جوان آنلاین: جنبش مقاومت اسلامی فلسطین، حماس، روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) در عملیات غافلگیرکننده طوفانالاقصی به مناطق اطراف نوار غزه حمله کرد. رژیمصهیونیستی در مقابل، از آن روز غزه را تحت بمبارانهای بیامان قرار داده است. تلآویو از دو روز بعد از عملیات حماس اعلام کرد غزه را در محاصره کامل قرار داده و بعد از بستن آب و برق به روی مردم، ورود سوخت به این منطقه را ممنوع کرده است.
به رغم حمایت کامل امریکا و شرکای غربی آن از رژیمصهیونیستی پس از وقوع عملیات طوفانالاقصی و ارسال کمکهای نظامی و مهمات برای این رژیم از سوی واشینگتن، اما روسیه و چین به عنوان دو قدرت رقیب غرب موضع متفاوتی در این زمینه اتخاذ و سیاستهای غرب و به خصوص نادیدهگرفتن حقوق مردم فلسطین را عامل رویدادهای اخیر تلقی کردهاند. وزارت امور خارجه روسیه اواخر مهر در بیانیهای در واکنش به انجام عملیات مقاومت فلسطین موسوم به «طوفانالاقصی» اعلام کرد مسکو تشدید تنش در منطقه درگیری میان فلسطین و (رژیم) اسرائیل را نتیجه عدمپایبندی به قطعنامههای سازمان ملل و شورای امنیت میداند. همچنین ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه با تصریح بر اینکه امریکا همواره منافع اساسی ملت فلسطین را نادیده گرفته است، گفت: ایالاتمتحده امریکا تلاش کرده است در حل مسئله نزاع در خاورمیانه انحصاری عمل کند، ولی برای راهحل میانه که دو طرف آن را بپذیرند، اهتمامی نداشته است. پوتین با اشاره به تجاوزات رژیمصهیونیستی به نوار غزه و تحولات فلسطین گفت: همه با من در این زمینه که این امر مثال روشنی از شکست سیاست امریکا در خاورمیانه است، اتفاق نظر دارند.
موضعگیری مشابهی نیز از سوی چین ابراز شده و به رغم فشارهای غرب به پکن برای محکوم کردن عملیات طوفانالاقصی، اما مقامات چینی موضعی میانه اتخاذ کردهاند. سخنگوی وزارت خارجه چین ضمن ابراز نگرانی عمیق از تنشهای کنونی و خشونتها در فلسطین تأکید کرده که راهکار اساسی خروج از بحران اجرای راهحل دودولتی و استقرار یک دولت مستقل فلسطینی است. به این ترتیب چین نیز همانند روسیه به جای موضعگیری یک طرفه بر ضرورت اجرای راهحل ارائهشده از سوی سازمان ملل در قبال مسئله فلسطین تأکید کرده است. نکته قابل توجه نارضایتی واشینگتن از موضع پکن در قبال تحولات اخیر فلسطیناشغالی است. چاک شومر، رهبر اکثریت دموکرات در سنای امریکا از موضع چین که پس از حملات حماس به اسرائیل خواستار «خویشتنداری» شده بود، انتقاد کرد. او گفت: «حقیقت را بگویم، از بیانیهای که منتشر شد بسیار ناامید شدم، زیرا حاوی هیچ دلسوزی یا حمایتی از اسرائیل در این دوران سخت و پردردسر نبود.»
شکست سیاست خاورمیانهای
تأکید رئیسجمهور روسیه بر شکست سیاست خاورمیانهای امریکا و تأثیر آن بر تشدید تنشها و نبرد کنونی بین رژیمصهیونیستی و گروههای مقاومت فلسطینی با توجه به موضعگیریهای ضدونقیض واشینگتن در این زمینه معنا پیدا میکند، هر چند دولت بایدن مدعی است از سیاست دودولت درباره مسئله فلسطین حمایت میکند، اما در عمل به عنوان حامی تمام قد تلآویو هیچ گونه واکنش مؤثری در قبال اقدامات رژیمصهیونیستی مانند غصب اراضی و اخراج فلسطینیها از اراضی اشغالی ۱۹۶۷ و الحاق بخشی از کرانه باختری به فلسطیناشغالی و نیز تلاش آشکار این رژیم برای تداوم شهرکسازیها در کرانه باختری و کشتار روزمره فلسطینیها انجام نداده است. طبیعی است تداوم این وضعیت و فشارهای فزاینده و افزایش هر چه بیشتر محدودیتها علیه مردم فلسطین منجر به واکنش گروههای مقاومت در قالب عملیات طوفانالاقصی در راستای مبارزه با اشغالگری رژیمصهیونیستی و احقاق حقوق ملت فلسطین شده است. به این ترتیب روسیه برخلاف کشورهای غربی که یکسره به محکومیت عملیات طوفانالاقصی پرداخته و به طور یکطرفه و همگام با مقامات رژیمصهیونیستی و با بیانصافی کامل از به اصطلاح اقدامات تروریستی فلسطینیها سخن میگویند، امریکا را مقصر اصلی وضعیت کنونی دانسته و از محکوم کردن عملیات طوفانالاقصی خودداری کرده است.
موضعگیری متفاوت روسیه و چین در قبال تحولات اخیر فلسطیناشغالی به ویژه عملیات طوفانالاقصی نشان میدهد قدرتهای نوظهور جهانی برخلاف بلوک غرب که برای دهههای طولانی بر سیاست جهانی سیطره داشته و از جمله در مسئله فلسطین همواره به جانبداری یکطرفه و ناعادلانه از رژیمصهیونیستی پرداختهاند، با تغییر تدریجی نظام بینالمللی و چندقطبیشدن آن، دیگر گفتمان و روایت غربی از مسئله فلسطین جایی ندارد و باید موضع جدیدی مبتنی بر لزوم رعایت حقوق ملت فلسطین در این زمینه اتخاذ شود. همچنان که روسیه و چین در قبال تحولات اخیر در فلسطیناشغالی موضعی متفاوت با غرب اتخاذ کرده و خواهان آتشبس در جنگ غزه شدهاند، در حالی که امریکا و بریتانیا با هر گونه آتشبس در غزه مخالفت میورزند.
شوک گوترش
موضع دبیرکل سازمان ملل نیز همین سمت و سو را نشان میدهد. دبیرکل سازمان ملل متحد با اشاره به عملیات حماس در هفتم اکتبر علیه رژیمصهیونیستی تأکید کرد که «این حمله» در بستر ۵۶سال «اشغالگری خفهکننده» صورت گرفته است. آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد دوم آبان خواستار توجه به زمینههایی شد که باعث وقوع عملیات هفتم اکتبر علیه رژیمصهیونیستی شدهاند. او گفت: «این حمله در خلأ اتفاق نیفتاد... و مردم فلسطین ۵۶سال تحت اشغال خفهکننده قرار داشتهاند.» وی تصریح کرد که حملات هفتم اکتبر قتلعامی را که در غزه اتفاق میافتد، توجیه نمیکند. موضعگیری صریح دبیر کل سازمان ملل درباره ۵۶ سال اشغالگری رژیمصهیونیستی با توجه به اشغال کرانه باختری و نوار غزه در جریان جنگ ژوئن ۱۹۶۷ اعراب و اسرائیل و تداوم این اشغال به رغم درخواست صریح شورای امنیت سازمان ملل طی قطعنامه ۲۴۲ برای پایان دادن به اشغال این مناطق از سوی اسرائیل صورت گرفته است. از دیدگاه گوترش، ادامه اشغالگری و نیز اقدامات غیرقانونی و ضدانسانی رژیمصهیونیستی مانند غصب اراضی و اخراج فلسطینیها از اراضی اشغالی ۱۹۶۷ و الحاق بخشی از کرانه باختری به فلسطیناشغالی و نیز تلاش آشکار این رژیم برای تداوم شهرکسازیها در کرانه باختری و کشتار روزمره فلسطینیها با پاسخ تند فلسطینیها مواجه شده است. موضعگیری دبیرکل سازمان ملل درباره اشغالگری اسرائیل به مثابه دلیل اصلی عملیات اخیر حماس موجب خشم رژیمصهیونیستی شده و واکنش تند مقامات ارشد این رژیم را به دنبال داشته است. «گیلعاد اردان» نماینده رژیمصهیونیستی در سازمان ملل خواستار استعفای فوری «آنتونیو گوترش» از سمتش شد و گفت که وی شایسته رهبری سازمان ملل نیست. «الی کوهن» وزیر خارجه رژیمصهیونیستی نیز گفت، پس از سخنان گوترش، وی دیدار خود را با دبیر کل سازمان ملل لغو کرد. واکنشهای انفعالی مقامات اسرائیلی نشاندهنده آشفتگی شدید آنها از موضعگیری بیسابقه دبیر کل سازمان ملل در قبال مناقشه فلسطین است. گوترش برخلاف موضعگیریهای سران غربی به ویژه امریکا که مدام برچسب تروریست را به گروههای مقاومت فلسطینی میزنند و بر به اصطلاح حق مشروع رژیمصهیونیستی برای دفاع از خود تأکید میکنند، بر این مسئله تأکید کرده که عملیات مسلحانه حماس پاسخی به «۵۶ سال زندگی فلسطینیها تحت اشغالگری خفهکننده» است. نکته قابل توجه اینکه به تدریج حمایت از فلسطینیها و محکومیت رژیمصهیونیستی تبدیل به گفتمان غالب در سطح جهانی شده است. در واقع با تغییر تدریجی نظام بینالمللی و چندقطبیشدن آن، دیگر گفتمان و روایت غربی- صهیونیستی در مسئله فلسطین جایی ندارد و رویکرد جدیدی مبتنی بر لزوم رعایت حقوق ملت فلسطین به تدریج در حال جایگزینی آن است.
