جوان آنلاین: دانشمندان میگویند در حالی که قبل از سال ۲۰۰۰، میانگین دمای کره زمین ۱/۵ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح قبل از صنعتیشدن نبود، فقط در سال ۲۰۲۳ این رکورد طی ۳۸ روز شکسته شدهاست. بر اساس گزارش جدید، ژوئیه امسال شاید گرمترین ماه طی ۱۰۰هزار سال گذشته بودهاست. این افزایش دما طی این سالها بیسابقه و ناشی از فعالیتهای انسانی است. مدتی است برای مدیریت وضعیت اقلیمی جهان اجلاسهای سالانه تحت عنوان تغییر اقلیم یا کاپ برگزار میشود که قرار است بیستوهشتمین دوره آن در امارات برگزار شود. در گفتوگوی «جوان» با سیدحسین موسویفر، معاون بینالملل سازمان محیط زیست کموکیف حضور ایران در این اجلاس مورد بررسی قرار گرفته است.
حضور ایران در اجلاس اخیر محیطزیستی که قرار است در امارات برگزار شود، چگونه خواهدبود؟
اجلاس تغییرات اقلیمی کاپ ۲۸ انشاءالله از ۹ آذر شروع میشود و در سطوح سران و مقامات عالیرتبه کشورها و همچنین کارشناسان ادامه پیدا خواهد کرد. این اجلاس جلسههای مختلفی در مورد مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی خواهد داشت. جمهوری اسلامی ایران هم در سطوح کارشناسی متشکل از دستگاههای مختلف متولی درگیر در مسائل آبوهوایی و تغییرات اقلیمی به رهبری سازمان حفاظت محیطزیست در بخشهای مختلف شرکت خواهد کرد و در بخش عالیرتبه هم آقای سلاجقه انشاءالله حضور خواهند داشت که هم مذاکره میکنند و هم مواضع جمهوری اسلامی ایران را بیان خواهند کرد.
آقای رئیسی هم در اجلاس سران شرکت خواهند کرد؟
هنوز چیزی به ما از طرف ریاست جمهوری ابلاغ نشده که ایشان تشریف میآورند یا نه.
این اجلاس هر چند سال یکبار برگزار میشود؟
هر سال برگزار میشود. پارسال در مصر بود و امسال هم در امارات برگزار خواهد شد.
موضوع اصلی اجلاس امسال چیست؟
بحثهای تغییرات اقلیمی که از سال قبل بوده امسال نیز پیگیری میشود. بحث مکانیزم مالی داریم که درباره ترتیباتی است که قرار است کشورها درباره بحثهای مالی تغییرات اقلیم با هم توافق کنند و البته هنوز به نتیجه نرسیدهاست. همچنین صندوق ضرر و زیان هم وجود دارد که در این صندوق کشورهای توسعهیافته مبلغ بسیار بالایی را تعهد کردهاند که در اختیار کشورهای کمتر توسعهیافتهای قرار دهند که میخواهند پروژههای تغییر اقلیم داشتهباشند و نمیتوانند خودشان از این پروژهها حمایت مالی کنند تا بدین وسیله از آنها حمایت شود. بحثهای سازگاری و مسئله کاهش که دو هدف اصلی مذاکرات تغییر اقلیمی است نیز مورد توجه است که در آن کشورها نسبت به مسائل مرتبط با تغییر اقلیم اقدامات سازگار یا اقدامات کاهشی انجام دهند، البته هیچکدام از آنها به مرحله نهایی نرسیدهاست، چون اساساً تعهدات کشورهای مختلف خصوصاً امریکا که تعهدات اصلی را دارد، اساساً کاری انجام ندادهاند و دنیا هنوز به جای مطلوبی در خصوص آن نرسیدهاست. حالا هم منتظریم ببینیم که در امارات چه خواهد شد.
توافقاتی که در اجلاس تهران انجام شد، چقدر در اجلاس اخیر مورد پیگیری خواهد بود؟
ما در تلاش هستیم و باید ببینیم که چقدر ممکن خواهد بود که در حاشیه کنفرانس کاپ ۲۸ رویدادی داشتهباشیم و در آن رویداد ضمن دعوت از دولتها مدعو نتایج اجلاس تهران را انشاءالله پیگیری کنیم البته فعلاً اتفاقی نیفتاده و در حال رایزنی مقدمات آن هستیم. همچنین در مذاکراتی که آقای سلاجقه، بنده و دیگر عزیزانی که در بدنه کارشناسی قرار دارند، انجام میدهند مطالبات ایران در مورد مسائل تحریمی و همچنین اقدامات قهری یکجانبه خصوصاً امریکا را مطرح کنیم تا ببینیم چه باید در خصوص آن کرد.
در شرایطی که فرض نمیشود در سازوکارهای بینالمللی که ذیل سازمان ملل تعریف میشود، اقدامات جدی انجام شود، چقدر امیدوار هستید حداقل در خصوص مسئله ریزگردها اقدامات جدی را در اجلاس اخیر شاهد باشیم؟
اولاً باید توجه داشت که این کاپ خیلی فراتر از مسئله ریزگردهاست، ولی در کل امریکا یکی از کشورهایی است که متأسفانه هنوز در موضوع تغییر اقلیم نتوانسته مثبت عمل کند و اقدام فعالانه و مثبتی نداشتهاست؛ یک دوره هم که در دوره ترامپ کلاً نفی کردند، الان هم که علیالظاهر بازگشتهاند، ولی همچنان پیگیر همان ملاحظات و مسائلی هستند که بیشتر ناشی از سیاستهای خودشان است. در هر صورت ما فکر میکنیم که اگر کل دنیا و خصوصاً امریکا جدیت داشتهباشند و اهمیت تغییر اقلیم را درک کنند و از سیاستزدگی در این داستان مربوط به تغییر اقلیم پرهیز کنند، یعنی حداقل این موضوع را فنی و نه سیاسی ببینند میتوانیم توفیقاتی داشته باشیم؛ باید ببینیم که چطور عمل میکنند.
ما با امارات که میزبان این دوره است چقدر در موضوع تغییرات اقلیمی هماهنگی داریم؟
ما با امارات تفاهمهای مشترک داریم و روابطمان به لحاظ محیطزیستی روابط خوبی است، منتها طبیعی است که این اجلاس یک اجلاس چندجانبه و نه دوجانبه است. با تمام اینها تا به حال امارات همکاری خوبی داشتهاست و مانعی در راه همکاریها نمیبینیم.
در موضوع ریزگردها گفتگوهایی که پیش از این با ترکیه مخصوصاً در موضوع سدسازی شروع شدهبود به کجا رسیده است؟
بخشی از این مسائل مربوط به موضوعات فنی است که پیگیر آن هستیم. بخش مهمی از بحثهای سدسازی به وزارت نیرو مربوط است که دوستان در آنجا دارند پیگیریهای خاص خود را انجام میدهند، ولی از نظر آثار زیستمحیطی مذاکراتی داشتهایم، حساسیتهایی داریم و همچنان هم در سطوح بالا پیگیری میکنیم. در عین حال بحثهای مستقیم در این زمینه در حیطه صلاحیتی وزارت امورخارجه و نیرو است. چون بحث مسائل آبی و رودخانههای مرزی در این خصوص مطرح است که در حوزه مأموریتی این وزارتخانه وارد میشود، ولی ما هم به لحاظ آثار زیستمحیطی منفعل نبودهایم. هم مطالبه کردهایم، هم در دستور کار داریم و هم در اجلاس اخیر تهران با آنها مذاکره و دعوت کردیم. انشاءالله تلاش هم میشود یکسری مذاکرات دوجانبه خیلی خوبی با همکاری آقای سلاجقه داشته باشیم که باید بینیم چه میشود.
