شروع ناموفق «ضدحمله بزرگ» اوکراین علیه روسیه

کی‌یف که مدتی است از انجام «ضدحمله بزرگ» علیه مسکو دم می‌زند، عملیاتی را علیه نیرو‌های روسیه صورت داد. اگرچه طرف اوکراینی این را که عملیات همان ضد حمله یاد شده است، تأیید نکرده، اما طبق آنچه نیرو‌های واگنر گفته‌اند، طی این حملات، بخشی از شهر باخموت به دست اوکراینی‌ها افتاده است. وزارت دفاع روسیه در واکنش به این تحولات، نه تنها حملات را ناموفق دانسته بلکه اعلام کرده که کی‌یف متحمل تلفات و خسارات سنگینی شده است.

 

طی هفته‌های گذشته به ویژه پس از آنکه خبر سقوط شهر باخموت منتشر شد، نیرو‌های اوکراینی از اقدامی متقابل با عنوان «ضدحمله بزرگ» به روس‌ها خبر دادند. همراستا با این اظهارات، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین روز شنبه گفت که کی‌یف آمادگی دارد ضد حملات خود را اجرایی کند، چرا که ارتش کشورش نمی‌تواند ماه‌ها صبر کند. الکساندر سیرسکی، فرمانده ارشد اوکراین هم دیروز گفت که نیرو‌های اوکراینی به «حرکت به جلو» در نزدیکی باخموت ادامه می‌دهند. سیرسکی که فرماندهی نیروی زمینی اوکراین را بر عهده دارد، دیروز در یک پست تلگرامی گفت که آن‌ها در انهدام مواضع روسیه در نزدیکی شهر موفق بوده‌اند. با این حال او به آغاز عملیات ضدحمله وعده داده شده نیرو‌های اوکراینی اشاره نکرد. همچنین، الکسی دانیلوف، دبیر شورای امنیت و مقاومت اوکراین در پاسخ به این سؤال که آیا حملات اخیر نشان‌دهنده آغاز ضد حملات بزرگِ وعده داده شده علیه نیرو‌های روسی است، به اعلام اینکه جنگ تا رسیدن به پیروزی کامل ادامه دارد، اکتفا کرد.
مقامات روس به صحنه بیایند
به‌رغم موضع‌گیری غیرشفاف طرف اوکراینی، گروه واگنر مقامات روسیه را به مداخله سریع فراخواند. یوگنی پریگوژین، رئیس گروه واگنر تأیید کرد که احتمالاً نیرو‌های اوکراینی مواضع خود را در جنوب غربی باخموت بازپس گرفته‌اند. او گفت که نیرو‌های اوکراینی پست‌های دیده‌بانی در شهر ایجاد کرده‌اند و از نیرو‌های روسیه خواست برای مقابله با تحرکات اوکراینی‌ها وارد عمل شوند. پریگوژین گفت که نیرو‌های اوکراین بخشی از شهرک برخیوکا در شمال باخموت را پس گرفته‌اند. رئیس گروه واگنر آن را «ننگی» برای روسیه خواند. او در پستی در تلگرام از رهبران ارتش روسیه از جمله سرگئی شویگو، وزیر دفاع و والری گراسیموف، رئیس ستاد کل ارتش روسیه خواست به خط مقدم بیایند. او گفت: «بیایید، شما می‌توانید! و اگر نتوانید، قهرمان خواهید مرد.»‌واگنر‌ها ماه گذشته پس از نبرد بسیار طولانی موفق شدند شهر شرقی باخموت را اشغال کنند و مواضع خود را به نیرو‌های نظامی روسی تحویل دادند. پیش از اینکه واگنر باخموت را اشغال کند، رهبر این گروه تهدید کرده بود که نیرو‌های خود را از شهر خارج خواهد کرد و مسکو را به خاطر کمبود مهمات مورد انتقاد قرار داده بود.
ناتو در تقابل مستقیم با روسیه
وزارت دفاع روسیه دیروز به تحولات واکنش نشان داد و اعلام کرد، نیرو‌های اوکراینی طی یک «حمله گسترده» در امتداد پنج بخش از خط مقدم در دونباس به نیرو‌های روسیه حمله کردند. در بیانیه‌ای که این وزارتخانه به همین منظور منتشر کرده، زمان این حمله صبح یک شنبه اعلام و البته ناموفق توصیف شده است. در این بیانیه آمده است: «هدف دشمن این بود که شکافی در دفاع ما در قسمتی از آنچه که آن‌ها «آسیب‌پذیر‌ترین بخش خط مقدم» می‌پنداشتند، ایجاد کنند. دشمن در رسیدن به اهدافش شکست خورد و ناکام ماند.» وزارت دفاع روسیه گفت که اوکراین تیپ‌های ۲۳ و ۳۱ مکانیزه را از «ذخایر استراتژیک» خود مستقر کرده بود که در نبرد توسط واحد‌های دیگر پشتیبانی می‌شدند. در ادامه این بیانیه آمده است: «اوکراین در روز گذشته ۴۲۵ نظامی، نوعی اسلحه خودکششی ساخت آلمان، دو هویتزر و دو انبار مهمات را در منطقه دونتسک از دست داده است.»‌وزارت دفاع روسیه افزود: «در مجموع در جریان نبردی که در این منطقه روی داد، ۴۲۵ سرباز اوکراینی، یک خودروی رزمی پیاده نظام، ۱۴ خودرو، یک واحد توپخانه خودکششی آلمانی پانزرهاوبیتزه ۲۰۰۰ و هویتزر D-۳۰ در طول روز منهدم شد.» به گفته این وزارتخانه، انبار‌های مهمات تیپ ۲۴ مکانیزه ارتش اوکراین در منطقه «شهرک تورتسک جمهوری خلق دونتسک» منهدم شدند.
حملات اخیر در شرایطی صورت گرفت که موضوع اقدام غرب در تجهیز اوکراین به انواع تسلیحات، همچنان یکی از نقاط مورد مناقشه روسیه با کشور‌های غربی است. انگلیس ماه گذشته اولین کشوری بود که موشک‌های کروز دوربرد را به اوکراین عرضه کرد. اوکراین از آلمان نیز درخواست موشک‌های کروز «تاروس» با برد ۵۰۰ کیلومتر کرده است. روسیه بار‌ها از کشور‌های غربی به دلیل تأمین تسلیحات اوکراین انتقاد کرده و هشدار داده است که اعضای ناتو عملاً به طرف مستقیم درگیری تبدیل شده‌اند. روسیه آشکارا اعلام کرده که ارسال چنین تسلیحاتی به اوکراین توسط کشور‌های غربی باعث می‌شود که آن‌ها به عنوان اهداف قانونی در عملیات نظامی روسیه مبدل شوند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین روز یک شنبه با اشاره به تحویل موشک به اوکراین گفته بود: «در حال حاضر شاهد گفتگو در مورد تحویل موشک‌هایی با برد ۵۰۰ کیلومتر یا بیشتر از فرانسه و آلمان به کی‌یف هستیم. موشک سلاحی کاملاً متفاوت است و به دور دیگری از تشدید تنش منجر خواهد شد.»‌پسکوف در ادامه اظهار داشت که روسیه به عملیات خود در اوکراین تا به دست آوردن نتیجه دلخواه ادامه می‌دهد و جایگزین دیگری وجود ندارد. دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت ملی روسیه در واکنش به صحبت‌های تحریک‌آمیز وزیر امور خارجه انگلیس در توئیتر گفت، لندن با ارسال متخصصان و کمک‌های نظامی به اوکراین به صورت غیررسمی جنگ اعلام نشده را علیه روسیه رهبری می‌کند. در این صورت هر یک از مقام‌های مسئول انگلیسی اعم از نظامی یا غیرنظامی که این جنگ را تسهیل می‌کنند، می‌توانند به عنوان هدف نظامی مشروع در نظر گرفته شوند.