افزایش شدید قیمت سوخت جت در پی تنشهای اخیر در خاورمیانه، شرکتهای هواپیمایی ارزانقیمت در جنوب شرق آسیا را با چالش جدی مواجه کرده و چشمانداز تداوم رشد پرشتاب این بخش از صنعت هوانوردی را با ابهام روبهرو ساخته است. جوان آنلاین: برندن سوبی، تحلیلگر هوانوردی طی گزارشی نوشت که بهای سوخت جت از زمان آغاز جنگ علیه ایران، ۲ برابر شده و این مسئله بهطور ویژه شرکتهای هواپیمایی ارزانقیمت را آسیبپذیر کرده است.
بر اساس این گزارش، سفرهای هوایی داخلی و منطقهای در جنوب شرق آسیا طی ۲ دهه و نیم گذشته با اتکا به گسترش سریع شرکتهای هواپیمایی ارزانقیمت و کاهش نرخ بلیتها رشد قابل توجهی داشته اما این مدل مبتنی بر بلیتهای ارزان دیگر دوام ندارد.
برخلاف شرکتهای هواپیمایی خدمات کامل، خطوط هوایی کمهزینه به مسافران پرمیوم یا پروازهای طولانیمدت که کمتر تحت تأثیر افزایش قیمتها هستند، دسترسی ندارند. در عین حال، بازار پروازهای کوتاهمدت در این منطقه بهشدت به قیمت حساس است و شرکتها قادر نیستند افزایش هزینه سوخت را بهطور کامل به مسافران منتقل کنند.
در نتیجه، حتی افزایش محدود قیمت بلیت و عوارض سوخت نیز موجب کاهش تقاضا شده است. بهرغم افزایش نرخها از ماه مارس (اسفند/فروردین)، این افزایشها برای جبران هزینهها کافی نبوده و در برخی موارد به کاهش ضریب پر شدن صندلیها و در نهایت کاهش تعداد پروازها منجر شده است.
شرکتهای هواپیمایی ارزانقیمت جنوب شرق آسیا حدود ۲۰ درصد از پروازهای خود را نسبت به سطح پیش از بحران کاهش دادهاند که معادل کاهش حدود چهار میلیون مسافر در ماه است؛ موضوعی که تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد منطقه بهویژه بخش گردشگری دارد.
دادههای شرکت ارائهدهنده اطلاعات پرواز «اوایجی» (OAG) نشان میدهد این شرکتها در سال گذشته میلادی بیش از ۶۰ درصد ظرفیت پروازهای داخلی و بیش از ۵۰ درصد ظرفیت پروازهای بین کشورهای منطقه را در اختیار داشتهاند. با این حال، بسیاری از این شرکتها هنوز از تبعات مالی همهگیری کرونا بهطور کامل بهبود نیافتهاند و با بدهی بالا و کمبود نقدینگی مواجه هستند؛ بهطوریکه برخی در پرداخت به تأمینکنندگان خود با تأخیر روبهرو شدهاند.
این گزارش میافزاید که کاهش ظرفیت پرواز اگرچه به حفظ نقدینگی کمک میکند، اما به کاهش بهرهوری و افزایش هزینههای واحد منجر میشود و شرکتها را در شرایط دشواری قرار میدهد. با این حال، به دلیل نقش مهم این خطوط هوایی در اقتصاد منطقه، احتمال ورشکستگی شرکتهای بزرگ پایین ارزیابی شده و حمایت تأمینکنندگان و حتی کمکهای دولتی بهعنوان گزینههای احتمالی مطرح است.
در صورت تداوم بحران، پیامدهای بلندمدت برای صنعت هوانوردی و گردشگری منطقه دور از انتظار نخواهد بود. در این شرایط، پیشبینی میشود تعداد مسافران در کشورهایی مانند اندونزی، مالزی، فیلیپین، تایلند و ویتنام در ماههای آینده با کاهش دو رقمی مواجه شود، بهویژه آنکه کاهش قدرت خرید طبقه متوسط، تقاضای سفر را محدود کرده است.
همزمان با تداوم تنشها در خاورمیانه و اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز، کشورهای آسیایی پس از عبور از مرحله نخست مدیریت بحران، اکنون با موج دوم و عمیقتر شوکهای انرژی مواجه شدهاند؛ وضعیتی که هزینههای سوخت، حملونقل و معیشت را افزایش داده و رشد اقتصادی منطقه را تهدید میکند.