جوان آنلاین: آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده است قیمتهای کنونی نفت هنوز شدت بحران عرضه ناشی از جنگ با ایران را منعکس نمیکنند. به گفته مدیر اجرایی این آژانس، حدود ۱۳میلیون بشکه در روز از عرضه جهانی نفت به دلیل درگیریها و بستهشدن تقریباً کامل تنگه هرمز از مدار خارج شده است. همچنین بیش از ۸۰تأسیسات انرژی منطقه هدف حملات قرار گرفته و بازسازی آنها ممکن است تا دو سال طول بکشد. این اختلالات گسترده، بزرگترین بحران عرضه نفت در تاریخ جهان توصیف شده است و اثرات آن بر بازارهای جهانی در ماههای آینده به وضوح قابل مشاهده خواهد بود.
صنعت هوانوردی اروپا به شدت در برابر بحران نفت آسیبپذیر است. این قاره به دلیل وابستگی کامل به سوخت جت وارداتی از خلیج فارس و فقدان جایگزین مناسب، در معرض کاهش عرضه و افزایش قیمتها قرار دارد. توقف ترانزیت نفت از تنگه هرمز میتواند قیمت بلیت هواپیما را به سطوحی برساند که سفرهای ریلی پرسرعت را برای میلیونها شهروند اروپایی به گزینهای اقتصادیتر تبدیل کند. کارشناسان هشدار میدهند، این بحران نه تنها بخش حملونقل، بلکه ساختار رقابتی سفر در اروپا را نیز تحتتأثیر قرار خواهد داد.
یکهتازی نفت
همزمان، قیمت نفت خام دریای شمال به رکورد ۱۴۹دلار در هر بشکه رسید و رکورد سال ۲۰۰۸را پشت سر گذاشت. این جهش تاریخی با تلاش برخی نهادها برای سرکوب مصنوعی قیمتها همزمان شده و شکاف عمیقی میان قیمت واقعی و آینده ایجاد کرده است. تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که این سیاست سرکوب قیمتها، همراه با افزایش واقعی هزینه انرژی، ریسک بیثباتی شدید و غیرقابل پیشبینی در بازارهای جهانی را افزایش داده و بستر یک بحران مالی است.
غوغا در والاستریت
همچنین بازارهای والاستریت (بهطور کلی بازار بورس و سرمایه رژیم امریکا) با تهدید محاصره بنادر کشورمان از سوی رژیم امریکا مواجه شدند. شاخص داوجونز با کاهش ۱۹۸/۴واحدی به ۴۷،۷۱۸. ۲۱ رسید، شاخص اساندپی ۵۰۰ حدود ۱۰/۴ واحد افت کرد و نزدک کامپوزیت ۷/ ۵۳ واحد کاهش یافت. این کاهشها در پی ادعای اعمال محدودیتهای امریکا برای دسترسی به بنادر و مناطق ساحلی ایران و نگرانی سرمایهگذاران از اختلال در عرضه انرژی رخ داده است. سرمایهگذاران که هفته گذشته از آتشبسی شکننده برای بازار انرژی بهره برده بودند، اکنون با واقعیت جدید جنگ و افزایش بیسابقه قیمت نفت مواجه هستند.
رد پای فقر
در سوی دیگر، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد هشدار داده است که ادامه بحران تنگه هرمز میتواند امنیت غذایی جهان را تهدید کند. اختلال در صادرات کودهای شیمیایی و حاملهای انرژی موجب افزایش قیمت مواد غذایی و کاهش تولید محصولات کشاورزی خواهد شد. کشورهای فقیر و آسیبپذیر بیشترین فشار را متحمل میشوند و تأخیر در تأمین نهادههای اساسی، میتواند به کاهش تولید، جهش تورم و کاهش رشد اقتصادی جهانی منجر شود.
تلاطم در بورس اروپا
همچنین بازارهای اروپا و آسیا نیز تحتتأثیر این بحران قرار گرفتند. شاخص استاکس (یکی از شاخصهای مهم بورس اروپا) ۶۰۰ اروپا ۰/۷درصد کاهش یافت و شاخص داکس آلمان یک درصد افت کرد. بورس لندن با کاهش ۰/۴درصدی همراه شد. در آسیا، نیکی ۲۲۵ با ۷/ ۰ درصد کاهش به ۵۶,۵۰۲.۷۷ واحد رسید و شاخص تامکس ۰/۵درصد پایین آمد. در خلیجفارس، اما واکنش بازارها متفاوت بود؛ عربستان سعودی و کویت رشد اندکی ثبت کردند، در حالی که بورس دبی و ابوظبی سقوط کردند. این دادهها نشان میدهد نوسانات بازارها مستقیماً با اخبار و تحولات نظامی مرتبط است.
موج جدید تورم
قیمت نفت در پی این تحولات جهش تاریخی دیگری را تجربه کرد. نفت خام برنت با رشد ۷ درصدی به ۱۰۱/۹دلار رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت امریکا ۸/۲درصد افزایش یافت و به ۱۰۴/۵ دلار در هر بشکه رسید. این جهش، خطر موج جدید تورم ناشی از گرانی حاملهای انرژی را در اقتصاد جهانی زنده کرده است. بازارهای اروپایی، در میان سقوط شاخصها، تنها در بخش انرژی توانستند با رشد ۰/۸درصدی سبزپوش باقی بمانند. سهام شرکتهای گردشگری و حملونقل بیشترین ضرر را متحمل شدند و فعالان بازار انتظار دارند بانک مرکزی اروپا برای کنترل تورم نرخ بهره را افزایش دهد.
سراشیبی اوپک
بر اساس تازهترین گزارش اوپک، تولید روزانه ائتلاف اوپکپلاس در ماه مارس با افت ۷/۷میلیون بشکهای به ۳۵میلیونو۶۰ هزار بشکه رسید. کاهش تولید عراق، عربستان سعودی، امارات و کویت بیشترین فشار را به بازار جهانی وارد کرده است. این اختلالات ناشی از توقف ترانزیت نفت از تنگه هرمز است. تحلیلگران پیشبینی کردهاند که روند بازیابی عرضه نفت زمانبر و پرهزینه خواهد بود و پیامدهای تورمی بلندمدت برای اقتصاد جهانی به دنبال خواهد داشت. میانگین قیمت سبد نفتی اوپک در ماه مارس به ۱۱۶/۳۶دلار رسید و نفت برنت به ۹۹/۶۰دلار معامله شد.
آثار جنگطلبی طبقه اپستین
مدیریت هوشمند تنگه هرمز از سوی کشورمان که درپی جنگطلبی طبقه اپستین صورت گرفته است، تأثیرات گستردهای بر اقتصاد جهانی دارد. افزایش شدید قیمت نفت باعث جهش تورم در کشورهای واردکننده انرژی میشود و کمبود سوخت، صنایع وابسته به نفت مانند حملونقل و هواپیمایی را تحت فشار قرار میدهد. همچنین افزایش قیمت سوخت، هزینه تولید و توزیع مواد غذایی را بالا برده و امنیت غذایی کشورهای آسیبپذیر را تهدید میکند. تحلیلگران اقتصادی هشدار میدهند که این شرایط میتواند رکود تورمی را در سطح جهانی تشدید کند و ثبات اقتصادی چندین کشور را به خطر بیندازد.
الزامات دوری از امریکا
با توجه به روند فعلی، جهان با بحرانی بیسابقه در بازار نفت، انرژی و غذا مواجه است. کنترل تنگه هرمز و کاهش تولید اوپکپلاس، موجی از افزایش قیمتها، نوسانات شدید بازارهای مالی و فشار تورمی را به دنبال دارد. کشورهای جهان به ویژه اروپا، باید به سرعت درپی تأمین منابع انرژی با دوری گزیدن از رژیم تروریستی امریکا باشند زیرا وابستگی به نفت خلیجفارس به طور مستقیم اقتصاد و زندگی شهروندان را تحتتأثیر قرار داده است. بحران کنونی همچنین نشان میدهد، وحشیگری امریکا و رژیم صهیونیستی نه تنها امنیت منطقهای را تهدید میکند، بلکه ثبات اقتصاد جهانی را نیز به خطر انداخته است. تأثیر مستقیم این تحولات بر بازار نفت و صنایع وابسته از جمله هوانوردی، حملونقل و کشاورزی، غیرقابل انکار است. متخصصان اقتصاد انرژی معتقدند، بازیابی عرضه نفت و بازگشت به شرایط عادی بازار، فرایندی زمانبر و پرهزینه خواهد بود که احتمالاً تا دو سال آینده ادامه خواهد یافت.
