جوان آنلاین: اصلاح و بهبود عملکرد صنعت خودروسازی به باور کارشناسان بستر اصلی حل مشکل ناترازی بنزین است، بنابراین باید به سمت این متهم مصرف بالای انرژی در کشور رفت. در این میان بیشترین مصرف بنزین در خودروهای سواری، بین خودروهای سواری فعال در حوزه حملونقل است که روزانه حدود ۱۳۰ میلیون لیتر مصرف متوسط دارند. مهمترین اقدام در این زمینه بحث توسعه سوخت جایگزین با کمک گرفتن از دوگانهسوزکردن خودروهای فعال در صنعت حملونقل کشور در جهت هیبریدی کردن خودروها یا سیانجیسوزکردن خودروهاست. جایگزین شدن خودروهای دوگانهسوز یا با موتور بهینه در زمینه مصرف بنزین دیگر راهکاری است که باید مسئولان حوزه صنعت خودروسازی کشور مورد توجه قرار دهند.
به عنوان کشوری که جزو بزرگترین تولیدکنندگان بنزین در منطقه هستیم و چند سال پیش امیدوار بودیم با صادرات بنزین ارزآوری خوبی برای کشور داشته باشیم، حالا با ناترازی بنزین مواجه شدهایم! به زعم کارشناسان، مصرف بیرویه بنزین در بروز مشکل ناترازی بنزین در کشور مؤثر بوده است. آنان معتقدند خودروهای پرمصرف و بیکیفیت داخلی بنزین را میبلعند و کشور را با مشکلات اقتصادی بالایی مواجه کردهاند.
وابستهشدن به واردات بنزین به لحاظ اقتصادی، سیاسی و امنیتی به نفع کشور نیست. واردات این فرآورده نفتی برای کشور عدمالنفع بالایی دارد و به لحاظ اقتصادی به معنای یک زیان اقتصادی تمام و کمال است، زیرا از یک طرف نفت را به صورت یک ماده خام صادر میکنیم و از اینجا عدمالنفع داریم و در طرف مقابل، بنزین را به عنوان یک فرآورده نفتی وارد میکنیم و به صورت مضاعف متحمل ضرر میشویم، همچنین به لحاظ امنیتی و سیاسی نیز وابستهشدن به واردات بنزین به عنوان یک کالای استراتژیک به نفع کشور نیست، زیرا دیگران میتوانند از این ماده نیز به عنوان ابزاری برای فشار آوردن به کشور سود ببرند.
توسعه سبد سوختی و تکیه بر سوختهای جایگزین بنزین
یکی از اقدامات اولیه برای کاهش مصرف بنزین، ترویج توسعه گزینههای سوخت جایگزین در صنعت حملونقل کشور است. این امر را میتوان با تشویق به استفاده از وسایل نقلیه هیبریدی یا خودروهایی که با گاز طبیعی فشرده (CNG) کار میکنند، به دست آورد. ایران با تشویق به استفاده از خودروهای دوگانهسوز که هم با بنزین و هم با سوخت جایگزین کار میکنند، میتواند وابستگی خود را به بنزین به میزان قابل توجهی کاهش دهد. این تغییر نه تنها نیاز به واردات بنزین را کاهش میدهد، بلکه به سبد سوخت متنوعتر و پایدارتر کمک میکند.
بهینهسازی کارایی موتورهای خودروهای تولید داخل
در مصرف بهینهتر بنزین
راهحل دیگری که باید در نظر گرفت، جایگزینی خودروهای دوگانهسوز یا موتورهای بهینه از نظر مصرف بنزین است. ایران با تشویق به تولید و پذیرش خودروهایی که مصرف سوخت بیشتری دارند، میتواند به طور مؤثری مصرف کلی بنزین خود را کاهش دهد. این را میتوان از طریق ترویج تحقیق و توسعه در صنعت خودروسازی، تشویق تولیدکنندگان برای تولید خودروهایی با بهرهوری بهتر سوخت و اجرای سیاستهایی که مصرفکنندگان را تشویق به انتخاب گزینههای کارآمدتر میکند، به دست آورد.
ضرورت اقدام فوری بنزین
همچنین حل مشکل کمبود بنزین نیازمند حمایت قوی دولت و اجرای مؤثر سیاست است. دولت باید برای اولویتبندی توسعه فناوریهای سوخت جایگزین، سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و ایجاد انگیزه برای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان برای انتقال به سمت خودروهای کممصرفتر، اقدام فوری انجام دهد.
اصلاح صنعت خودرو از طریق تولید یا واردات خودروهای کممصرف
رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفتگو با «جوان» ضمن اشاره به این موضوع که حلوفصل موضوع ناترازی بنزین در کشور اهمیت زیادی دارد، تصریح کرد: اگر نتوانیم از طریق اقداماتی مانند بهینهسازی خودروها، تقویت ناوگان حملونقل عمومی و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر موضوع را حل کنیم، در آینده نزدیک به یکی از واردکنندگان بنزین تبدیل میشویم که ضرر اقتصادی بالایی را برای کشور دارد. وی ادامه داد: از طریق استفاده از خودروهای کممصرف و برقی میتوانیم به صادرات بنزین بپردازیم و بخشی از درآمدهای دولت را تأمین کنیم. واردات بنزین به معنای خروج ارز از کشور است، در حالی که صادراتش، ارزآوری بالایی برای کشور دارد. عضو کمیسیون انرژی مجلس خاطرنشان کرد: بر اساس تأکیدات مقام معظم رهبری، لازم است از خامفروشی فاصله بگیریم و به توسعه پالایشگاهها و پتروپالایشگاهها در کشور مبادرت ورزیم، به نحوی که نفتخام را تبدیل به فرآوردههای نفتی همچون بنزین کنیم و صادرات داشته باشیم.
وی ادامه داد: کیفیت پایین خودروهای داخلی عامل مهمی در بروز مشکل ناترازی بنزین هستند. میزان مصرف این خودروها گاه دو برابر استاندارد جهانی است. این امر، افزایش مصرف بنزین را در کشور به دنبال دارد و به مشکل ناترازی بنزین دامن میزند. سنگدوینی گفت: اگر میخواهیم بهینهسازیای در حوزه خودروها اتفاق بیفتد، باید رقابت با بخش خصوصی را به وجود بیاوریم. باید بستری برای فعالیت بخش خصوصی در حوزه خودروسازی کشور به وجود بیاوریم. در این صورت، مطمئناً کیفیت خودروها بهبود مییابد و شرایط بهتری خواهیم داشت. وی ادامه داد: باید سیاستگذاری های مان در راستای تولید خودروهای کممصرف و برقی باشد. چند ماه پیش رونمایی از خودروهای برقی را در کشور داشتیم. باید این روندها توسعه پیدا کند و بیش از پیش از خودروهای کممصرف و برقی بهره ببریم. عضو کمیسیون انرژی مجلس خاطرنشان کرد: در کشورهای پیشرفته، خودروها با ۱۰ سال کار از رده خارج میشوند، اما در ایران، هنوز پیکان در حال تردد است. خودروهای فرسوده نیز سهمی در بروز مشکل ناترازی بنزین در کشور بر عهده دارند. سنگدوینی گفت: با این موضوع موافق هستم که قیمت بنزین در کشور پایین است، اما اگر قرار باشد واقعیسازی قیمت بنزین را داشته باشیم، حتماً باید موضوع تورم، توان مردم و مسائل اینچنینی را مدنظر قرار دهیم. در غیر این صورت، تنها بر گستره مشکل اضافه میکنیم.
عضو کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: واردات بنزین به لحاظ اقتصادی، سیاسی و امنیتی به صلاح کشور نیست. ما به عنوان کشوری که دارنده ذخایر عظیم نفت و گاز هستیم، نباید به واردات بنزین وابسته شویم و اجازه دهیم این اتفاق در کشور بیفتد.
سنگدوینی در پایان گفت: استفاده از انرژیهای پاک و تجدیدپذیر نیز میتواند در موضوع ناترازی بنزین به کمکمان بیاید. حدود ۳۰۰ روز در کشور انرژی خورشیدی را به وفور در اختیار داریم، اما استفاده شایستهای از این نعمت خدادادی برای تولید انرژی نکردهایم.
جمعبندی
به نظر میرسد دولت باید با ذینفعان مربوط مانند صنعت خودرو، برای طراحی و اجرای استراتژیهای جامع با هدف کاهش مصرف بنزین همکاری کند. پرداختن به چالش کمبود بنزین و نیاز به واردات برای ثبات و امنیت اقتصادی ایران حیاتی است. با تمرکز بر صنعت خودرو که سهم عمدهای در مصرف بالای انرژی دارد، ایران میتواند در جهت کاهش اتکای خود به واردات بنزین تلاش کند.
