جوان آنلاین: در شرایطی که تنشهای ژئوپلیتیک، جنگها و تغییرات اقلیمی، زنجیره تأمین غذای جهان را با چالشهای جدی مواجه کردهاند، کشوری که بتواند سفره مردمش را با اتکا به منابع داخلی مدیریت کند، در معادلات بینالمللی نیز آسیبپذیری کمتری خواهد داشت. بخش کشاورزی ایران بهرغم سالهای متمادی خشکسالی، در سه ماهه نخست امسال با رشد مثبت ۲ و ۳ دهم درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، تنها گروه اقتصادی با رشد مثبت در این دوره بوده است. سعید لیلاز، تحلیلگر اقتصادی با تأکید بر اینکه رشد اقتصادی در سه ماهه نخست امسال (ایام جنگ و محاصره اقتصادی) بر دوش بخش کشاورزی بوده، میگوید: اگر جنگ آخرالزمانی است باید تمام بخشهای اقتصاد اعم از دولت، قوه قضائیه و مجلس آرایش نظامی داشته باشند. نباید همه بدبختیها به دوش توده مردم باشد. به عنوان مثال، کمک معیشت مردم و پرداخت طلب کشاورزان باید در اولویت دولت باشد و به بهانه بروز تورم از پرداخت آن شانه خالی نکنند.
امنیت غذایی در جهان امروز از یک شاخص صرفاً اقتصادی فراتر رفته و به یکی از پایههای اصلی اقتدار ملی و خط مقدم تابآوری کشورها تبدیل شده است. بخش کشاورزی ایران در سالهای اخیر روی لبه تیغ خشکسالیهای پیاپی، کاهش تراز بارندگیها و فشارهای همهجانبه اقتصادی و تحریمها حرکت کرده است. با این حال، تکیه بر دانش بومی، توسعه تحقیقات بهویژه در دیمزارها و همت بلند تولیدکنندگان موجب شده تهدیدها به فرصتی برای ثبت رکوردهای بیسابقه در تولید محصولات استراتژیک تبدیل شود.
عبور از کشاورزی سنتی و تمرکز بر افزایش بهرهوری، نشان میدهد که حتی در دل بحرانهای آبی و فشارهای مالی، میتوان با مدیریت صحیح منابع و همافزایی محققان و کشاورزان، ضریب خودکفایی کشور را ارتقا داد، دستاوردی که در آمارهای اخیر وزارت جهاد کشاورزی بهخوبی نمایان است. در تولید گندم با ثبت رقم ۱/۱۴ میلیون تن، شاهد یک رکورد تاریخی و بینظیر در کشور بودیم که نشاندهنده ظرفیت عظیم بخش کشاورزی است.
نرخ رشد کشاورزی رکورد زد
به گزارش مرکز آمار ایران، بر اساس آخرین نتایج حسابهای ملی فصلی مرکز آمار ایران، محصول ناخالص داخلی (GDP) به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰ در سه ماهه اول سال ۱۴۰۵ به رقم ۷۹۵/۲۱ هزار میلیارد ریال با نفت و ۲۲۶/۱۷ هزار میلیارد ریال بدون احتساب نفت رسیده است.
نتایج مذکور حاکی از آن است که در سه ماهه اول سال ۱۴۰۵، رشته فعالیتهای گروه کشاورزی رشد ۳/۲ درصد، گروه صنایع و معادن ۷/۱۴- و گروه خدمات ۸/۴- درصد نسبت به سه ماهه اول سال ۱۴۰۴، رشد داشته است. این آمار نشان میدهد، رشد نرخ اقتصادی در ایام جنگ و محاصره اقتصادی بر دوش جامعه کشاورزی ایران بوده است.
بهرهبرداران کشاورزی که در این سالها گرفتار خشکسالی، جنگ و تحریم بودند با تولید محصولات کشاورزی، امنیت غذایی را در کشور بالا بردند و باعث تابآوری اقتصادی شدند.
مشکلات اقتصادی فقط به خاطر جنگ نیست
سعید لیلاز، تحلیلگر مسائل اقتصادی در برنامهای تلویزیونی به پرداخت کالابرگ از سوی دولت اشاره میکند و میگوید: الگوی دولت برای پرداخت کمک معیشت مردم مناسب است، اما در این ایام باید با سرعت عمل بیشتری اقدام شود. در ۲۵ سال گذشته، معیشت ۷۰ درصد مردم ایران را نابود کردهایم. رشد اقتصادی و حجم تولید ناخالص ملی ۱۰۰درصد رشد داشته، اما دولت برای افزایش دستمزد و حتی پرداخت مطالبات گندمکاران نگران افزایش نرخ تورم است. وی میافزاید: متأسفانه جز نیروهای نظامی در بدنه دولت، قوه قضائیه و مجلس آرایش جنگی نداریم. مشکلات اقتصادی فعلی ناشی از جنگ نیست، بلکه از تورم ناشی از چاپ پولی است که متأسفانه بانکها به آن روی آوردهاند. وی تأکید میکند: سال گذشته بعد از جنگ ۱۲ روزه، نرخ رشد اقتصادی مثبت شد، اما با ناترازی که بانکها با چاپ پول ایجاد کردند، تورم در فصل تابستان و بعد از آن افزایش یافت.
نباید همه بدبختیها به دوش توده مردم باشد
لیلاز با اشاره به اینکه اگر جنگ آخرالزمانی است باید تصمیمات با وضعیت جنگی هماهنگ باشد، میگوید: نباید همه بدبختیها را به دوش توده مردم بیندازیم. در ۲۵ سال گذشته، قدرت خرید ۸۰ درصد مردم ثابت مانده، تا کجا باید به مردم فشار بیاوریم.
وی میگوید: باید موتور رشد نقدینگی را خاموش کنیم و از کسری بودجه دولت نترسیم.
این تحلیلگر اقتصادی میگوید: کشاورز ایرانی که گندم کاشته و حدود ۹۰۰ هزار خانوار را شامل میشود، سه ماهه گندمشان را ۴۰ درصد پایینتر از قیمت جهانی به دولت فروختند، اما دولت میگوید، پول ندارد و به دلیل ترس از تورم، طلب گندمکاران را نمیپردازد. وزارت جهاد قیمت گندم را اصلاح کرد تا معیشت کشاورزان بهبود یابد، اما دولت با تأخیر در پرداخت پول کشاورزان، فشار معیشتی بر آنها وارد میکند. این در حالی است که پرداخت مطالبات گندمکاران از نان شب هم واجبتر است. چطور برای واردات گندم از روسیه و برزیل باید سه ماه جلوتر پولشان واریز شود، اما برای پرداخت دسترنج گندمکاران دولت تعلل میکند؛ تدریجی این پول به حسابشان واریز میشود، گویی که قرار است دولت این پول را نذر اموات کند.
صرفهجویی ۵۰۰ میلیون دلاری در واردات جو
وی با تأکید بر اینکه ایران رنگ قحطی نمیبیند، میگوید: ۴ میلیون بهرهبردار کشاورزی داریم که حدود ۱۵۰ میلیون تن محصول تولید میکنند. به اذعان وزیر جهاد، امسال با اصلاح قیمت گندم، جو و ذرت حدود ۵۰۰ میلیون دلار در واردات جو صرفهجویی ارزی داشتیم.
لیلاز تأکید میکند: در سه ماهه امسال نرخ رشد اقتصادی ایران منفی بوده، اما بخش کشاورزی در میان سایر گروهها مثبت بوده است. باید در این ایام مطابق دوره جنگ عمل کنیم، برای واردات اولویتبندی داشته باشیم و از سفره مردم و بهرهبرداران کشاورزی به درستی حمایت کنیم، چراکه در هفت ماه گذشته کشاورزان با تولید غذا به حفظ امنیت غذایی کشور و افزایش تابآوری اقتصادی کمک کردند. لیلاز خاطرنشان میکند: ایران هرگز ناچار به تسلیم شدن در برابر زیادهخواهیهای غرب نخواهد بود.
