جوان آنلاین: کانال تلگرامی «آکادمی مدیریت استراتژیک» نوشت: داستان توسعه و پیشرفت کشاورزی هلند پر از درسهایی است که جهان باید فرا گیرد. هلند کشوری کوچک با ۱۷ میلیون جمعیت به دومین صادرکننده محصولات غذایی جهان تبدیل شده است. این کشور تقریباً از تمامی منابع سرزمینی و خاک که برای کشاورزی در مقیاس بزرگ لازم است، محروم است. امریکا به عنوان اولین صادرکننده محصولات کشاورزی جهان ۲۷۰ برابر بیشتر از هلند زمین کشاورزی دارد، اما هلند دومین صادرکننده محصولات کشاورزی بعد از امریکاست و در عین حال بزرگترین صادرکننده گوجهفرنگی، سیبزمینی و پیاز و دومین صادرکننده سبزیجات در دنیاست. یک سوم تجارت جهانی دانههای سبزیجات خوراکی از هلند سرچشمه میگیرد. این موفقیتها فقط در ۹۴ کیلومترمربع گلخانه به دست آمده است. در مقایسه باید گفت مساحت شهر تهران ۷۳۰ کیلومترمربع است.
راز موفقیت در چیست؟ راز موفقیت هلند استفاده از تکنولوژیهای برتر و گلخانههای پیشرفته کشاورزی است. این تکنولوژیها برداشت در سطح هکتار را به شدت افزایش داده است. نمونهای از تکنولوژیهای به کاررفته در هلند:
- با استفاده از سنسورهای حساس، در مصرف آب برخی از محصولات کلیدی تا ۹۰ درصد صرفه جویی میشود.
- در هلند ۱۵ نوع گوجهفرنگی با ارتفاع شش متر پرورش داده میشوند که ریشه آنها نه در خاک بلکه در محلولهای مغزی قرار دارد.
- هلند به طور کامل استفاده از آفتکشهای شیمیایی را کنار گذاشته است.
- همچنین در عرصه پرورش طیور و از سال ۲۰۰۹، مرغداران و دامداران استفاده از آنتی بیوتیک را حدود ۶۰ درصد کاهش دادهاند.
- کشاورزان برای تنظیم دمای گلخانهها از انرژی زمین گرمایی (geothermal) استفاده میکنند.
- کشاورزی هیدروپونیک که در آن محصولات بدون خاک و با استفاده از محلولهای مغذی رشد میکنند، مصرف آب و هزینهها را به شدت کاهش داده است.
راز پیشرفتها در تحقیقاتی است که در دانشگاه واخنینگن (Wageningen) هلند صورت میگیرد. شاید بتوان گفت که این دانشگاه بهترین مؤسسه تحقیقاتی جهان در زمینه کشاورزی است.
اگر امریکا سیلیکون ولی (Silicon Valley) کالیفرنیا را به عنوان مرکز نوآوریهای تکنولوژیکی دنیا در اختیار دارد، هلند نیز مرکز تحقیقات کشاورزی غذایی فوود ولی (Food Valley) را به کشاورزی جهان معرفی میکند. اگر دانشگاه کالیفرنیا مرکز ثقل سیلیکون ولی امریکاست، دانشگاه واخنینگن نیز مرکز ثقل «فوود ولی» هلند است. کشاورزی در هلند؛ وقتی فناوری جای خالی خاک را پر میکند هلند کشوری کوچک است که رتبه دوم صادرات محصولات کشاورزی و عنوان بزرگترین تولیدکننده سیبزمینی را در جهان در اختیار دارد، اما چگونه این کشور کوچک کم خاک به چنین جایگاه بالایی دست پیدا کرده است؟
همانطوری که گفته مساحت امریکا ۲۷۰ برابر هلند است، یعنی امریکا ۹ میلیون و ۸۴۳ هزار کیلومترمربع وسعت دارد، در حالی که مساحت هلند ۴۱ هزار و ۵۴۳ کیلومترمربع است و طبعاً این پرسش مطرح میشود هلند چگونه توانست در یک رقابت جهانی اینگونه به مقامی برتر از دیگر کشورها دست یابد؟ صاحبنظران میگویند این جایگاه هلند حاصل ترکیبی کارآمد از همکاری و همفکری میان مراکز علمی شرکتهای تولیدکننده و کشاورزان میباشد البته رابطه بلاواسطه و سازماندهی شده میان این سه نهاد شرط لازم بوده است تحقیقات و نتایج آن در قفسهها و گنجههای مؤسسات تحقیقاتی و علمی باقی نمیماند و بلافاصله به دست کشاورزان میرسد و چه بسا در فرآیند تحقیق خود کشاورزان به نوعی حضور دارند.
هلند آخرین کشور غربی است که دچار قحطی شدید شده است؛ در واپسین سال جنگ جهانی دوم، کمبود موادغذایی موجب شد ۱۰ الی ۲۰ هزار هلندی جان خود را از دست بدهند. این تجربه تلخ، توأم با پیشبینیهای نه چندان روشن در رابطه با آینده تأمین موادغذایی در جهان، هلندیها را بر آن داشت تا به دنبال راهکارهایی برای حل معضل کمبود موادغذایی باشند. حدوداً سه دهه پیش، دولت هلند برنامهای ملی و جامع را برای توسعه کشاورزی پایدار در این کشور در برنامه توسعه خود قرار داد. هدف این برنامه، دو برابر شدن تولیدات کشاورزی و کاهش استفاده از منابع به یک دوم بود.
