تقارن عید سعید غدیر با سالگرد ارتحال بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی و در شرایطی که ملت ایران و جهان اسلام داغدار دومین امام خود در دوران معاصر است، فرصتی را ایجاد کردهاست تا نگاهی عمیقتر به خاستگاه نظام جمهوری اسلامی که منبعث از فرهنگ غدیر است داشتهباشیم، به ویژه آنکه در این ایام نظام جمهوری اسلامی تجربه موفق شکست بزرگترین قدرت نظامی جهان را در دفاع مقدس سوم در جنگ تحمیلی نظام سلطه، ذیل هدایت و فرماندهی سومین ولی فقیه در دوران شکلگیری نظام جمهوری اسلامی در کارنامه خود دارد.
ظهور انقلاب اسلامی و در پی آن تشکیل نظام جمهوری اسلامی در میانه نیمه دوم قرن بیستم در شرایطی که جهان درگیر جنگ سرد میان دو ابر قدرت که برخاسته از دو ایدئولوژی اصلی مطرح آن دوران در جهان یعنی مارکسیسم و لیبرالیسم بودند، اتفاق افتاد که این دو ابرقدرت بهرغم قدرت ظاهری و نظامی، از آنجایی که مکاتبشان مخالف فطرت الهی انسان و پاسخگوی نیازهای انسان عصر جدید نبودند، سبب شدهبود که گرایش به نیهیلیسم به گرایش غالب در میان جوانان در آن دوران تبدیل شود وبه همین دلیل بود که وقتی آرمان انقلاب اسلامی که برخاسته از مکتب انسان ساز اسلام و فرهنگ غدیر بود، توسط امام عظیمالشأن خمینی کبیر (ره) مطرح شد به شدت با اقبال مردم ایران و دیگر مسلمانان جهان مواجه شد و چنانچه پس از پیروزی انقلاب اسلامی و شکلگیری نظام جمهوری اسلامی، توطئههای دشمنان علیه ملت ایران نبود، اکنون نقشه و آرایش قدرت در جهان به گونهای دیگر بود. مصداق این مدعا در زمینه مخالفت مدعیان هر دو مکتب مارکسیسم و لیبرالیسم با مکتب فکری انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی را میتوان بهرهگیری از تمام ظرفیت نظامی جهان توسط نظام شوروی مارکسیست و امریکا ودیگر مدعیان لیبرال دموکراسی غربی علیه ملت ایران در دوران جنگ تحمیلی هشت ساله رژیم بعثی علیه مردم ایران دانست و به همین دلیل است که بعد از فروپاشی رژیم شوروی در سالهای پس از جنگ تحمیلی که گسترش فرهنگ اسلام در میان مسلمانان شوروی سابق یکی از دلایل اصلی آن بود، اکنون رئیسجمهور امریکا که در حال تجربه شکست از ایران قدرتمند است و به همین دلیل روند افول قدرت و هژمومی این به اصطلاح ابرقدرت در ماههای اخیر شدت گرفتهاست، ریشه کینهورزی امریکا علیه ملت ایران را به ۴۷ سال قبل یعنی زمان ظهور انقلاب اسلامی ارجاع میدهد و اذعان میکند که ادعاهای غرب علیه ایران اسلامی در موضوعاتی نظیر حقوق بشر و هستهای بهانهای بیش نیست و امریکا ۴۷ سال است که از سوی ایران احساس خطر میکند. اگر چه در این میان کارآمدی نظام و توانمندی و قابلیتهای آن در عبور از بحرانهای طراحی و تحمیل شده غرب، متأثر از ویژگیهای این مکتب، هدایتهای امامان آن و البته باورها واعتقادات مردم و اهتمام مسئولان نقشی اساسی داشته و دارد.
از سوی دیگر عید سعید غدیر خم، یادآور یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ اسلام و نماد تداوم مسیر هدایت الهی و اهمیت رهبری در جامعه اسلامی است. در این روز، پیامبر اکرم (ص) به فرمان خداوند متعال، حضرت علی (ع) را به عنوان جانشین و رهبر امت اسلامی معرفی کردند. واقعه غدیر، افزون بر یک رخداد تاریخی، بیانگر اهمیت اصل ولایت و ضرورت وجود رهبری صالح برای هدایت جامعه اسلامی است. در نظام جمهوری اسلامی ایران، اصل ولایت فقیه و جایگاه رهبری به عنوان امتداد فرهنگ غدیر در قانون اساسی نهادینه شده و نقش مهمی در حفظ وحدت ملی، صیانت از ارزشهای اسلامی و هدایت کلان کشور ایفا میکند. این اصل در دوران غیبت امام عصر (عج) در قالب نظریه ولایت فقیه تداوم یافته و امام خمینی (ره) با تبیین این نظریه و تحقق عملی آن در قالب جمهوری اسلامی ایران، زمینه شکلگیری نظامی مبتنی بر ارزشهای دینی و خواست مردم را فراهم ساختند.
در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که به عنوان میثاق ملی و سند بنیادین کشور شناخته میشود، جایگاه ویژهای برای ولایت فقیه و رهبری در نظر گرفته شدهاست. اصل پنجم قانون اساسی به ولایت فقیه در دوران غیبت اشاره دارد و اصل یکصد و هفتم نیز نحوه انتخاب رهبر توسط مجلس خبرگان رهبری را تبیین میکند و از این منظر، ولایت فقیه را میتوان استمرار عملی پیام غدیر در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی دانست. طی دهههای گذشته، نقش رهبری در حفظ استقلال کشور، مقابله با تهدیدهای خارجی، تقویت وحدت ملی، پیشرفتهای علمی و فناوری و حمایت از آرمانهای انقلاب اسلامی برجسته بودهاست. همچنین رهنمودهای امامان انقلاب در عرصههای مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، مسیر حرکت کشور را در مواجهه با چالشها هموار کردهاست.
عید غدیر فرصتی ارزشمند برای بازخوانی مفهوم ولایت و نقش آن در هدایت جامعه اسلامی است. این امر به ویژه در دوران معاصر و در انتخاب حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای مدظله العالی به عنوان رهبر سوم در نظام جمهوری اسلامی آشکارتر شد و نشان داد که ساز و کار طراحیشده توسط امام راحل و مصوب در قانون اساسی، سبب شدهاست که نظام اسلامی هیچگاه با بنبست مواجه نشود و در شرایطی که دشمن خبیث در پی اثرگذاری بر فرآیند انتخاب رهبری در نظام جمهوری اسلامی بعد از شهادت امام خامنهای در جریان جنگ تحمیلی سوم بود تا به زعم خود شکست ۴۷ ساله گذشته را جبران کند، انتخاب فقیهی جامعالشرایط، جوان، انقلابی و آگاه به مسائل پیچیده جهان اسلام در این برهه حساس، نشانهای از عنایت الهی و درایت بالای خبرگان رهبری بود. این انتخاب مبارک، غروب تلخ و جانگداز رهبر شهید را برای امت اسلامی تحملپذیر ساخت و بر همگان ثابت کرد که انقلاب اسلامی، وابسته به شخص نیست و مسیر پرافتخار خود را با قوت ادامه خواهد داد. شهادت رهبر، نهتنها خللی در اراده پولادین ملت ایران ایجاد نکرد، بلکه با انتخاب به موقع و مدبرانه جانشین ایشان، آیتالله سید مجتبی خامنهای، انقلاب اسلامی با قدرت مضاعف به راه خود ادامه میدهد.