جوان آنلاین: علی فراهانیصدر، کارگردان مستند، فعالیت این روزهای خود گفت: این روزها بهدلیل دیربازده بودن پروژهها، بیشتر در کارهای همکارانم حضور دارم و به آنها کمک میکنم. هرچند تلاش کردم اثری که خودم به آن علاقهمندم را تولید کنم، اما به دلیل برخی حساسیتهای امنیتی، فعلا این امکان فراهم نشده است.
کارگردان مستند «قویدل» با اشاره به دشواریهای مستندسازی در موقعیتهای بحرانی افزود: مستندهای بحران و حادثهمحور، بهویژه مستند جنگ، از سختترین گونههای مستند به شمار میروند. مواجهه مستندساز با موقعیتهایی که اغلب تکرارناپذیر هستند، او را ناگزیر به اتخاذ تصمیمهای مهم میکند؛ تصمیمهایی که ریشه در تجربه زیسته او دارند. بهعنوان مثال، برخی مستندسازان نگاهی ژورنالیستی به جنگ دارند، برخی دیگر به سمت درام حرکت میکنند و در مواردی هم نگاههای متفاوتتری مثل کمدیجنگی شکل میگیرد.
فراهانیصدر درباره مدیریت فشارهای روانی در چنین شرایطی توضیح داد: کنترل هیجانات و احساسات در این موقعیتها، تنها از طریق تجربه یا تمرین ذهنی مداوم ممکن است. در بسیاری از مواقع اگر به ایده یا تز مشخصی در لحظه نرسم، سعی میکنم صرفا تصاویر خام را ثبت کنم تا در مرحله تدوین بتوانم بر اساس آنها به یک روایت منسجم برسم.
وی در ادامه به نقش هنرمند در جامعه اشاره کرد و گفت: هنرمند همواره جلوتر از جامعه حرکت میکند، چرا که صرفا انتقالدهنده حقیقت نیست، بلکه در خلق آن نیز نقش دارد. به باور من، دو عنصر «قدرت» و «امید» باید در آثار هنری جاری باشد؛ قدرت از آن جهت که جامعه ما در حال مقابله با چالشهای جدی است و امید به این دلیل که آینده، با همه دشواریها، میتواند به رستگاری منتهی شود.
این کارگردان مستند با تأکید بر جایگاه مستند در ثبت تاریخ خاطرنشان کرد: وظیفه مستندساز فراتر از ارائه یک گزارش ساده است. مستند باید تاریخ را از گمراهی نجات دهد. اگر مخاطب نسبت به تاریخ آگاهی نداشته باشد، بخشی از این مسئولیت متوجه ما مستندسازان است. تاریخ فقط در کتابها خلاصه نمیشود، بلکه باید در زندگی روزمره مردم جریان داشته باشد. همواره به این فکر میکنم که نسلهای آینده درباره این مقطع چه قضاوتی خواهند داشت و همین نگاه، مسیر کارم را تعیین میکند.
وی در ادامه با بیان اینکه بیطرفی مطلق در مستندسازی وجود ندارد، افزود: انتخاب قاب، زمان مکث و حتی برشهای نهایی، همگی نشاندهنده نگاه مستندساز به موضوع هستند. به همین دلیل، هر اثری بهنوعی حامل دیدگاه خالق آن است.
فراهانیصدر در پایان گفت: در مواجهه با این روزهای پرتنش، هم حس مسئولیت و هم احساسات انسانی بهشدت درگیر میشوند. از یکسو نسبت به برخی کاستیها احساس شرمندگی دارم و از سوی دیگر، قدردان ایستادگی و تصمیمهایی هستم که برای مواجهه با شرایط گرفته شده است.
