روزی که با کتاب «آبی سربلند» مواجه شدم، یادم نمیرود، همانجا، در کتابفروشی و در همان لحظه، تمام کتاب را خواندم... شنیدهبودم کتاب منتخب کودک کتابی است که برای بزرگسال هم مناسب و جذاب باشد. این کتاب نهتنها مناسب است، بلکه از آن کتابهایی است که باید هر چند وقت یکبار از کتابخانهام بیرون بیاورم و یک دور از اول تا آخرش را با عشق بخوانم. حس میکنم حرف مشترک بسیاری از زنان و دختران است. حجاب آسیه مثل دریایی است که موجهایش تا آسمان میرود، همیشه آنجاست، قوی و سربلند. کتابی روایتگر خانواده، عشق و حجاب. کتاب روایت اولین روزی است که آسیه با حجاب به مدرسه میرود و به خواهرش میگوید: «امروز بهترین و قشنگترین روز مدرسه است.» ابتهاج محمد، متولد نیوجرسی و اولین زن محجبه برنده مدال طلای المپیک در رشته شمشیربازی برای کشورش است. ساجده علی کار روی این کتاب را در کنار خانم ابتهاج محمد مثل رؤیایی میداند که به وقوع پیوست.
یک تصویرگری فوقالعاده
مترجم این کتاب دکتر لیلا کاشانی وحید است که در رزومه خود ترجمه کتاب «هدیه ماه نورانی» در مورد ماه رمضان را با انتشارات مهرسا دارد. تصویرگری فوقالعاده این کتاب که طرح جلد آن بارزترین آن است، جزو نقاط قوت آن است و توسط حاتم عالی انجام شدهاست. آسیه با روسری آبی دریایی است که خواهرش با قایق کاغذی در آن شنا میکند. شروع قصه از انتخاب رنگ روسری است که آسیه، خواهر و مادرش همراه هم به روسریفروشی میروند. نقش حمایتگر مادر اول داستان و نقش حمایتی خواهر کوچکتر در کل داستان که داستان از زبان او روایت میشود، پیام حمایت عاطفی از حجاب و محجبهها را به خوبی به کودک منتقل میکند.
ترسیم زیباییهای حجاب در ذهن کودک
پیوند حجاب و رنگ و تسری ویژگیهای رنگ آبی به حجاب، چون سربلندی، قدرت، افتخار، اهمیت، مهربانی از ویژگیهای متمایز این کتاب با سایر کتابهای کودک در این زمینه است. علاوه بر این مورد، کتاب بر خلاف روشهای غیرمستقیمگویی در ادبیات مذهبی کودک، مستقیماً به حجاب اشاره میکند. بهرغم دشواری نگارش داستان در این روش، نویسنده به خوبی از پس داستان بر میآید و به ترسیم زیباییهای حجاب در ذهن کودک میپردازد. در کل داستان در چندین صفحه تصویر آسیه با روسری آبیاش کل صفحه را میپوشاند و با جملاتی زیبا گویی تمام ذهن کودک را آبی میکند. کتاب در چند بخش به مورد تمسخر قرار گرفتن آسیه اشاره میکند و او را در برابر این اهانتها مقتدر و مهربان نشان میدهد. در یکی از صفحات کتاب بعد از اینکه پسری خطاب به آسیه داد میزند: «من بالاخره آن رومیزی را از روی سرت میکشم!» تصویری از حرکت آسیه و دوستانش به سمت نور و خورشید بزرگ دیده میشود که غیرمستقیم اشاره به آرمان خواهی و حقخواهی آسیه دارد.
کتابی برای ۵ تا ۹۹ سالهها
علاوه بر حجاب خود آسیه، نویسنده پا را یک قدم فراتر گذاشته و از زبان خواهر آسیه علاقه مندیاش را به حجاب بیان میکند و این یعنی نویسنده دنبال بیان تأثیرگذاری آسیه بر دیگران نیز بودهاست. نکته کوچک، اما مهم تصویرگری این کتاب، نشان دادن آسیه به عنوان یک فرد سیاهپوست است. در واقع تصویرگر به طور غیرمستقیم به رد تبعیض نژادی اشاره دارد. این کتاب را به ۵ تا ۹۹ سالهها پیشنهاد میکنم. به قول ساجده علی «ستایش و عشق خدا همراهتان خواهد بود. کفشهای برق برقیتان را به پا کنید، شاد باشید و از زندگی لذت ببرید، اگر در این حال رنگ مورد علاقهتان را هم به سرتان کنید، چه بسا بهتر و زیباتر میشوید!»
