جوان آنلاین: در شرایطی که فشارهای ظالمانه سیاسی و اقتصادی غرب بر ایران ادامه دارد، حضور اخیر رئیسجمهور کشورمان در اجلاس سران بریکس در دهلینو و تلاش برای تثبیت جایگاه کشور در نظم در حال شکلگیری جهانی، بارقههای امید را بهویژه برای فعالان اقتصادی و بخش خصوصی برای استفاده عملی از ظرفیتهای بریکس و بهرهبرداری از این دارایی به ضمانت اقتصادی افزایش داده است. معاون بینالملل اتاق تهران روز گذشته از پیگیری درخواست عضویت ایران در بانک بریکس و بررسی راهکارهای همکاری مالی با اعضای بریکس از جمله روسیه خبر داد.
گروه بریکس، وزن اقتصادی و جمعیتی قابلتوجهی دارد و میتواند به یکی از پایههای نظم چندقطبی تبدیل شود. بهطور حتم توسعه همکاریهای ایران با اعضای این گروه میتواند ضمانت اقتصادی در تنشهای اقتصادی و سیاسی برای کشورمان ایجاد کند. در بیانیه دهلینو، اعضای بریکس بار دیگر تحریمهای یکجانبه را محکوم کردند و بر اصلاح ساختار مالی بینالمللی و افزایش همکاری اقتصادی تأکید داشتند و حالا زمان آن است که این مواضع در عمل به حساب بانکی، خط اعتباری، مسیر پرداخت، سرمایهگذاری و تجارت واقعی تبدیل شوند. اگر بانکهای کشورهای عضو بریکس بتوانند بدون ترس از تحریمهای ثانویه با ایران کار کنند، اگر تجارت با پولهای ملی توسعه یابد، اگر سازوکارهای مالی بریکس بتوانند پروژههای ایرانی را تأمین مالی کنند و اگر تجارت خارجی ایران از فشار شبکه مالی امریکا مصونتر شود، آنوقت نتایج این اقدامات اثرات خود را بر بازار داخلی نیز نشان میدهد.
ایران در مسیر عضویت بانک توسعه بریکس
ایران برای عضویت در بانک بریکس درخواست داده و این موضوع در حال بررسی است. حسامالدین حلاج، معاون بینالملل اتاق بازرگانی تهران در گفتوگو با تسنیم گفت: ایران حدود دو سال است که عضو بریکس شده و پس از اطلاع از ظرفیتهای بانک توسعه بریکس، درخواست رسمی خود برای عضویت در این بانک را ارائه کرده است. در حال حاضر درخواست ایران در مرحله بررسی قرار دارد و باید مشخص شود که آیا موانع تحریمی و الزامات مربوط به شفافیت مالی میتواند بر روند عضویت ایران در این بانک تأثیرگذار باشد یا خیر.
حلاج با اشاره به فعالیت بانک توسعه بریکس با بانکها و مؤسسات مالی مختلف گفت: با توجه به اینکه این بانک با مجموعهای از بانکهای بینالمللی همکاری دارد، موضوع تحریمهای ثانویه نیز باید در مدل همکاری با این بانک مورد توجه قرار گیرد. به همین دلیل، ایران باید در مدل همکاری اقتصادی خود با کشورهای عضو بریکس، استفاده از ارزهای محلی را جدیتر دنبال کند تا پروژهها و مبادلات تجاری بتوانند از ظرفیت کشورهای عضو این مجموعه استفاده کنند.
توسعه صرافیها برای تسهیل مبادلات مالی و تجاری
یکی از ظرفیتهایی که میتواند به توسعه مبادلات منجر شود، ایجاد صرافیهای مشترک با کشورهای عضو این مجموعه است. این موضوع، بهویژه با توجه به مشکلات بانکی برخی کشورهای عضو بریکس اهمیت بیشتری پیدا میکند و میتواند به ایجاد مسیرهای جدید برای انجام مبادلات مالی و تجاری کمک کند. معاون بینالملل اتاق بازرگانی تهران در این باره با اشاره به وضعیت روسیه پس از اعمال تحریمهای بانکی گفت: باید بررسی شود که روسیه با وجود تحریمها چگونه از ظرفیت بانک توسعه بریکس استفاده میکند و این تجربه چه درسی برای ایران دارد. در کنار موضوع عضویت ایران در بانک توسعه بریکس، باید ظرفیتهای عملیاتی این بانک، نحوه تأمین مالی پروژهها و امکان استفاده از سازوکارهایی مانند ارزهای محلی و صرافیهای مشترک نیز مورد بررسی قرار گیرد.
جزئیات ۸ مسیر همکاری بخش خصوصی با بریکس
فعالان بخش خصوصی هشت پیشنهاد عملیاتی برای توسعه همکاری اقتصادی ایران با کشورهای عضو بریکس مطرح کردند که به نوعی نشاندهنده حرکت از گفتوگو به اجرا و گامهای عملیاتی است. در همین ارتباط مستوفی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران گفت: در اجلاس اخیر کارگروههای تخصصی شورای تجاری بریکس پیگیری شد و پنلها و نشستهای تخصصی نیز برگزار شد.
او افزود: اعضای اعزامی هیئت نمایندگان با سفیر هند درباره موضوعات خدمات و ظرفیتهای تجاری گفتوگو کردند. پنل تخصصی اقتصاد دیجیتال و نوآوری و پنل تخصصی توسعه تجارت درون بریکس و مسیرهای جدید رشد و همکاری با حضور نماینده ایران برگزار شد. در کارگروه تجارت و سرمایهگذاری، دو نفر از اعضای هیئت نمایندگان اتاق تهران حضور یافتند و پیشنهاد همکاری دائمی اتاقهای بازرگانی عضو بریکس مطرح شد. عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در ادامه گفت: در کارگروه خدمات مالی، پیشنهاد اتصال مالی و سازگاری نرمافزاری مالی ارائه و در کارگروه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی، پیشنهاد حضور بخش خصوصی ایران در رویدادهای مشترک بریکس مطرح شد. همچنین در کارگروه کشاورزی، پیشنهادهای مبتنی بر امنیت غذایی از سوی هیئت ایرانی ارائه شد. عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران گفت: در این اجلاس گزاره حرکت از گفتوگو به اجرا مورد نظر قرار گرفت و اگر بخش خصوصی برای ورود به پروژههای زنجیره ارزش بریکس از این ظرفیت استفاده کند، نقش عملیاتی آن مفید خواهد بود. مستوفی با اشاره به مسیرهای قابل تعریف برای ایران تصریح کرد: ایران عضو بریکس است، اما هنوز به بانک جدید توسعه بریکس نپیوسته و این موضوع یک ضرورت است. در مسیر پرداخت و تسویه، هنوز سیستم پرداخت واحد بریکس طراحی نشده، اما پرداخت فرامرزی و کانالهای پیامرسان مالی با ارزهای محلی در دستور کار است. کریدور بریکس پرداخت از سوی بانک مرکزی ایران پیشنهاد شده است.
او افزود: تأمین سرمایه بنگاههای صادراتی، پلتفرم جدید سرمایهگذاری، اکشنپلن بریکس، زنجیره تأمین و لجستیک بریکس و مشارکت بخش خصوصی در اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی از دیگر مسیرهاست. در مسیر تأمین سرمایه، با مشارکت در طرح پایلوت احتمالی میتوان از ظرفیت مشارکتکنندگان استفاده کرد. مانع مهم تجارت فقط پرداخت نیست و بیمه اعتبار خریدار و فروشنده و سایر ریسکها نیز مطرح است. مستوفی گفت: در زنجیره تأمین و لجستیک بریکس، ایران ظرفیت خوبی برای اتصال هند به اروپا، روسیه به هند و چین به اروپا دارد. مسیر هشتم نیز مشارکت بخش خصوصی در اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی است که فرصت جدیدی برای ایران محسوب میشود. این هشت مسیر مستقل از هم نیستند و در یک معماری واحد قرار دارند.
