جوان آنلاین:ژنگهه (سید شمسالدین عمر)، دریاسالار و مکتشف مسلمان و از خوارزمیان ایرانیچینی (۱۴۳۳-۱۳۷۱ میلادی) است که در سده ۱۵ میلادی میزیست. نامداری او به جهت سفرهای دریاییاش به آبهای غربی است.
به گزارش «جوان»، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس در ادامه معرفی منابع خود، کتاب «ژنگهه: دریاسالار ایرانی بزرگترین ناوگان تاریخ چین»، نوشته حسین جنتمکان را در سایت خود معرفی کرده است. این کتاب مشتمل بر ۴۸۵ صفحه، مصور به همراه نقشه، جدول، نمونه و عکس توسط انتشارات نگاه معاصر در سال ۱۴۰۳ در تهران به چاپ رسیده و با شماره ثبت ۸۱۸۳۷ و ردهبندی کنگره ۱۴۰۳، ۹ج ۹ج/۶/۷۵۳ DS در کتابخانه ایرانشناسی مجلس شورای اسلامی موجود است.
ژنگهه، نام دریاسالار و مکتشف مسلمان و از خوارزمیان ایرانیچینی (۱۴۳۳-۱۳۷۱ میلادی) است که در سده ۱۵ میلادی میزیست. نامداری او به جهت سفرهای دریاییاش به آبهای غربی است. ژنگهه در سال ۱۳۷۱ میلادی با نام اصلی ماسنبائو در شهر کونیانگ واقع در ایالت یونان چین زاده شد. خانواده او از قبیله مسلمان سمو یا سمور (Semur) بودند.
کتاب «ژنگهه»، یکی از آثار درخشان و متفاوت نگارنده است که با رویکردی سورئال، نمادین و تجربهگرایانه نوشته شده است. این کتاب برخلاف بسیاری از آثار کلاسیک، روایت خطی و سادهای ندارد و بیشتر بر پایه اتمسفر، تصویرسازیهای ذهنی و جریان سیال ذهن بنا شده است. این اثر بیشتر از آنکه یک داستان با سرآغاز، میانه و فرجام مشخص باشد، یک «تجربه» است. نویسنده با استفاده از زبانی شاعرانه و در عین حال تکاندهنده، فضایی را خلق میکند که مرز میان واقعیت و رؤیا در آن کمرنگ شده است. خواننده در طول متن با تصاویر ذهنی عجیبی روبهرو میشود که گویی از دل کابوسها یا رؤیاهای عمیق بیرون آمدهاند. مطالب کتاب اگرچه به طور مستقیم درباره یک موضوع واحد نیست، اما درونمایههای متنوعی در آن دیده میشود؛ شخصیتها یا موجوداتی که در فضای کتاب حضور دارند، اغلب در وضعیتی از انزوا و جدایی از دنیای ملموس قرار دارند.
در این اثر از تکنیکهای ادبی پیشرفتهای استفاده شده است. کلمات به گونهای انتخاب شدهاند که خواننده بتواند صحنههایی عجیب و گاه تکاندهنده را در ذهن خود مجسم کند. همچنین بسیاری از واژهها و موقعیتها در کتاب، فراتر از معنای ظاهری خود هستند و نمادی از مفاهیم فلسفی یا روانشناختی میباشند.
ژنگهه که سید شمسالدین عمر نام داشت، از هزارههای افغانستانی خوارزم در بخارا بود و به دستور قوبلایخان، امپراتور مغول چین به حکمرانی ایالت یوننان گمارده شد. نام خانوادگی اصلی ژنگهه مشتق از نام مسعود، پنجمین پسر سید شمسالدین عمر است. میرتکین، پدر و خرمدین، پدربزرگ ژنگهه هر دو به زیارت حج نائل شدند و شاید داستانهای سفرهای آنان در برانگیختن حس ماجراجویی ژنگهه بیتأثیر نبوده است. نام ژنگهه توسط امپراتور یونگله به دلیل بروز شایستگی در جنگ به وی اعطا شد. ژنگهه در آموزشگاه سلطنتی چین به تحصیل پرداخت و مدارج ترقی را طی کرد. سفرهای اکتشافی وی یک قرن قبل از کریستف کلمب انجام شدند و کاروان او بسیار بزرگتر، یعنی شامل ۶۰ کشتی بود که هر یک چهار برابر طولانیتر و هفت برابر پهنتر از کشتیهای کریستف کلمب بودند.
کشتی فرماندهی او ۱۲۷ متر طول و ۵۲ متر عرض داشت. ژنگهه فرماندهی ناوگان امپراتوری چین را دستکم طی هفت سفر دریایی به عهده داشت. جاوه و سوماترا، هند، ایران و خلیج فارس، دریای سرخ و بخشهای مختلفی از آفریقا و جنوب شرقی آسیا از جمله مناطقی هستند که توسط ناوگان چین به رهبری ژنگهه مورد کاوش قرار گرفتند. گروهی معتقدند که ناوگان او حتی به قاره امریکا و استرالیا نیز رسید. ژنگهه و همراهان او شرح مشاهدات خود و نقشه مکانهای مورد بازدیدشان را به صورت گزارش ثبت میکردند که بخشهایی از این گزارشها باقی مانده است. برخی معتقدند افسانه سندباد اقتباسی است از زندگی ژنگهه و در این مورد بهویژه به تشابه اسمی او (ما سنبائو) و نیز تعداد سفرهای او (هفت سفر) استناد میکنند. ژنگهه طی آخرین سفر دریاییاش درگذشت و پیکرش براساس رسم دریانوردان چینی پس از سوزانده شدن به آب دریا سپرده شد. آرامگاهی نیز در پکن برای او ساخته شد که البته خالی از پیکر او بود.
