با فشار رسانهها و پیگیری مطالبات مردم مبنی بر شفافسازی دلایل عدمواردات خودرو، بازار خودرو وارد مرحله جدیدی از نابسامانی شده است. از وعده واردات خودروهای اقتصادی و فروش اقساطی این خودروها گرفته تا وعده اولویت واردات خودروهای برقی و افشای ایرادات خودروهای چانگان چینی که سایپا وارد کرده، همگی حامل این پیام است که ظاهراً ارادهای برای سامان دادن بازار خودرو وجود ندارد، چه آنکه سود برخی ذینفعان در آشفته بودن این بازار است.
در یک سال گذشته دولت سیزدهم با همفکری مجلس، نسخه واردات خودروهای نو و کارکرده را برای ساماندهی بازار خودرو تجویز کرد. قوانین مورد نیاز دولت تصویب و ابلاغ شد. قرار بود طی شش ماه یعنی از دی۱۴۰۱ تا خرداد۱۴۰۲ حدود ۲۰۰هزار دستگاه خودروی خارجی وارد کشور شود. وزارت صمت نیز وعده داده بود خودروهای اقتصادی با دامنه قیمتی ۷ تا ۱۰هزار دلار آن هم با فوریت وارد کشور و به صورت اقساطی فروخته شود، اما آنچه اکنون بعد از یک سال اتفاق افتاده، واردات خودروهای «آمبولانس» و ۲۴۰ دستگاه خودروی سواری با برند «ZOTYE»، «چانگان» و «بنز» در گمرکات کشور است، حتی منوچهر منطقی، معاون وزیر صمت نیز از برنامهریزی خودروسازان برای داخلیسازی خودروهای اقتصادی خبر میداد و افقهای بلندی از آینده صنعت خودرو در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ ترسیم میکرد. وعدههای وزارت صمت در حوزه واردات خودرو و عرضه خودروهای اقتصادی به قدری جدی بیان میشد که مصرف کنندگان از بازار خودرو عقبنشینی کرده و منتظر ورود خودروهای اقتصادی با کف قیمتی ۲۰۰ تا ۵۰۰میلیون تومان بودند!
اظهارات ذینفعان و سردرگمی مردم
اکنون نه تنها خودرویی وارد نشده و بازار به شدت دچار آشفتگی است، بلکه برخی اظهارات مسئولان نیز به سردرگمی بازار دامن میزند. بعد از هجمه رسانهها به سازمان استاندارد مبنی بر ایرادات این سازمان و عدمواردات برندهای مشهور دنیا، رئیس این سازمان روز گذشته به گمرک غرب پایتخت سر زد و در بازدیدی که با حضور خبرنگاران تدارک دیده شده بود، از ایرادات نشانهگذاری خودروهای وارداتی سایپا پرده برداشت. وزیر صمت نیز از برنامههای جدیدش برای صنعت خودرو خبر داد و اعلام کرد: طی یک هفته تا ۱۰روز آینده، آییننامه واردات خودروها تدوین میشود و واردات خودروهای برقی در اولویت این وزارتخانه است. وزیر جدید صمت به جای تعیین تکلیف وعدههای این وزارتخانه و تسهیل واردات خودروهایی که پشت گمرک در حال خاک خوردن هستند، از ایدههای جدیدش سخن میگوید، بدون توجه به اینکه این سخنان، وعدهها و به اصطلاح شوآفی که به راه افتاده است دردی از مردم دوا نمیکند و کمکی به خودرودار کردن مردم نمیکند، زیرا افکار عمومی همچنان در انتظار واردات خودروهای اقتصادی هستند و همچنان از کیفیت خودروهای داخلی شکایت دارند.
پول پژو ۲۰۷ را میگیرند، با قطعات ۲۰۶ تحویل میدهند
در تازهترین شاهکاری که یکی از خودروسازان داخلی به خرج داده، خودروی ۲۰۷ را با موتور و داشبورد خودروی از ردهخارجشده۲۰۶ به مردم تحویل میدهد و از همه مهمتر اینکه آن را با قیمت ۲۰۷ میفروشد. سال گذشته سازمان ملی استاندارد به این علت که خودروی۲۰۶ نمیتواند استانداردهای هشتادوپنجگانه را اخذ کند، تولید این خودرو را متوقف کرد، اما حالا شرکت ایرانخودرو همان موتور و داشبورد را در بدنه۲۰۷ جانمایی کرده و از برخی امکانات۲۰۷ مانند سنسور و دوربین دنده عقب و همچنین رینگ آلومینیومی خبری نیست، ضمن اینکه ترمز عقب این خودرو هم کاسهای شده است.
از این دست تقلب یا تخلفات در صنعت خودروی داخلی به وفور یافت میشود و طبیعی است که دیگر اعتماد ازدسترفته این صنعت به راحتی بازنمیگردد، اما نکته قابل تأمل این است که متولی این صنعت به جای رفع چالشها و جلب رضایت مشتری و تسهیل واردات خودرو مدام نقشههای جدید میکشد و مشتریان خودرو را دچار سردرگمی و گیجی کرده است. هنوز تکلیف خودروهای اقتصادی و دپوشده در گمرکات روشن نشده از آییننامه جدید واردات و ورود خودروهای برقی پردهبرداری میشود، بدون توجه به خدمات پس از فروش این خودروها و سرمایهگذاریای که در این سالها برای خودروهای بنزینی شده است، هر چند مردم به دنبال خودروی باکیفیت و اقتصادی هستند و مسائل کلان این صنعت برایشان اهمیت چندانی ندارد، البته به استثنای عدهای خاص که همواره تصمیمات صنعت خودرو بنا به مصلحت آنها گرفته و پیاده میشود، نه مصلحت عامه مردم.
رئیس سازمان ملی استاندارد: سایپا تعهد دهد، ۲۴ساعته ۱۱۳۳ چانگان ترخیص میشود
طبق گفته رئیس سازمان ملی استاندارد، هزارو ۱۳۳ خودروی چانگان در گمرک غرب تهران قرار دارد که نواقصی در نشانهگذاری دارد، اما شرکت سایپا با ارائه تعهد مبنی بر رفع نواقص پیش از شمارهگذاری میتواند آنها را ترخیص کند.
مهدی اسلامپناه، ضمن بازدید از خودروهای وارداتی در گمرک غرب تهران از شرکت سایپا خواست با دادن تعهد در رابطه با برخی نواقص، هزارو ۱۳۳ خودروی چانگان را که در گمرک غرب تهران دپوشده است، ترخیص کند.
وی در این بازدید تلویحاً به نواقص خودروهای وارداتی سایپا اشاره و تلاش کرد اتهام سنگاندازی سازمان استاندارد را در واردات خودروهای سواری رد کند.
وی اظهار کرد: این سازمان برای واردات میلیونها خودرو آمادگی دارد، اما باید تطابق تأیید نوع و تولید وجود داشته باشد. خودروهای زیادی در انبارهای واردکنندگان وجود دارد که باید پس از ترخیص و تعیین قیمت وارد بازار شود و در شبکه توزیع قرار گیرد. طی تماس تلفنی از مدیرعامل سایپا خواستهایم سریعاً پس از اظهار تطابق و تأیید نوع، خودروها را خارج کند.
رئیس سازمان ملی استاندارد ایران با بیان اینکه خودروها باید قابلیت پاس کردن استانداردهای مدنظر این سازمان را داشته باشد، تصریح کرد: خودروها را دستهبندی و شرایط را برای واردات تسهیل کردهایم. اگر واردکنندگان از مبدا تأیید اصالت همراه با تأیید نوع خودرو بیاورند، ترخیص انجام میشود. در میان بازار داغ اظهارنظرات مسئولان در روز گذشته، گزارشی هم از مرکز پژوهشهای مجلس منتشر شد و بدون اشاره به ساختار غلط صنعت خودرو، بریزوبپاشهای مدیران این صنعت، نیروی شاغل مازاد و ضعف مدیریتی این بنگاهها، دلیل زیان ۱۳۰هزارمیلیاردتومانی خودروسازان را قیمتگذاری اشتباه از سوی شورای رقابت و ستاد تنظیم بازار طی یک دهه گذشته اعلام کرده است. ظاهراً قیمتگذاری دستوری که از سال ۱۳۸۷ اتفاق افتاده جلوی گرانی قیمت خودرو را گرفته و باعث زیان انباشته خودروسازان شده است!
جمعبندی
با توجه به تلاشهای دولت سیزدهم برای رفع چالشهای صنعت خودرو و جلب رضایت مشتریان خودرو، باید وزیر صمت تا اطلاع ثانوی از برنامهها و وعدههای جدید پرهیز و در گام نخست واردات خودرو را تسهیل و قیمتها را متعادل کند، ضمن اینکه با نظارت بر عملکرد خودروسازان داخلی، از بروز هر گونه تخلف مانند مثال ذکر شده در گزارش ممانعت به عمل آورد. قطعاً ایدهها و برنامههای جدید موجب رشد و توسعه این صنعت میشود، اما در کوتاهمدت برای مردم خودروی باکیفیت و ارزان نمیشود. در میان این آش شلهقلمکاری که مسئولان برای صنعت خودرو درست کردهاند، افکار عمومی در انتظار برخورد عاجل و ضربتی است، نه برنامههای بلندپروازانه.
