جوان آنلاین: در حالی که واشینگتن از ورود توافق شرمالشیخ به مرحله تازه و آغاز اجرای نقشهراه غزه سخن میگوید، نشانههای اولیه از تلآویو حاکی است که رژیم صهیونیستی با اصول این توافق موافق نیست. اسرائیلیها، چند روز بعد از سفر بنیامین نتانیاهو به امریکا، نمیخواهند رو در روی طرح توافق دونالد ترامپ بایستند، اما از مجاری غیررسمی گفتهاند که حداقل سه بند توافق را نمیپذیرند.
نخستین نشانه مخالفت اسرائیل، نه در یک بیانیه رسمی، بلکه دیروز در گزارش روزنامه عبری هاآرتص آشکار شد. این روزنامه به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده که تلآویو اعتراض خود را به سه بند از توافق مرحله دوم غزه به تونی بلر، مدیر اجرایی شورای صلح غزه، اعلام کرده است. اعتراضهایی که اگرچه هنوز به معنای رد رسمی توافق نیست، اما نشان میدهد اجرای آن از همان ابتدا با موانع جدی در طرف اسرائیلی روبهرو است. نخستین اختلاف به سرنوشت سلاحهای سنگین حماس بازمیگردد که قرار است از گروههای فلسطینی جمعآوری شود. بر اساس نقشهراه، این سلاحها پس از جمعآوری، تحت نظارت فلسطینیها و در اختیار کمیته ملی اداره غزه باقی میماند، اما اسرائیل گفته که توافق درباره سرنوشت نهایی این سلاحها صراحت کافی ندارد و خواهان سازوکاری برای نابودی آنهاست. اختلاف دوم به حضور قطر و ترکیه در سازوکار نظارت بر اجرای توافق مربوط میشود. نقشهراه، سازوکاری چندجانبه با حضور مصر، قطر، ترکیه و امریکا، شورای صلح غزه و نیروی بینالمللی ثباتبخش پیشبینی کرده است، اما تلآویو با ایفای نقش قطر و ترکیه در این روند مخالف است. سومین و شاید مهمترین اختلاف، به آزادی عمل ارتش اسرائیل مربوط است، چیزی که در توافق آتشبس لبنان نیز خود را نشان داد. توافق قرار است در مناطقی که مسئولیت آنها به کمیته ملی اداره غزه و نیروهای بینالمللی و فلسطینی واگذار میشود، محدودیتهایی برای عملیات نظامی ایجاد کند، در حالی که اسرائیل خواهان حفظ آزادی عمل نظامی خود حتی در این مناطق است. این خواسته، مستقیماً با یکی از پایههای اصلی توافق، یعنی توقف عملیات نظامی و انتقال تدریجی مسئولیت امنیتی در غزه، در تعارض قرار میگیرد.
همراهی روی زمین!
در حالی که این اختلافها در سطح سیاسی جریان دارد، رفتار میدانی اسرائیل نیز تصویر روشنی از تردید تلآویو به اجرای توافق ارائه میدهد. ایلی کوهن، وزیر انرژی و عضو کابینه امنیتی رژیم صهیونیستی، روز یکشنبه صراحتاً اعلام کرد که هیچ توافقی از سوی اسرائیل برای توقف حملات نظامی به غزه وجود ندارد و حتی این را هم گفت که به باور او، اشغال کامل این باریکه ضروری است. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که اسرائیل همین حالا، حدود ۷۰ درصد غزه را در کنترل خود دارد. همزمان، حملات هوایی اسرائیل به غزه برای دومین روز متوالی ادامه یافت؛ حملاتی که بنا بر گزارشهای فلسطینی، در مناطق مختلف این باریکه دهها قربانی بر جای گذاشت. استمرار عملیات نظامی در همان روزهایی که قرار بود زمینه اجرای مرحله جدید توافق فراهم شود، فاصله میان متن توافق و واقعیت میدانی را برجستهتر کرده است. در داخل کابینه نتانیاهو نیز نشانههای مخالفت حتی صریحتر است. بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی و از چهرههای راست افراطی دولت، نهتنها با سازوکار شورای صلح مخالفت کرده، بلکه خواستار کنترل کامل اسرائیل بر غزه و ایجاد حکومت نظامی در این باریکه شده است. او دیروز، حتی از بازگشت شهرکنشینان اسرائیلی به غزه سخن گفته و خواستار موافقت نتانیاهو با ایجاد سه شهرک جدید در شمال این باریکه شده است. ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی، نیز پیشنویس توافق را «غیرقابل قبول» توصیف کرده و توقف حملات را زمینهای برای بازسازی توان حماس دانسته است.
این در حالی است که نقشهراه منتشرشده از سوی شورای صلح، توقف عملیات نظامی اسرائیل، خروج تدریجی نیروها، تشکیل کمیته ملی اداره غزه و آغاز روند جمعآوری و ساماندهی سلاحهای سنگین گروههای فلسطینی را بهصورت مرحلهای پیشبینی کرده است. حتی در متن طرح تصریح شده که روند ساماندهی سلاحها همزمان با خروج مرحلهای اسرائیل انجام خواهد شد و هیچ سلاحی به اسرائیل یا طرف غیرفلسطینی تحویل داده نمیشود.
