پرسشها درباره سرنوشت حاج احمد متوسلیان بسیار است و برخی محققان کوششهایی برای یافتن پاسخ این پرسشها انجام دادهاند. کتاب «راز احمد» یکی از مهمترین این کوششهاست. به گزارش جوان به نقل از ایبنا، «من ۳۵سال است که روی پرونده حاج احمد متوسلیان و همراهانش کار میکنم. برای پیگیریهای بیشتر به لبنان و سوریه رفتم و پس از مصاحبه و بررسیهای میدانی لازم برای کسب اطلاعات به ایران بازگشتم. از سوی دیگر برای دستیابی به اطلاعات بیشتر از مسئولانی که در این زمینه منابع موثق و اطلاعات کامل داشتند، کمک گرفتم.» اینها حرفهای حمید داودآبادی است که سال ۱۳۹۹با کتاب «راز احمد» بار دیگر ذهنها را به سرنوشت حاج احمد متوسلیان و پرسشهایی که درباره این ماجرا وجود دارد درگیر کرد.
روی جلد این کتاب که از سوی انتشارات یازهرا (س) منتشر شده است این عنوان فرعی نیز به چشم میخورد: «سفر بیبازگشت احمد متوسلیان از خرمشهر تا بیروت» و داودآبادی در توضیح آن میگفت: «این کتاب به عبارتی روایت خودم از حاج احمد متوسلیان است که حضور او از خرمشهر تا لبنان را دربر میگیرد. این کتاب خاتمهای بر روایتهای متعددی بود که در این سالها درباره حاج احمد متوسلیان بیان شده است. کتاب ۴۵۰ صفحه تحقیقات من و ۲۵۰ صفحه نیز مستنداتی است که در این زمینه جمعآوری کردم.»
کتاب «راز احمد» نخستین اثر مکتوب داودآبادی درباره حاج احمد و سرنوشت او و همراهانش در آن سفر نیست. این محقق که جزو پرکارترین نویسندگان حوزه فرهنگ مقاومت و ادبیات پایداری است پیش از «راز احمد»، کتابهای دیگری هم درباره همین موضوع تألیف کرده که اگر از «سیوهفت سال» (انتشارات شهید کاظمی) بگذریم، میتوان از «کمین جولای ۸۲» (نشر غنچه) نام برد. این کتاب که اواسط دهه ۱۳۸۰خورشیدی منتشر شد، روزشمار پس از اسارت چهار گروگان ایرانی است و از لحظه اول اسارتشان شروع میشود و تلاش دارد که نوری بر تاریکیهای این ماجرا بتاباند و گامهایی به سمت کشف حقیقت برمیدارد، اما در «کمین جولای ۸۲» معما حل نمیشود و سؤالات به قوت خود باقی میمانند.
اشاره شد که پرسشهایی درباره حاج احمد و اتفاقی که در لبنان برای او و همراهانش روی داد، وجود دارد. پرسشهایی مثل این که چه کسی حاج احمد را لو داد؟ یا چه کسی از نیروهای حاج احمد جاسوسی میکرد؟ یا چرا حاج احمد میخواست به بیروت برود؟ یا چرا حاج احمد به تهران بازنگشت؟ حاج احمد و یارانش شب قبل در خانه چه کسی بودند؟ چرا حاج احمد برای دومین بار به بیروت میرفت؟ در پست بازرسی برباره چه گذشت؟ در ماشین عقبی چه کسانی بودند؟ چه کسانی شاهد ماجرای پست بازرسی برباره بودند و این شاهدان چه دیدند؟
کتاب «راز احمد» کوششی ارزشمند در جستوجوی پاسخ این پرسشهاست و داودآبادی در پژوهشی گسترده تلاش کرده رگههای حقیقت را میان خروارها حرف، شایعه و گمانهزنی بیرون بکشد.
همین ویژگیهاست که کتاب «راز احمد» را به کتاب مهمی تبدیل میکند و آن را از کارهای بهظاهر مشابه در این زمینه متمایز و متفاوت میسازد. البته شهید سلیمانی هم در روایت داودآبادی حضور دارد و «به عنوان فردی که به قضیه لبنان اشراف کاملی دارد» به مهمترین پرسش درباره ماجرای ربودن حاج احمد متوسلیان و همراهانش پاسخ میدهد. اینکه واقعاً چه اتفاقی افتاد و فرجام آن چهار ایرانی در لبنان به کجا کشید.
همچنین نباید ناگفته گذاشت که در این کتاب با چهره و شخصیت نسبتاً متفاوتی از حاج احمد متوسلیان آشنا میشویم. چه آنکه هدف نویسنده این بوده که تصویری ملموس و تا حد ممکن درست و واقعی را از این فرمانده بزرگ به مخاطب کتاب نشان دهد. به قول خودش «ما همیشه دنبال قهرمانسازی و قهرمانهای دستنیافتنی هستیم، این خوب نیست و نسل امروز از اینها فاصله میگیرد. باید به جای این کار سیره، منش و مرام شهدا را مطرح کنیم. در این کتاب تلاش شده اخلاق و رفتار حاج احمد متوسلیان آورده شود تا جوانان احساس دوستی بیشتر کنند و با این افراد آشنا شوند.»