جوان آنلاین: تحولات شتابان سالهای اخیر نشان میدهد نظم یکجانبهای که امریکا پس از جنگ سرد تلاش داشت بر جهان تحمیل کند، اکنون بیش از هر زمان دیگری در معرض فرسایش و فروپاشی قرار گرفته است. قدرتیابی روزافزون کشورهای مستقل، ظهور بلوکهای اقتصادی و سیاسی جدید در آسیا، گسترش نقشآفرینی قدرتهای نوظهور و افزایش وزن ژئوپلیتیکی «جنوب جهانی» همگی نشانههایی روشن از انتقال تدریجی مرکز ثقل قدرت از غرب به شرق و جنوب است؛ روندی که نهتنها از نگاه تحلیلگران مستقل جهانی، بلکه در اظهارات مقامات کشورهای مختلف نیز بازتاب یافته است. در چنین شرایطی، امریکا که سالها با تکیه بر سلطه اقتصادی، نظامی و رسانهای خود، معادلات جهانی را مدیریت میکرد، اکنون با بحرانی عمیق در حوزه اعتبار، قدرت بازدارندگی و حتی انسجام داخلی مواجه شده و نشانههای افول آن با سرعتی بیسابقه آشکار شده است.
در این میان، رفتارهای ماجراجویانه و مبتنی بر خودشیفتگی دونالد ترامپ نهتنها کمکی به توقف روند اضمحلال قدرت امریکا نمیکند، بلکه واشینگتن را بیش از پیش در باتلاق بحرانهای راهبردی فرو میبرد. تهدیدهای مکرر علیه ایران، تلاش برای ایجاد تنشهای جدید در مسیرهای حیاتی انرژی و طرح ایدههای خطرناک درباره محاصره دریایی، آن هم در شرایطی که جهان با بحران انرژی و شکنندگی بازارهای اقتصادی روبهروست، میتواند اقتصاد امریکا و حتی اقتصاد جهانی را در آستانه انفجاری بزرگ قرار دهد؛ انفجاری که عامل اصلی آن سیاستهای هیجانی، محاسبات اشتباه و رویکرد سلطهطلبانه کاخ سفید خواهد بود. امروز بسیاری از ناظران معتقدند جهان وارد مرحلهای شده که دیگر با زبان تهدید و یکجانبهگرایی اداره نمیشود و هرگونه خطای راهبردی امریکا، هزینهای سنگینتر از گذشته برای واشینگتن به همراه خواهد داشت؛ هزینهای که نشانههای آن از هماکنون در کاهش نفوذ منطقهای امریکا و افزایش قدرت جبهههای مستقل جهانی قابل مشاهده است.
اظهارات محمدباقر قالیباف درباره قرار گرفتن جهان در آستانه «نظمی نوین» و تأکید علیاکبر ولایتی بر افول اعتبار امریکا در غرب آسیا، در واقع بازتاب یک واقعیت عینی در معادلات بینالمللی امروز است؛ واقعیتی که نشان میدهد دوران یکهتازی واشینگتن به سرعت رو به پایان بوده و کانون قدرت جهانی به سمت کشورهای مستقل و جنوب جهانی در حال انتقال است. در چنین شرایطی، رفتارهای هیجانی و ماجراجویانه دونالد ترامپ، از تهدیدات نظامی گرفته تا تلاش برای تنشآفرینی در مسیرهای حیاتی انرژی و محاصره دریایی، نهتنها مانع افول امریکا نخواهد شد، بلکه اقتصاد شکننده این کشور و حتی بازار جهانی انرژی را در معرض بحرانی فراگیر قرار میدهد؛ بحرانی که ریشه اصلی آن در خودشیفتگی سیاسی و خطاهای محاسباتی کاخ سفید نهفته است.
جهان در آستانه نظمی نوین قرار دارد
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، با انتشار پیامی در شبکه ایکس نوشت: چنانکه رئیسجمهور شی گفت: «تحولی که در یک قرن دیده نشده، در سراسر جهان با شتاب در حال پیشروی است»، و من تأکید میکنم که مقاومت ۷۰ روزه ملت ایران این تحول را شتاب بخشیده است. آینده از آنِ جنوب جهانی است.
علیاکبر ولایتی، مشاور امور بینالملل رهبر معظم انقلاب اسلامی، هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دیپلماسی عقیم ترامپ در پکن و بازگشت با دست خالی از چین، استیصال و عصبانیت ابوظبی از برملا شدن خبر سفر پنهانی نتانیاهو به این کشور و دادهسازیهای مخدوش پنتاگون، نمایانگر بحران محاسباتی در واشینگتن است. در چنین مختصاتی، تهدیدات ترامپ که با دمیدنهای تلآویو شعلهور میشود، ورود به یک تله راهبردی است. فروافتادن در این چاه با طناب اسرائیل، تاوانی سنگین دارد؛ به زودی، واشینگتن باید با فانوس به دنبال بقایای اعتبار خود در غرب آسیا بگردد.»
بررسی میدانی تحولات اخیر هم روشن میکند که دوران تکیه بر قدرت نظامی و کمهزینه (شیک و تمیز) برای تحمیل اراده سیاسی در منطقه - شبیه آنچه که در ربودن رئیسجمهور قانونی ونزوئلا اتفاق افتاد - به سر آمده است. تجربه رویارویی مستقیم امریکا و رژیم صهیونیستی با جمهوری اسلامی ایران نشان داد که معادله قدرت در غرب آسیا تغییر کرده و هرگونه اقدام نظامی جدید، نه ابزار بازدارندگی، بلکه آغاز یک هزینهسازی سنگین و غیرقابل کنترل برای واشینگتن خواهد بود. در چنین شرایطی، توسل دوباره به گزینه نظامی نهتنها هیچ کمکی به ترمیم موقعیت رو به افول امریکا نمیکند، بلکه میتواند به گسترش درگیری، افزایش تلفات نیروهای امریکایی و نابودی منابع و منافع این کشور و همپیمانانش در منطقه منجر شود. واقعیت صحنه امروز این است که تکرار ماجراجوییهای گذشته، بهجای بازسازی قدرت امریکا، عملاً به تسریع فروپاشی نفوذ باقیمانده آن در غرب آسیا خواهد انجامید.
پیامدی کوبندهتر با تکرار حماقت امریکا
از این روست که سخنگوی ارشد نیروهای مسلح روز گذشته برای چندمین بار هشدار داد: تکرار هرگونه حماقت برای جبران بیآبرویی امریکا در جنگ تحمیلی سوم علیه ایران، پیامدی جز دریافت ضربات کوبندهتر و شدیدتر برای آن کشور بهدنبال نخواهد داشت.
سردار سرتیپ پاسدار ابوالفضل شکارچی در پاسخ به سؤال خبرنگاران مبنی بر تهدیدهای مکرر و یاوهگوییهای رئیسجمهور متوهم امریکا علیه ایران، تأکید کرد: تکرار هرگونه حماقت برای جبران بیآبرویی امریکا در جنگ تحمیلی سوم علیه ایران، پیامدی جز دریافت ضربات کوبندهتر و شدیدتر برای آن کشور بهدنبال نخواهد داشت. سخنگوی ارشد نیروهای مسلح گفت: رئیسجمهور مستأصل امریکا باید بداند در صورت عملی شدن تهدیدها و تجاوز مجدد به ایران اسلامی، داراییها و ارتش مضمحل آن کشور با سناریوهای جدید، هجومی، غافلگیرکننده و طوفانی روبهرو خواهند شد و در باتلاق خودساختهای که نتیجه سیاستهای ماجراجویانه همان رئیسجمهور است، فرو خواهند رفت.
