اگر در حال عبور از جاده استانی مثل خوزستان باشید، شاهد عبور رعدآسای خودروهایی خواهید بود که با سرعتی وحشتناک از کنار شما عبور میکنند، در واقع این خودروها نه بازی کامپیوتری هستند و نه قصد مسابقه دارند، بلکه رانندگانی بیباک آنها را هدایت میکنند که به قول خودشان گاز در مبدأ و ترمز در مقصد خواهد بود. این رانندگان عمدتاً جوانان بیکار یا مردان کمبضاعتی هستند که با خودروی شخصی یا امانی با قاچاق کالا، جان و اقتصاد کشور با را خطر مواجه کردهاند و با ریسکهای بزرگ رانندگی در جادهها فاجعه خلق میکنند.
خودروهای شوتی معمولاً از نوع پژو پرشیا یا ۴۰۵، سمند و زانتیا هستند که موتور خودرو، تقویت و فنرهای عقب بالا کشیده شده تا وقتی کالای قاچاق حمل میشود تعادل شاسی خودرو حفظ شود و بتوانند با سرعت بالا حرکت کنند. این خودروها عمدتاً غروب و اوایل شب به تنهایی یا کاروانی با یک پیشقراول به اصطلاح خودشان جاده پاککن حرکت میکنند تا خورشید قوت نگرفته بار را به مقصد برسانند. بارهایی که عمدتاً از بندرهای جنوب و جنوبغربی کشور از جمله بندر دیلم و بندر گناوه بارگیری میشوند. این بارها کالاهای قاچاق و بدون پته گمرکی یا بار اصطلاحاً تهلنجی هستند که صاحبان بار بهخاطر فرار از خطرات آن حاضرند مبلغ ۳ تا ۱۰ میلیون تومان را پرداخت کنند، البته مشروط بر اینکه بار سالم و در کمترین زمان ممکن به دست آنها برسد. این بارها بیشتر شامل پوشاک، کفش، سیگار، لوازم آرایشی و بهداشتی، موبایل و وسایل الکترونیکی، قرصهای بدنسازی و وسایل خانگی خارجی میشوند که در عبور و مرور قانونی خود مشکلاتی دارند.
خودروهای شوتی از دو منظر بسیار خطرناکند؛ اول از نظر تصادف که با سرعت بالا و پلاکهای مخدوش و در نیمههای شب از کورهراهها عبور میکنند که رانندهها در چنین شرایطی از خستگی مفرط و عدم استراحت رنج میبرند. با این حال باید بار نامتعارف را حمل کنند که رانندگی در چنین شرایطی هم جان راننده و هم جان دیگر کاربران راه را به خطر میاندازد.
از منظر دوم این موضوع از نگاه عمیقتر، قاچاق کالا ضربهای شدید به اقتصاد و تولیدات داخلی وارد میکند. در وهله اول میتوان گفت این خودروهای شوتی باعث سوءاستفاده قاچاقچیان در واردات کالای قاچاق در معابر رسمی و غیررسمی و افزایش حجم آن میشوند. این قاچاقچیان، کالاهای قاچاق را وارد بندرگاهها و با خودروهای شوتی بهصورت خرد به شرکای تجاری ارسال میکنند که سرشاخههای قاچاق کالا در سطح کشور هستند و بیشتر در مرکز کشور مستقرند و از این طریق سود سرشاری به جیب میزنند.
با افزایش روند انتقال کالاهای قاچاق توسط خودروهای شوتی به مرور زمان بازار مصرف داخلی مملو از کالاهای قاچاق خارجی میشود که معمولاً نهتنها برندهای اصلی نبوده و از کیفیت خوبی برخوردار نیستند، بلکه به واسطه ارزانتر بودن رقبای داخلی را از میدان خارج میکنند که همین امر باعث انحلال و ورشکستگی شرکتهای تولیدی داخلی میشود و مسببی خواهند شد که اقتصاد مقاومتی و ملی دچار ضعف شدید شود. با خروج شرکتهای تولید داخلی از بازار و به بهانه مشکلات اقتصادی از جمله تحریمهای ظالمانه و افزایش قیمت دلار به مرور زمان این هلدینگهای قاچاق اقدام به افزایش قیمت کالاهای وارداتی قاچاق میکنند که رکود اقتصادی و نارضایتی شهروندان را بهدنبال خواهد داشت.
همچنین با گسترش فعالیت خودروهای شوتی حامل کالای قاچاق، جوانان مستعد و جویای کار با روی آوردن به این پدیده شوم از مساعدت در پویایی و تکامل جامعه بازمیمانند و کمکم نیروهای جوانی که باید در رشد اقتصاد داخلی فعال شوند به این مشاغل کاذب و پرضرر روی میآورند. در آخر باید به این نکته اشاره کرد که به واسطه افزایش سرعت این خودروها در معابر رسمی و ترس از عدم گرفتار شدن در دام پلیس، تهدیدات جانی و مالی جبرانناپذیری برای امنیت راهها و جان خود و هموطنان ایجاد میکنند و سرمایه انسانی فراوانی در این راستا از بین میروند.
میتوان نتیجه گرفت ما با دو مقوله کاملاً متفاوت روبهرو هستیم؛ اولاً جوانان و اشخاصی که به دلیل نیاز مادی اقدام به قاچاق کالا با خودروهای شوتی میکنند و دوماً، واردکنندگان انواع کالاهای خارجی که به خاطر منفعت و سود خود مبادرت به قاچاق کالا و ارز میکنند. در اینجا همانطور که در نص صریح قانون آمده با هر نوع قاچاق کالا و ارز به طور جدی باید مبارزه کرد و تمهیدات محکمتری جهت مبارزه با این پدیده شوم انجام داد، اما در مورد جوانان و اشخاصی که به دلیل نیاز مادی اقدام به این فعل میکنند، میبایست سازوکار جدیدی جهت تحت پوشش قرار دادن این اشخاص اتخاذ کرد تا در پرتو قانون و به صورت معقولتری از وسیله در اختیار خود استفاده کنند.
* فرمانده انتظامی استان خوزستان
عجب 
