛ البته با این تفاوت که از اینجا به بعد کدال سهمها را از هم جدا میکند. روز گذشته و در اولین روز پاییز، رئیس سازمان بورس با تشریح برنامههای سازمان تحت مدیریتش از قصد تغییر ساختارها به نفع بازار، نقدشوندگی و روانی معاملات در نیمه دوم سال خبر داد.
نیمه نخست سال ۱۴۰۵ در حالی به پایان رسید که بازار سهام با وجود تعطیلی حدود دوماهه معاملات در ابتدای سال، در چهار ماه فعالیت خود یکی از دورههای متفاوت تاریخ خود را پشت سر گذاشت. شاخص هموزن با ثبت بازدهی ۱۰۲ درصدی در نیمه نخست سال، در صدر نماگرهای اصلی بازار قرار گرفت و پس از آن شاخص کل فرابورس و شاخص کل بورس بهترتیب با بازدهی ۱۰۰ و ۹۳درصدی ایستادند. در این مدت، میانگین روزانه ارزش معاملات خرد به حدود ۳۱ هزار میلیارد تومان رسید و ۹۳ هزار و ۵۰۰میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی وارد بازار سهام شد. این عملکرد در شرایطی رقم خورد که بورس پیش از آن فاصله قابلتوجهی با تورم و نرخ ارز پیدا کرده بود.
خوشبینی نسبت به روند بورس در نیمه دوم سال
کارشناسان عملکرد بورس در این دوره را فراتر از انتظار میدانند و امیدوارند در نیمه دوم سال نیز معاملات به صورت متعادل دنبال شود. روز گذشته و در آیین نواختن زنگ آغاز معاملات بازار سرمایه در فصل پاییز، این موضوعات مورد توجه و تأکید رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار قرار گرفت. حجتالله صیدی در این مراسم با اشاره به عملکرد شرکتهای پذیرفتهشده در بورس و فرابورس در نیمه نخست سال گفت: شرکتهای پذیرفتهشده در بازار سرمایه در ششماه گذشته روند بهنسبت موفقی را طی کردند. حتی شرکتهایی که در جنگ خسارت دیده بودند، توانستند با برنامهریزی، بازسازی و بازآفرینی، اعتماد را به سهامداران بازگردانند، چنانکه این شرکتها در حال بازگشتن به همان ظرفیتهای قبلی هستند. حتی برخی شرکتها از تهدیدها فرصت ساختهاند و دنبال نوسازی بعضی از خطوط تولیدشان رفتهاند و بازسازی با تکنولوژی جدید را در دستور کار خود قرار دادهاند.
او با اشاره به اینکه در ماههای گذشته و حتی روزهای اخیر با وجود تنشهایی که به وجود آمد، بازار سرمایه مدیریت شد، گفت: امیدواریم که نیمه دوم بهتر از نیمه اول رقم بخورد. ارکان بازار سرمایه بهدنبال تجدید ساختار در بعضی زمینهها هستند. بهعنوان نمونه، مطالعه برای تجدید ساختار در حوزه صندوقها در حال انجام است. همچنین در عین توجه به توسعه بازار صندوقها و معرفی صندوقهای جدید، قصد داریم در بعضی از ساختارها تغییراتی به نفع بازار، نقدشوندگی و روانی معاملات رقم بخورد.
پاس گل به رشد بورس
یکی از عوامل مهم در عملکرد بازار طی این مدت، حمایتهایی بود که از بازار سهام صورت گرفت. مجموعه اقداماتی که میتوانست به ثبات و حمایت از بازار کمک کند، تا حد زیادی مورد توجه قرار گرفت؛ از جمله نرخ بهره افزایش پیدا نکرد، نرخ دلار توافقی طی این مدت روند افزایشی داشت و تا حد زیادی از اعمال قیمتگذاری دستوری جلوگیری شد. در نتیجه، شرکتها توانستند بخشی از افزایش هزینههای تولید را از طریق افزایش قیمت محصولات جبران کنند. مجموعه این عوامل، در کنار شکلگیری روند مثبت و شتاب بازار، موجب ورود پول به بورس شد.
از سوی دیگر، گزارش عملکرد مناسبی که شرکتها منتشر کردند، به بهبود چشمانداز سودآوری و افزایش ارزندگی بخشی از سهام کمک کرد و در نهایت زمینه رشد بازار را فراهم کرد.
برگ برنده پاییز
یکی از مهمترین نکات مثبت برای بورس در نیمه دوم سال همچنان روند نرخ ارز حواله و نیماست. در هفتههای اخیر فاصله نرخ نیما و بازار آزاد کاهش یافته و همین مسئله برای شرکتهای صادراتی اهمیت زیادی دارد. کارشناسان تأکید دارند چنانچه این روند ادامه پیدا کند و نرخهای تسعیر به سمت سطوح بالاتر حرکت کنند، بخشی از فشار کاهش مقدار تولید میتواند از طریق رشد نرخ فروش جبران شود؛ بنابراین حتی اگر بورس در کوتاهمدت تحت فشار باشد، دلار نیما همچنان یکی از مهمترین متغیرهای بنیادی حمایتکننده بازار باقی میماند.
پیشبینی بورس در نیمه دوم سال
در تابستان، بخش بزرگی از بازار با محرکهای مشترکی مانند رشد نرخ ارز، تورم و ورود نقدینگی حرکت کرد. اما اکنون گزارشهای ماهانه در حال رسیدن هستند و بازار شروع میکند به تفکیک شرکتها از یکدیگر.
کارشناسان درباره چشمانداز بورس در نیمه دوم سال بر دو متغیر سیاسی و اقتصادی تأکید دارند. در بخش گزارشهای اقتصادی، آمار تولید و فروش شهریورماه و همچنین عملکرد ششماهه شرکتها بهتدریج منتشر میشود و تا پایان مهرماه نیز صورتهای مالی ششماهه بسیاری از شرکتها در کدال قرار خواهد گرفت. سرمایهگذاران با بررسی این گزارشها، عملکرد بنیادی شرکتها را با قیمت سهام مقایسه میکنند و بر اساس میزان ارزندگی، درباره خرید یا فروش تصمیم میگیرند. در واقع اگر گزارشها نشان دهند افزایش نرخ ارز توانسته کاهش مقداری تولید را جبران کند و مبلغ فروش شرکتها را بالا نگه دارد، بازار میتواند بار دیگر تقاضای خود را بازسازی کند؛ اما اگر آثار محدودیتهای اقتصادی و کاهش تولید در فروش و حاشیه سود شرکتها منعکس شود، ممکن است فشار فروش در برخی صنایع ادامه پیدا کند. بههمین دلیل، مهر احتمالاً ماه انتخاب سهم خواهد بود، نه ماه رشد یکپارچه کل بازار.
