از ثانیه آغاز فیلم وقتی کبریتها روی دست دخترک کبریتفروش مانده، مخاطب با غم و نگرانی با مسئلهای که قرار است فیلم به آن بپردازد، همراه میشود. این سکانس آغازین بسیار هوشمندانه انتخاب شده، چراکه بیننده را با حسی که از کودکی به این شخصیتهای داستانی داشته است همراه میکند، حس غم و نگرانی برای کودکان کار!
اما شاید از کمی قبلتر از سکانس آغازین هم موضوع فیلم بیننده را با همین حسها درگیر کند، وقتی واژه کودکان کار به گوشمان میخورد، تصویری ابتدایی از کودکانی که در چهارراههای شهر گل و فال میفروشند به ذهنمان میآید، اما در مستند «منفی ۱۴» کمی که از سکانس آغازین جلوتر میرویم، این تصویر متفاوت میشود و تصاویر ذهنی جدیدی نسبت به زندگی کودکانی که مجبور به کسب درآمد هستند در ذهنمان شکل میگیرد. دیدن تصاویر بچههای زیر سن قانونی در حال بیل زدن، کار کردن روی زمین کشاورزی، زبالهگردی و پسماندفروشی در فیلم «منفی ۱۴» برای خیلی از ما که کودکان کار را فقط در حد دیدن سر چهارراه و نهایتاً سریالها و فیلمها دیدهایم، تازگی دارد. از این منظر، این فیلم افق دید مخاطب خود را نسبت به این مسئله اجتماعی گسترش میدهد. از دیگر نکات مثبت فیلم برای مخاطب عام، بازتعریف شرایط کودک کار است. در جایی از فیلم درباره فقدان عزتنفس در این کودکان صحبت به میان میآید و از لزوم تغییر رفتار عامه مردم در کوچه و خیابان نسبت به این بچهها صحبت میشود. این موضوع هم برای دستگاههای فرهنگی یک تلنگر است و هم برای همه کسانی که فیلم را تماشا میکنند. بدرفتاری خیابانی با کودکان کار و آسیبی که از این بابت متوجه آنها میشود، آنان را در معرض مشکلات روحی فراوانی قرار میدهد و در آینده زمینه بزه را در آنها پرورش میدهد. ساخت مستندهایی مثل «منفی ۱۴» اگرچه برای فرهنگسازی در این زمینه کافی نیست، اما میتواند زمینهساز ساخت محصولات فرهنگی تأثیرگذار دیگر در این زمینه شود.
از سویی دیگر در فیلم منفی ۱۴ سازنده تلاش کرده است رویههای حاکمیتی نسبت به مسئله کودکان کار را کنار هم بچیند و از این طریق ضعفها و سوءمدیریتها را در این زمینه به نمایش بگذارد. از این منظر، منفی ۱۴ برای مسئولان مربوط موقعیت خوبی را برای تجدیدنظر در مواجهه با موضوع کودکان کار فراهم کرده است.
