جوان آنلاین: آمار رسمی پلیس راهور تهران بزرگ از ثبت بیش از ۳۱ هزار تصادف در فروردینماه ۱۴۰۵ حکایت دارد؛ آماری که به گفته رئیس پلیس راهور تهران، نشاندهنده فشار سنگین ترافیکی، فرسودگی ناوگان و تداوم رفتارهای پرخطر در سطح شهر است.
تهران، بهعنوان یکی از پرترددترین کلانشهرهای جهان، روزانه میزبان میلیونها سفر درونشهری است؛ شهری با بیش از ۱۴ میلیون جمعیت ساکن و بیش از ۴ میلیون جمعیت شناور که در مجموع، روزانه نزدیک به ۵/۱۹ میلیون جابهجایی در آن ثبت میشود. این حجم از تردد در حالی رخ میدهد که بیش از ۷/۴ میلیون خودرو و ۷/۴ میلیون موتورسیکلت در خیابانهای پایتخت در حال تردد هستند؛ آماری که بهخودیخود، ظرفیت بالای بروز سوانح رانندگی را نشان میدهد.
دادههای ثبت شده
در همین رابطه، سردار سید ابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ با استناد به دادههای ثبت شده در سامانه رخداد و تماسهای مردمی با مرکز فوریتهای پلیس ۱۱۰، از ثبت ۷۲ هزار و ۸۵۰ گزارش ترافیکی در فروردینماه خبر میدهد که از این میان، ۳۱ هزار و ۹۷۰ مورد به تصادفات اختصاص داشته است.
به گفته وی، در این بازه زمانی ۵ هزار و ۶۳۹ تصادف خسارتی، هزار و ۸۱۴ تصادف جرحی و ۲۸ تصادف منجر به فوت در سطح شهر ثبت شده است. هرچند بخش قابلتوجهی از این حوادث به خسارتهای مالی محدود شده، اما آمار تلفات جانی همچنان نگرانکننده است.
مرگ عابران در صدر
سردار موسویپور در تشریح جزئیات تصادفات فوتی اعلام کرده است: «از مجموع ۲۸ مورد تصادف منجر به مرگ، ۱۶ نفر عابر پیاده، هشت نفر موتورسوار، یک نفر سرنشین و سه نفر راننده خودرو بودند.» این ترکیب آماری نشان میدهد که آسیبپذیرترین گروهها، یعنی عابران پیاده و موتورسواران، بیشترین سهم را در میان قربانیان دارند.
این وضعیت در حالی است که بررسیهای پنجساله نیز نشان میدهد حدود ۴۶ درصد از فوتیهای تصادفات در کشور مربوط به موتورسواران است؛ رقمی که با اقدامات کنترلی پلیس، اندکی کاهش یافته، اما همچنان بالا و قابلتأمل است.
بازگشت به ریشهها.
اما ریشه این سوانح گسترده را باید فراتر از خطای فردی جستوجو کرد. تهران با ناوگانی مواجه است که سالهاست از نوسازی بازمانده و نتوانسته خود را با نیازهای جمعیتی و ترافیکی شهر هماهنگ کند. طبق طرح جامع حملونقل، پایتخت برای پاسخگویی مناسب به تقاضای سفر، به حداقل ۷ تا ۱۱ هزار دستگاه اتوبوس فعال نیاز دارد؛ هدفی که به دلایل مختلفی از جمله تحریمها، کمبود بودجه، تورم، مشکلات مدیریتی و فشارهای اقتصادی، محقق نشده است.
این در حالی است که در بسیاری از شهرهای جهان، نسبت ناوگان حملونقل عمومی به جمعیت، بهمراتب بالاتر و کارآمدتر است. همین تفاوت، نقش مستقیمی در کاهش استفاده از خودروهای شخصی و در نتیجه کاهش تصادفات دارد.
در تهران، اما شرایط متفاوت است. فرسودگی ناوگان عمومی و کمبود ظرفیت، بسیاری از شهروندان را به استفاده از خودرو شخصی و موتورسیکلت سوق داده و این امر، علاوه بر تشدید ترافیک، احتمال بروز سوانح را نیز افزایش داده است.
رفتارهای پرخطر
در کنار این عوامل ساختاری، رفتارهای پرخطر ترافیکی نیز سهم قابلتوجهی در وقوع حوادث دارند. به گفته رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، عبور غیرمجاز عابران از عرض بزرگراهها در صدر علل تصادفات فوتی قرار دارد. پس از آن، بیتوجهی رانندگان به جلو و اطراف و همچنین ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه، بهویژه در اثر سرعت غیرمجاز، از دیگر عوامل اصلی محسوب میشوند. این موارد نشان میدهد که مسئله سوانح رانندگی در تهران، تنها به کمبود زیرساخت محدود نمیشود، بلکه نیازمند اصلاح جدی در فرهنگ ترافیکی نیز هست.
مدیریت تصادفها
در همین حال، پلیس راهور تلاش کرده با تسهیل فرایند رسیدگی به تصادفات، بخشی از بار موجود را مدیریت کند. بر اساس اعلام سردار موسویپور، حدود ۲۰ هزار مورد از تصادفات اعلامی که خسارت آنها کمتر از ۵۰ میلیون تومان بوده، بدون نیاز به کروکی و از طریق هدایت به شرکتهای بیمه رسیدگی شده است.
تکرار روزانه سوانح
با این حال، واقعیت این است که خیابانهای تهران همچنان صحنه تکرار روزانه حوادثی هستند که بسیاری از آنها قابل پیشگیری هستند. فروردینماه امسال، بار دیگر نشان داد که ترکیب ترافیک سنگین، ناوگان فرسوده و بیاحتیاطی میتواند به حوادثی منجر شود که گاه جبرانناپذیر هستند. در چنین شرایطی، به نظر میرسد کاهش سوانح رانندگی در پایتخت، نیازمند رویکردی چندوجهی است؛ از نوسازی ناوگان حملونقل عمومی و بهبود زیرساختها گرفته تا ارتقای فرهنگ رانندگی و افزایش نظارتهای ترافیکی. اگر تغییرات اساسی در مدیریت ترافیک و رفتارهای شهروندی شکل نگیرد، سوانح رانندگی همچنان بهعنوان یکی از چالشهای جدی زندگی شهری در تهران باقی خواهد ماند.
