جوان آنلاین: دونالد ترامپ بعد از چند روز تهدید به اقدام نظامی گسترده و حمله ویرانگر علیه ایران، در چرخشی معنادار، پای میانجیها را به میان کشید و گفت که برای منافع آینده جهان، اقدام نظامی علیه ایران را متوقف کرده است؛ آن هم در شرایطی که تهران همزمان، درباره هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی منطقه در صورت عملیشدن تهدید هشدار داده بود. این چندمین بار است که ترامپ چرخه تکراری «تهدید، تردید و عقبنشینی به بهانه میانجیگری» را تکرار میکند. به نظر میرسد رئیسجمهور چهلوهفتم امریکا، از نظر تکرار الگوی تهدیدهای بزرگ، تعیین ضربالاجل و سپس عقبکشیدن یا تعویق آنها، در حال ثبت یک الگوی رفتاری کمسابقه و شاید هم بیسابقه است.
دونالد ترامپ که تا یکشنبه شب، پیاپی پستهای تهدیدآمیز علیه ایران منتشر میکرد، بامداد یکشنبه در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت که حمله به ایران را لغو کرده است. او پس از تعریف و تمجید از آنچه توانمندی بینظیر امریکا توصیف کرد، نوشت: «ایالات متحده امریکا آماده و مجهز به سلاح است تا علیه جمهوری اسلامی ایران، در سطوحی از ترور نظامی، قدرت و صلابت که از زمان جنگ جهانی دوم دیده نشده است، اقدام کند.»، اما بلافاصله با تکرار ادعاهای پیشین خود، مدعی شد: «با وجود این، ایران و سایر کشورهای غرب آسیا از ما خواستهاند که هرگونه حملهای را در چارچوب توافقنامهای که مورد توافق قرار گرفته است، متوقف کنیم.» وی اضافه کرد: «بر اساس این درخواست، من برای منافع آینده جهان و همچنین بقای یک ایران موفق و مرفه، موافقت کردهام که حمله را لغو کنم، مشروط بر اینکه بتوانم به سرعت به توافقنامهای دست یابم.» رئیسجمهور امریکا علاوه بر تکیه بر پیغام و پسغامهایی که او را به صرفنظر از حمله وا داشته است، این ادعا را هم مطرح کرد که طبق تفاهمنامه، باید تنگه هرمز فوراً و کامل بازگشایی شده و تهدید هستهای ایران پایان یابد. ترامپ در پایان ادعا کرد که رژیم صهیونیستی نیز به تعهد او برای خودداری از حمله به ایران پیوسته است. با این عبارت آخر، ترامپ تلویحاً به شراکت صهیونیستها در حمله احتمالی اذعان و البته اعتراف کرد که چنانچه امریکا اسرائیل را کنترل نکند، زیرساختهای صهیونیستها زیر آتش موشکهای ایران قرار خواهند گرفت.
تنگنای راهبردی
ترامپ در شرایطی توافق و بازگشایی تنگه هرمز را به هم گره زده است که رسانههای عبری مدعی شده بودند، سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، با یک توافق مصالحهآمیز برای بازگشایی تنگه هرمز موافقت کرده و همین اقدام، باعث شد رئیسجمهور امریکا مبنی بر لغو حمله برنامهریزیشده به ایران تصمیم بگیرد. این ادعا را آکسیوس هم تکرار کرد و بنابر آن، ورود کشتیها به خلیج فارس از مسیر آبهای سرزمینی ایران و خروج آنها از آبهای سرزمینی عمان خواهد بود. دیروز، یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده هستهای ضمن تکذیب ادعاهای مطرحشده درباره موافقت ایران با بازگشایی تنگه هرمز به فارس گفت: «جمهوری اسلامی ایران هیچ توافقی درباره بازگشایی تنگه هرمز نداشته و اخبار منتشرشده در این باره کذب است.» همچنین یک منبع آگاه نظامی نیز به این رسانه گفته است که این ادعا صحت ندارد و بهطور کامل تکذیب میشود. آنچه ترامپ انجام داد، در واقع همان «دیپلماسی لبه پرتگاه» یا راهبرد «تهدید و عقبنشینی» است که او در ماههای پس از جنگ ۳۹ روزه، بارها از آن استفاده کرده است و حالا دیگر بسیاری از تحلیلگران امریکایی چنین رفتاری را نشانهای آشکار از تنگنای راهبردی دولت ترامپ در قبال جنگ ایران میدانند.
شبکه الجزیره پس از عقبنشینی بامدادی ترامپ از تهدید تشدید حملات علیه ایران، در گزارشی به رواج اصطلاح TACO مخفف «Trump Always Chickens Out» به معنای «ترامپ همیشه جا میزند» اشاره کرده و مواردی که رئیسجمهور امریکا ایران را تهدید کرده، اما بعداً عقب نشسته را برشمرده است. بنابر این گزارش، ترامپ اول فروردین، ۱۲ فروردین، ۱۸ فروردین، ۱۴ اردیبهشت و ۲۱ خرداد هم همین روش را به کار گرفته بود. ژورنال امنیت ملی نوشت که دونالد ترامپ هرچقدر هم حملات هوایی انجام دهد، قادر نخواهد بود صرفاً با بمباران، تنگه هرمز را بازگشایی کند. این گزارش تأکید میکند که حلوفصل وضعیت این آبراه راهبردی، صرفاً با اقدام نظامی امکانپذیر نیست. باراک راوید از آکسیوس به نقل از دو مقام امریکایی و یک منبع آگاه مدعی شد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، درباره طرح ترامپ برای حملات گسترده به ایران ابراز نگرانی کرد و در تماس تلفنی با ترامپ خواستار جزئیات بیشتر درباره این عملیات شد و از او خواست این حملات را آغاز نکند. راوید این را هم گفت که علاوه بر عربستان، کشورهای قطر، امارات، ترکیه و پاکستان نیز در حال رایزنی با ایران و امریکا برای جلوگیری از تشدید بحران هستند. فیصل بن فرحان وزیر خارجه عربستان، عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان و هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه نیز دیشب تماسهای تلفنی جداگانه با عراقچی داشتند. عراقچی در این تماسها با هشدار درباره هرگونه اقدام ماجراجویانه ارتش امریکا، بر آمادگی کامل ایران برای صیانت از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و امنیت کشور و پاسخ قاطع به هرگونه تعرض تأکید کرد.
فشار بر زرادخانههای موشکی امریکا
نظرسنجی سیانان حاکی از این است که ۶۷ درصد امریکاییها میگویند تصمیمات نظامی ترامپ در جنگ با ایران به امریکا ضربه زده است. برد لندون، خبرنگار ارشد امور نظامی سیانان در گزارشی نوشت تحلیلگران فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ بر متحدان واشینگتن در منطقه را یکی از دلایل تمایل این کشورها به توقف جنگ امریکا علیه ایران میدانند. از سوی دیگر، ارتش امریکا با پرسشهای جدی درباره تواناییاش برای دفاع از نیروهایش مواجه است، چرا که ذخایر موشکهای رهگیر سامانههای پاتریوت و تاد بهطور فزایندهای رو به کاهش است. سیانان در تحلیلی به قلم برد لندون، خبرنگار ارشد امور نظامی این شبکه، گزارش داد تحلیلگران فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ بر متحدان واشینگتن در منطقه را یکی از دلایل تمایل این کشورها به توقف جنگ امریکا علیه ایران عنوان کردهاند. در ادامه این گزارش اذعان شده که ایران بهرغم تحمل فشار اقتصادی و ضربه به توان نظامیاش در حملات چند ماهه، همچنان از توان ضربهزنی برخوردار است که حملات مرگبار این کشور به نیروهای امریکایی در منطقه طی یک ماه گذشته آن را نشان داده است. براساس گزارشی که مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) هفته گذشته منتشر کرد، موجودی موشکهای رهگیر پاتریوت، مهمترین موشک دفاعی در زرادخانه امریکا، تا ۲۷ ژوئیه از ۲ هزار و ۳۳۰ فروند پیش از آغاز جنگ به بین ۷۵۹ تا ۸۲۷ فروند کاهش یافته، یعنی به حدود یکسوم سطح پیش از جنگ رسیده است. شمار موشکهای رهگیر سامانه تاد که برای رهگیری موشکهای بالستیک پیش از نزدیک شدن آنها به هدف طراحی شده، نیز از ۴۵۲ فروند پیش از آغاز جنگ به ۲۷۸ فروند یا کمتر کاهش یافته است. به گزارش سیانان، مصرف این مهمات با خسارتهای دیگر برای ارتش امریکا همزمان بوده، از جمله از دست دادن جنگندهها، هواپیماهای هشدار زودهنگام و شناسایی، بالگردها و پهپادها. در دریا هم شناورهای نیروی دریایی امریکا با مأموریتهای طولانیمدت مواجه شدهاند؛ موضوعی که میتواند برنامههای ضروری تعمیر و نگهداری آنها را به تعویق بیندازد. بر اساس این تحلیل، فشار بر نیروهای امریکا طی هفتههای اخیر بیش از پیش افزایش یافته و این مسئله پرسشهایی را درباره توانایی واشینگتن برای وارد کردن ضربهای قاطع در این جنگ برانگیخته است.
