به گزارش «جوان»، زمانی که روسیه در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، حملات خود علیه اوکراین را از سه جبهه شروع کرد برخی ناظران به دلیل توان نظامی روسها بر این باور بودند که در مدت کوتاهی این جنگ مختومه خواهد شد، اما یک سال از این جنگ میگذرد، اما روند تحولات نشان میدهد که غربیها ارادهای برای پایان بحران ندارند. باتوجه به اینکه ادامه این جنگ برای همه کشورهای نگرانکننده است، لذا برخی بازیگران خارجی دست بهکار شدهاند تا شاید راهکاری برای کاهش تنشها بین مسکو و غربیها بیابند. پس از ناکامی ترکیه در پایان دادن به جنگ در اوکراین، اکنون چینیها وارد عمل شدهاند تا بین دو طرف مناقشه میانجیگری کنند.
پس از سفر وانگیی، رئیس کمیسیون مرکزی حزب حاکم چین در امور خارجی به مسکو، پکن سند ۱۲ مادهای خود را برای حل و فصل بحران اوکراین منتشر کرد. براساس گزارش خبرگزاری تاس، طرح ۱۲ مادهای که روز پنج شنبه توسط طرف چینی ارائه شده شامل درخواست برای کاهش تنشها در گام اول است. در این طرح آمده است، همه طرفها باید عقلانیت و خویشتنداری از خود نشان دهند، از دامن زدن به تنشها و اتخاذ اقدامات برای تشدید درگیریها و خارج شدن اوضاع از کنترل جلوگیری و به تماس بین روسیه و اوکراین و از سرگیری گفتگوهای مستقیم و کاهش تنش تدریجی کمک کنند. چین در این سند پیشنهادی خود گفته، مذاکرات صلح باید آغاز شود. گفتگو و مذاکره تنها راهحل بحران اوکراین است و همه تلاشها برای حل مسالمتآمیز بحران باید مورد تشویق و حمایت قرار بگیرند. وزارت خارجه چین در این سند خود تأکید کرده، پکن اصرار دارد که به منافع و نگرانیهای امنیتی مشروع همه کشورها توجه کند.
تلاش چین درحالی است که غربیها ارادهای برای پایان درگیریها در اوکراین ندارند و با کمکهای تسلیحاتی خود آتش در خرمن این بحران میریزند. مقامات امریکایی در هفتههای اخیر مدعی شدهاند که به دلیل عدم تمایل روسیه به کاهش تنشها، نشستن بر سر میز مذاکرات امکان ندارد. اما برخلاف این ادعاها، روسها آمادگی خود را برای ازسرگیری گفتگوهای صلح اعلام کردهاند، ولی غربیها که قافیه بازی را در برابر روسها باختهاند، عقبنشینی در این شرایط را شکست برای خود و پیروزی مسکو میدانند و سعی دارند تنشها را ادامه دهند.
ادعای ارسال سلاح چین به روسیه
مجله آلمانی اشپیگل روز جمعه در گزارشی مدعی شد که روسیه قصد دارد در ماه آوریل ۱۰۰ پهپاد چینی تحویل بگیرد. در روزهای اخیر، امریکا و دیگر کشورهای غربی چین را از فروش سلاح به روسیه بر حذر داشته و هشدار دادند که چنین حرکتی تبعات جبرانناپذیری خواهد داشت. اولاف شولتس، صدراعظم آلمان در این باره گفته است: «من به نمایندگان چین گفتهام فروش سلاح به روسیه قابلپذیرش نیست.» بوریس جانسون، نخستوزیر سابق انگلیس با اعلام اینکه برای انتصاب به عنوان دبیرکل بعدی ائتلاف ناتو نامزد خواهد شد، گفت که از نظر او ارسال سلاح از سوی چین برای روسیه یک اشتباه تاریخی است. جانسون همچنین از مقامهای لندن خواست انگلیس را تبدیل به اولین کشوری کنند که به اوکراین جنگنده میدهد. جانسون گفت، از مشاهده دیدار دیپلمات رده بالای چین در روز چهار شنبه با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه «بسیار نگران» است. او درباره امکان حمایت تسلیحاتی چین از روسیه در جنگ با اوکراین گفت: فکر میکنم چنین کاری اشتباهی تاریخی از سوی چین خواهد بود.
همزمان ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو در مصاحبه با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت شواهدی در دست است که نشان میدهد چین ممکن است در حال برنامهریزی برای ارائه کمکهای نظامی به روسیه در جنگ اوکراین باشد. دبیرکل ناتو از مقامهای چینی خواست به منشور سازمان ملل و مقررات حقوق بینالملل متعهد باشند.
هرچند تاکنون اخباری مبنی بر ارسال سلاح از چین به روسیه منتشر نشده است و همه چیز در حد حدس و گمان است، اما پیش از این مقامات امریکایی و اروپایی ایران و کرهشمالی را به ارسال تسلیحات به روسیه متهم کرده بودند.
ادعای غربیها درحالی است که وانگ ونبین، سخنگوی وزارت خارجه چین هفته گذشته در سخنانی گفت: «این ایالات متحده است که به جنگ اوکراین سلاح میفرستد، نه چین. اصلی که ما در مسئله اوکراین از آن پیروی میکنیم، حمایت از گفتگوهای صلح است». معاون نماینده چین در سازمان ملل گفت که یک سال پس از جنگ اوکراین حقایق صریح نشان میدهند که ارسال تسلیحات صلح را به ارمغان نمیآورد.
تاکنون، حمایت چین از روسیه سیاسی بوده و پکن جلوی تلاشها برای محکومیت مسکو در سازمان ملل را گرفته است و بارها گفته که سیاست توسعه ناتو به شرق عامل اصلی شروع این جنگ بود و روسها را وادار به واکنش کرد. چین با اینکه درگیر شدن قدرتهای بزرگ را نوعی فرصت برای ارتقای جایگاه اقتصادی و نظامی خود میداند، اما از پیروزی غربیها هم نگران است. چین در یک سال گذشته روابط اقتصادی و نظامی خود را با روسیه تقویت کرده تا اتحاد در مقابل غرب را مستحکم کنند.
از آنجا که امریکا و اروپا در هفتههای اخیر متفقالقول شدهاند که با همه توان از اوکراین حمایت کرده و روسیه را شکست دهند، این مسئله میتواند چین را به بازنگری در مواضع اعلانی خود در اوکراین وادار کند، زیرا چینیها به عنوان متحد روسیه، شکست این کشور در برابر غرب را برنمیتابند و در صورت رقم خوردن تحولات به نفع غربیها، چین نیز از این وضعیت متضرر خواهد شد.
