جوان آنلاین: اثری که هم اینک در معرفی آن سخن میرود، همانگونه که از عنوان آن هویداست، به بازخوانی حالات و مقامات میرزا حسینخان کسمایی ادیب و سیاستمدار مبارز گیلانی پرداخته است. این زندگینامه ازسوی بابک روحالامینی تألیف شده است و انتشارات سوره مهر، آن را در زمره مجموعه شخصیتهای مانای خویش به چاپ رسانده و به علاقهمندان عرضه داشته است. تارنمای ناشر در بازنمایی محتوای این کتاب، نکات پی آمده را از نظر دور نداشته است:
«انتشارات سوره مهر، زندگینامه میرزا حسینخان کسمایی به قلم بابک روحالامینی را منتشر کرد. این اثر، چهلوچهارمین کتاب از مجموعه شخصیتهای ماناست. این مجموعه پژوهشی با هدف ارائه الگوهای موفق به زندگی شخصیتهای نیکنامی میپردازد که در عرصه دانش، فرهنگ، سیاست و اجتماع در ایران معاصر زیسته و درگذشتهاند. این مجموعه که برای عموم مخاطبان بهویژه جوانان و دانشگاهیان تهیه شده، برآیند احساس ضرورتی است که در پهنه ارائه آثار دقیق و مستند از زندگانی افراد تأثیرگذار پدید آمده است. تاریخ ایران در اواخر دوره قاجار، صحنه تلاش و مبارزه مردان و زنانی است که وطندوستی مهمترین دغدغه آنان بود و در این راه، از بذل جان و مال خویش ذرهای فروگذار نبودند. میرزا حسینخان کسمایی نیز یکی از این افراد بود که همزمان با آغاز تحولات مشروطهخواهی در ایران به صف آنانی پیوست که خواهان فراهم شدن زمینههای بهتری برای کشورشان بودند. میرزا حسین کسمایی (متولد ۱۲۴۴- درگذشت ۱۲۹۹) شاعر، روزنامهنگار، نویسنده و نقاش گیلانی و مشروطهخواه فعال در جنبش مشروطهخواهی گیلان به رهبری میرزا کوچکخان جنگلی بود. او در جوانی در رشت به تحصیل علوم دینی پرداخت. در همین ایام نیز نزد مسیو ژان فرانسوی زبان فرانسه را آموخت. وی برای ادامه تحصیلات خویش به کربلا رفت. در این زمان، عمامه و ریش بلندی داشت. پس از دو سال به گیلان برگشت و به عنوان شیخ حسین شناخته شد! بازارچه سبزه میدان رشت و قریه سالکسر فومن از پدر به او ارث رسید. میرزا حسین در ادامه با عوالمی نوین از فرهنگ، جامعه و سیاست آشنا شد. هم از این روی و بعدها یکی از اعضای هیئت منتخب مجلس عالی در روز فتح تهران بود. کسمایی در سالهای عزلت و انزوای سیاسی به سرودن شعر میپرداخت و اشعاری از او به گویش گیلکی باقی است. میرزاحسین در تاریخ ادبی گیلان، مقام والایی دارد و از پیشروان شعر گیلکی است. وی همانگونه که اشارت رفت، در سال ۱۲۹۹ شمسی درگذشت و هنگام مرگ، ۵۴ سال داشت. میرزا کوچک خان جنگلی، جنازهاش را با تشریفات در سلیمان داراب به خاک سپرد. بعدها مجموعهای از اشعارش در گلچینی به ویرایش ابراهیم فخرایی منتشر شده است. در بخشی از متن این کتاب میخوانیم: میرزا حسینخان خود در فتح قزوین حضور نداشته و از طریق افراد مورد اعتماد، اخبار نبرد به گوش او میرسیده است. بدون شک اشراف اطلاعاتی، یکی از مهمترین ارکان تصمیمگیری و تصمیمسازی به حساب میآمده و برای فردی، چون او دستیافتن به اخبار دقیق و دست اول از اهمیت بسزایی برخوردار بوده است. به ویژه که او بعدها نشان داد روزنامه نگاری چیرهدست است و نیل به چنین مکانتی، لاجرم دقت در اخبار واصله را میطلبد...».
