مرغ از آن دست کالاهایی است که در تمام فصول سال دستخوش تغییر قیمت میشود. با سرد شدن هوا قیمتش گران و با گرم شدن آن قیمتش افت میکند. علاوه بر این تغییرات قیمت دلار و نهادههای طیور نیز بر قیمت نهایی مرغ تأثیرگذار است. چرا دولت در طول این سالها نتوانسته است این صنعت پرحاشیه و پرتقاضا را ساماندهی کند. صاحبنظران راهاندازی مرغداریهای کوچک و غیررسمی را دلیل این آشفتگیها میدانند و معتقدند این صنعت پرسود، ذینفعان بسیاری دارد؛ از واردکنندگان نهادهها گرفته تا تأمینکنندگان و مرغداران خرد و کلان و واسطههایی که نبض بازار را به دست گرفتهاند.
صنعت مرغداری از آن دست صنایعی است که در کمتر از ۵۰ روز، مرغدار به اصل و سود سرمایهاش دست مییابد، به همین دلیل این صنعت در دهه ۹۰؛ زمانی که دولت به واردات نهادههای طیور یارانه میداد، بسیار رونق گرفت، به طوری که علاوه بر افزایش ظرفیت مرغداریهای صنعتی و بزرگ در این ایام، افراد غیرمتخصص اقدام به احداث مرغداری کردند. این مرغداریهای کوچک که مجوز فعالیت هم نداشتند، پیش از آغاز جوجهریزی، مرغ تولیدیشان را به رستوران و چلوکبابیهای حاشیه شهرها پیشفروش میکردند و از این محل نیز درآمد خوبی داشتند. در آن زمان قیمت یک کیلو مرغ حدود ۵ هزار تومان بود. تولید مرغ جوابگوی تقاضای بازار بود و نوسان قیمت چندانی هم نداشت.
اما داستان چالشهای این صنعت از زمانی آغاز شد که تحریمهای اقتصادی امریکا، قیمت دلار و بازار نهادهها را تحتالشعاع قرار داد. مرغداریهای کوچک و بدون مجوز دیگر توان ادامه فعالیت نداشتند، زیرا قیمت تمامشده مرغ بالا رفته بود و برای مرغداریهای کوچک دیگر صرفه اقتصادی نداشت، از این رو از سال ۱۳۹۴ تولید مرغ به انحصار مرغداران بزرگ و صنعتی درآمد و از آن زمان تاکنون نوسانات قیمت مرغ نیز افزایشی و قیمت نیز صعودی شد. در شش سال گذشته به رغم تلاش دولتها این صنعت دیگر آرامش نیافته است. در تابستان با گرمشدن هوا قیمتها افت میکند و در ماههای مرداد و اوایل شهریور به دلیل افزایش تقاضا و تلفات مرغداریها قیمتها گران میشود. در زمستان نیز به دلیل سردی هوا باز هم قیمتها گران میشود. به هر حال مرغدارانی که بازار را به دست گرفتهاند، در ایجاد نوسانات قیمت مرغ حتی با دلالان هم رقابت و تلاش میکنند حاشیه سودشان را بالا ببرند.
همین مرغداران همواره از دولت ناراضی هستند و مشکلاتشان را به زمین دولت میاندازند. وزارت جهاد کشاورزی که همواره دغدغه تولید و عرضه و تأمین مرغ را در بازار دارد، با تأمین نهادهها تلاش میکند، تولیدکنندگان را راضی نگه دارد تا بازار دچار نوسان نشود، اما این دور باطل همچنان ادامه دارد و پایانی برای آن نیست، زیرا ذینفعان واردات نهاده و حتی فعالان صنعت طیور که بازیگردانان این صنعت پرحاشیه هستند، دیگر اجازه ساماندهی نمیدهند چراکه سودشان در همین نوسانات و دلالی قیمتهاست. در این میان مصرفکنندگان تنها کسانی هستند که آسیب میبینند. ضروری است وزیر جهاد کشاورزی یک بار برای همیشه با کوتاهکردن دست ذینفعان صنعت طیور بار دیگر آرامش را به این بازار برگرداند، در غیر این صورت تهدیدها و شاخوشانهکشیدنهای تولیدکنندگان صنعت طیور تمامی ندارد و همچنان ادامه خواهد داشت، همان طور که در هفتههای اخیر دولت را تهدید کردند و نرخ ۱۰۰ هزار تومانی را برای مرغ پیشبینی کردند.
