این اثر درباره دو شهید از خاندان مروجی طبسی است. این خاندان از خانوادههای محترم در شهرستان طبس به شمار میرود. آیتالله حاج شیخ محمدرضا طبسی از جمله اعضای اثرگذار این خاندان است که از نظر سنی و درسی با حضرت امامخمینی قرابت داشت. وی همچنین در محضر استادانی مشترک با امامخمینی تحصیل میکرد و از آشنایان دوران نوجوانی و جوانی امام در قم و از دوستان دوران تبعید ایشان در نجف به شمار میآمد. وی پس از ورود امام به نجف اشرف و تشکیل نماز جماعت ایشان در مسجد شیخ انصاری، به منظور تأیید، تجلیل و تثبیت موقعیت حضرت امام، نماز جماعت خود را در حرم مطهر امیرالمؤمنان (ع) تعطیل و در نماز جماعت امام شرکت کرد.
کتاب حاضر در دو بخش نوشته شده است؛ بخش اول اثر با عنوان «گشادهرو» به زندگینامه شهید محمدصادق مروجی طبسی اختصاص دارد که به خاطرات اعضای خانواده، دوستان و اقوام شهید میپردازد. بخش دوم این کتاب نیز «جان به در برده» نام دارد که زندگی شهید محمدصادق خوشنویس را بازگو میکند.
محمدصادق طبسی از فرزندان آیتالله مروجی طبسی بود که ۲۳ دی ۱۳۶۵ در منطقه شلمچه و عملیات کربلای ۵ به شهادت رسید. همچنین یکی از نوادگان مرحوم طبسی به نام محمدصادق خوشنویس نیز که فرزند مرحوم آیتالله محمدجعفر خوشنویس بود، اسفند سال ۱۳۶۶ در سن ۱۶ سالگی به دست نیروهای بعثی در جنگ تحمیلی به فیض شهادت نائل آمد.
محمدصادق مروجی طبسی در ۵ مرداد سال ۱۳۴۳ (۱۷ ربیعالاول ۱۳۸۴) در نجف اشرف به دنیا آمد. شناسنامه او ۵ اردیبهشت سال ۱۳۴۵ را نشان میدهد. وی تحصیلات ابتدایی خود را از مهر سال ۱۳۵۰ در مدرسه علوی نجف آغاز کرد. سال ۱۳۵۰ بود که خانواده وی از نجف به قم مهاجرت کردند. محمدصادق پس از اینکه انقلاب پیروز شد، در پایگاههای مقاومت بسیج مساجد حضوری فعال داشت. فعالیت او با عضویت در ستاد مقاومت ناحیه ۲ (شهید ورزنده) شروع شد. مدتی بعد، اخلاص و فعالیتهای چشمگیر محمدصادق، مسئولان بسیج را متقاعد کرد که راهاندازی پایگاه مقاومت محله تکیه «آسید حسن» را به او بسپارند.
محمدصادق عمر خود را در حوزههای علمیه مشهد، قم و نجف به تحصیل نزد اساتید و مراجع بزرگ آن زمان گذراند.
مهر سال ۱۳۵۹ بعد از اینکه انقلاب پیروز شد، صادق دوباره مشغول به تحصیل شد و دبیرستان را تجربه کرد. هنوز مدارس شروع نشده بود که در ۳۱ شهریور سال ۱۳۵۹ عراق به ایران حمله کرد. اینجا بود که محمدصادق به عضویت بسیج مستضعفین درآمد و پس از مدتی به جبهه اعزام شد.
در ادامه کتاب، نویسنده به زندگی شهید محمدصادق خوشنویس میپردازد. این شهید در نوزدهم آبان سال ۱۳۵۰ (جمادی الاولی ۱۳۹۱) در نجف اشرف متولد شد. در همان سال تولد بود که خانواده وی به لبنان مهاجرت کردند و مدت چهار سال در آنجا ماندند. همچنین در سال ۱۳۵۴ خانواده خوشنویس به بحرین رفتند و دو ماه در آنجا ماندند.
در ۲۳ دی سال ۱۳۶۵ محمدصادق طبسی (دایی این شهید) به شهادت رسید. شهادت دایی زمینهای شد که او در سال ۱۳۶۶ برای دیدن آموزش نظامی به پادگان ۲۱ حمزه سیدالشهدا (ع) تهران رفت و به مدت ۴۵ روز دوره دید. آن زمان، چون صادق سن و سال اعزام به جبهه را نداشت، باید طوری شناسنامهاش را تغییر میداد که بتواند به جبهه برود. جرئت اینکه شناسنامه را دستکاری کند، نداشت، ولی در کپی شناسنامه دست برد. این کار را از نوجوانان بسیجی دیگری که میخواستند به جبهه بروند، یاد گرفته بود.
هفتم مهر سال ۱۳۶۶ به جبهههای جنوب اعزام شد. ۲۶ دی ماه ۱۳۶۶، وصیتنامهاش را تنظیم کرد و دهم اسفند سال ۱۳۶۶ عازم جبهه جنوب به غرب در کردستان شد و به گردان سیدالشهدا (ع) رفت.
عملیــات والفجـــــر ۱۰ با رمز «یا محمــدابنعبدالله (ص)» در ۲۴ اسفند آغاز شد. فردای همین روز بود که منطقه مریوان از سوی هواپیماهای عراق بمباران شیمیایی شد و محمدصادق به خاطر استنشاق گازهای شیمیایی به شهادت رسید. پیکر وی در فروردین سال ۱۳۶۷ در گلزار شهدای علی بن جعفر قم به خاک سپردند.
