وقتی حرف از حرفهای شدن فوتبال آن هم در رده باشگاهی به میان میآید، ناخودآگاه ذهنمان پرت میشود به دو دهه قبل و دورهای که اعلام شد لیگ فوتبال ایران حرفهای شده است. یاد حرفهای مرحوم ناصر حجازی میافتیم که همان زمان با همان صراحت لهجه عنوان کرد که فوتبال ما حرفهای نشده فقط شماره پیراهن بازیکنان از فارسی به انگلیسی تغییر کرده است.
دو دهه از آن روزها میگذرد؛ از آن روزهایی که همه به ناصر حجازی خرده گرفتند که فقط انتقاد کردن را بلدی، اما امروز برای تمام علاقهمندان به فوتبال ثابت شده است حرفهای مربی فقید فوتبال ایران درست بود. ما فقط به لحاظ حیف و میل بیتالمال و برخی تغییرات ظاهری حرفهای شدهایم و بعد از این همه سال هنوز بدیهیترین فاکتورهای حرفهای بودن را دارا نیستیم.
روی همین اصل است که هر سال وقتی موعد بارگذاری مدارک باشگاهها برای اثبات حرفهای بودنشان در سایت کنفدراسیون فوتبال آسیا به منظور شرکت در لیگ قهرمانان میشود، همه میبینند که این مدعیان حرفهای بودن چه مشکلاتی دارند و چگونه سعی میکنند با سندسازی و جعل و دروغ خود را حرفهای جلوه دهند. چند سالی این روش زشت جواب داد و باشگاههای بدهکار و آماتور ایران در لیگ قهرمانان شرکت کردند (که البته اگر شرکت نمیکردند بهتر بود)، اما حالا آسیا رفتهرفته خود را به سطح اول فوتبال جهان نزدیک کرده و دیگر نمیتواند چنین رفتارهایی را تحمل کند.
حالا فوتبال ایران و باشگاههای همیشه بدهکار و مشکلدار آن اگر میخواهند جایگاهی در فوتبال قاره کهن داشته باشند، باید واقعاً راه حرفهای شدن را در پیش بگیرند. طبیعی است اولین گام در این راه سخت خصوصی شدن است، یعنی قطع بیتالمالخوری که بدون تردید مدیران نالایق فوتبال ایران هیچ گاه بدون برداشت از بیتالمال نمیتوانند مدیریت کنند. دومین گام هم داشتن ورزشگاه استاندارد است با شاخصههایی که کنفدراسیون آسیا و فیفا آن را تعریف میکنند. پرواضح است که در این مورد هم کوچکترین پیشرفتی نداشتهایم.
یکی دیگر از الزمات حرفهای بودن نداشتن بدهی و پرونده شکایت در مجامع بینالمللی ورزش است. خب در این مورد که باشگاههای ایران گوی سبقت را از تمام باشگاههای دنیا ربودهاند و اصلاً حریفی برای آنها نمیتوان متصور بود، پس طبیعی است که خیلی راحت از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا و فیفا با محرومیت روبهرو شوند.
در این میان دردآورترین بخش ماجرا آنجاست که فوتبال ایران با وجود این معضلات و مشکلات دیگر و حضور مدیران نالایق و ناکارآمد در رأس فدراسیون و باشگاهها و هیئتها همچنان در رؤیای حرفهای بودن به سر میبرد و خود را از بزرگان قاره کهن تصور میکند، اما واقعیت هنوز همانی است که مرحوم حجازی دو دهه قبل گفت، فقط شماره پیراهنها عوض شده و دیگر هیچ.
