جوان آنلاین: اروپاییها که طی هشت دهه با پیروی از سیاستهای خصمانه امریکا علیه دیگر کشورها همواره با ذهنیت «مرگ خوب است، اما برای همسایه» عمل میکردند، هیچگاه فکر نمیکردند روزی همین فشارها گریبانگیر خودشان شود. حالا که تهدید ترامپ بر سر گرینلند متوجه اروپا شده، تازه درمییابند فشارهای واشینگتن برای سایر ملتها چقدر سنگین و دردناک بوده است. حال و روز فعلی اروپاییها را عراقچی با لحنی کنایهآمیز به خوبی توصیف کرده و گفته «رفتار ترامپ دقیقاً سزاوار اروپاست» و باید قبلاً نتیجه اطاعت کورکورانه از دستورهای امریکا را در نظر میگرفتند. فرماندار کالیفرنیا نیز با ادبیاتی دیگر به اروپاییها هشدار داده که همچون چوب خشک نایستند و با اقدام متحد و هماهنگ، بر دهان ترامپ بکوبند تا در موضوع گرینلند از مواضع خود عقبنشینی کند.
مقامات ایرانی طی سالهای اخیر بارها به کشورهای اروپایی هشدار داده بودند که در تعامل با ایران نباید تسلیم فشارهای امریکا شوند، اما اتحادیه اروپا آن توصیهها را نادیده گرفت. اکنون قضیه تصاحب گرینلند بهدست دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا به یک نمونه ملموس تبدیل شده که صحت هشدارهای تهران را به وضوح نشان میدهد.
سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران با انتقاد از عملکرد گذشته اروپا در قبال برجام و با اشاره به موضوع گرینلند، گفت کشورهای اروپایی اکنون بهای تبعیت از امریکا را میپردازند و با همان رفتار یکجانبهای روبهرو شدهاند که پیشتر علیه تهران اعمال شد. عراقچی گفته که اروپا اکنون در حال مواجهه با پیامدهای خیانت گذشته خود به ایران است؛ آن هم در شرایطی که با رفتاری مشابه از سوی امریکا روبهرو شده است. عراقچی روز چهارشنبه در پیامی در شبکه ایکس یادآور شد: «چگونه کشورهای اروپایی به پیروی از واشینگتن، توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با ایران را نقض کردند.»
او در واکنش به اظهارات «اورسولا فوندرلاین» رئیس کمیسیون اروپا در این خصوص نوشته است: «زمانی که امریکا یک توافقنامه را که شش ماه پیش بهسختی با اتحادیه اروپا امضا شده بود نقض میکند، خانم اورسولا فوندرلاین ناگهان وارد عمل میشود و تأکید میکند که «در سیاست، درست مانند تجارت، معامله، معامله است» و زمانی که دو طرف با هم دست میدهند، باید اعتبار داشته باشد.»
اظهارات عراقچی درحالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا تهدید کرده در صورتی که کشورهای اروپایی با خواسته او برای در دست گرفتن کنترل جزیره گرینلند مخالفت کنند، تعرفههایی علیه آنها اعمال خواهد کرد.
وزیر خارجه ایران در این باره تأکید کرد: متأسفانه برای اتحادیه اروپا، معضل کنونیاش دقیقاً همان چیزی است که به آن «اثر معکوس» گفته میشود. زمانی که ترامپ در دوره نخست ریاست جمهوری خود، توافق هستهای ایران را یکجانبه لغو کرد، تروئیکای اروپایی و اتحادیه اروپا با اعتقاد راسخ از او تبعیت و حتی به او کمک کردند. در انجام این کار، آنها باید پیامدهای امروز را نیز در نظر میگرفتند.
عراقچی در ادامه نوشت: یک درس واضح و آشکار از این ماجراها قابل برداشت است: «یا تمام معاملهها، معامله هستند، یا دست دادن هیچ اعتباری ندارد». این موضوع به همین وضوح است و پیامد حالت دوم چیزی جز فروپاشی نظم بینالمللی نخواهد بود.
عراقچی تأکید کرد: «نمونه بارز آن، تهدید ترامپ برای تصاحب گرینلند به هر وسیله ممکن است که هرچند از نظر حقوق بینالملل یا حتی «نظم قانون محور» کاملاً غیرقانونی است ولی اروپا سزاوار آن است.»
اظهارات عراقچی در شرایطی بیان شده که طی هفتههای اخیر تنش میان امریکا و اروپا بر سر تصمیم ترامپ برای تصرف گرینلند بهطور قابلتوجهی افزایش یافته و متحدانی که نزدیک به هشت دهه در یک جبهه قرار داشتند، اکنون در برابر هم قرار گرفتهاند. کنایههای عراقچی از آنجا ناشی میشود که اروپاییها همواره در حمایت از سیاستهای خصمانه واشینگتن علیه کشورهایی مانند ایران، از فشار اقتصادی و حتی گزینه نظامی دفاع میکردند، اما امروز که تیغ تهدیدات ترامپ متوجه خود آنان شده، زبان به اعتراض علیه زورگویی امریکا گشودهاند.
اروپاییها با قاطعیت اعلام کردهاند که اجازه نخواهند داد واشینگتن گرینلند را تصرف کند، اما ترامپ بیاعتنا به این هشدارها خواستار تصرف فوری این جزیره حتی با توسل به زور است. با وجود آنکه اروپا هشدار میدهد اشغال گرینلند میتواند به فروپاشی ناتو منجر شود، ترامپ این پیامد را بیاهمیت میداند و دیروز در سخنانی تأکید کرد: «اگر گرفتن گرینلند باعث فروپاشی ناتو میشود، بگذار چنین شود؛ ما برای منافع ملی به گرینلند نیاز داریم و آن را به دست خواهیم آورد.»
کوبیدن مشت بر دهان ترامپ
تصمیم جاهطلبانه ترامپ درباره گرینلند حتی در بین مقامات امریکایی نیز واکنشهای تندی را به همراه داشته است. «گوین نیوسام» فرماندار کالیفرنیا که در یک سال اخیر با ترامپ بر سر مسائل امنیتی چالشهای جدی داشته است، در سخنانی از اروپاییها خواست که بر سر گرینلند در برابر ترامپ متحد شوند و «به صورتش مشت بکوبند». نیوسام روز چهارشنبه ترامپ را «ضعیف» توصیف کرد و گفت که اتحادیه اروپا باید با شدت بیشتری به رئیسجمهور امریکا واکنش نشان دهد. به گزارش یورونیوز، نیوسام گفت: او در سوءاستفاده از نقاط ضعف مهارت دارد، اما وقتی به صورتش مشت زده میشود عقبنشینی میکند. او تصریح کرد: شما نمیتوانید همه طرفها را بازی دهید. دیگر این تعارفات بس است. از تلاش برای آرام کردن او دست بردارید. آتش را با آتش خاموش کنید. نیوسام تلاش ترامپ برای تصرف گرینلند را «دیوانگی» دانست و گفت: «ترامپ تلاش نخواهد کرد آن را از مسیر نظامی تصاحب کند. همه این حرفها درباره گرینلند پوچ است و مردم باید بدانند با چه چیزی روبهرو هستند و محکم و استوار بایستند.»
همزمان، کشورهای اروپایی نیز خود را برای مقابله با هر سناریویی از سوی ترامپ آماده میکنند. «ینس فردریک نیلسن» نخستوزیر گرینلند با گفتن اینکه احتمال حمله نظامی امریکا به گرینلند منتفی نیست، از مردم این جزیره خودمختار خواست برای آن آماده شوند. به گزارش «لو فیگارو»، کاخ الیزه نیز اعلام کرد که فرانسه در مواجهه با تهدیدات ترامپ که میخواهد کنترل منطقه گرینلند را به دست بگیرد، درخواست برگزاری رزمایش ناتو در این منطقه از قلمرو دانمارک را داده و آمادگی خود را برای مشارکت در آن اعلام کرده است. بارت دو وِوِر، نخستوزیر بلژیک در سخنانی در واکنش به اظهارات ترامپ درباره ناتو در صفحه کاربری ایکس گفت: «دیگر هیچ دلیلی برای نرمش وجود ندارد. برایم روشن است که ما باید قاطع باشیم. شما نمیتوانید فقط علیه یک کشور در اروپا تعرفه اعمال کنید. این از نظر عملی، امکانپذیر نیست. چنین اقدامی علیه همه است. پس تا جایی که به من مربوط است، یکی را در برابر همه قرار میدهد و نیز همه را در برابر یکی قرار میدهد. ما باید به این اقدام پاسخ دهیم». از سوی دیگر، در آلمان و فرانسه، چهرههای برجسته فوتبال خواستار بررسی تحریم جام جهانی ۲۰۲۶ به دلیل سیاست تهاجمی ترامپ درباره گرینلند شدهاند.
