کنفرانس امنیتی مونیخ در آلمان اجلاسی سالیانه است که از چند دهه پیش تاکنون به بررسی مهمترین چالشها و بحرانهای امنیتی و درگیریهای نظامی در جهان پرداخته و با مشارکت صاحبنظران و نیز مقامات ارشد کشورهای مختلف به ارائه دیدگاهها و نظرات مختلف درباره بحرانهای منطقهای و جهانی پرداخته است.
مسئله مهم درباره کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۳ این است که موضوع جنگ اوکراین و موضوعاتی مربوط به ایران از جمله مسائل مهم مطرح شده در نشست بودند، اما مقامهای روسیه و ایران در کنفرانس حضور نداشتند. کنفرانس امنیتی مونیخ روز جمعه ۱۷ فوریه در شرایطی کار خود را آغاز کرد که برخلاف رسم هرساله مقامهای دو کشور روسیه و ایران برای حضور در مونیخ دعوت نشده بودند. برخی مقامها و کارشناسان غربی هم از این مسئله انتقاد کرده و معتقدند که عدم حضور این دو کشور موجب میشود فرصت مغتنمیکه برای گفتگو با ایران و روسیه وجود داشت از دست برود. بدین ترتیب اجلاس امسال کنفرانس امنیتی مونیخ بدون دعوت از مقامات ارشد سیاسی و نظامی ایران و روسیه برگزار شده و حتی برگزارکنندگان این کنفرانس درباره ایران گامی فراتر نهاده و در اقدامی خصمانه ناشی از رویکرد کلی غرب در مورد ایران از افراد اپوزیسیون ایرانی در خارج از کشور برای شرکت در این کنفرانس دعوت کردهاند.
بدین ترتیب بهرغم اینکه موضوعات مربوط به ایران شامل اغتشاشات اخیر، توافق هستهای برجام، روابط تهران و مسکو و سرنوشت گفتگوهای دیپلماتیک با عربستان از جمله موضوعات مورد بحث در کنفرانس امنیتی مونیخ بودند، اما به مقامهای ایرانی فرصت حضور در این کنفرانس داده نشد. همچنین با وجود اینکه جنگ اوکراین اکنون تبدیل به مهمترین دغدغه و نگرانی امنیت اروپا شده است، اما از یک طرف این جنگ یعنی روسیه برای حضور در این کنفرانس دعوت نشد و در عوض مقامات ارشد امریکایی و اروپایی از تریبون این کنفرانس برای بیان یکجانبه نظرات و دیدگاههای خود و ابراز تندترین موضعگیریهای ضد روسی استفاده کردند و حتی کامالا هریس، معاون رئیسجمهور امریکا، روسیه را رسماً به ارتکاب جنایات جنگی در اوکراین متهم کرد.
در واقع کنفرانس امنیتی مونیخ امسال به جای اینکه به عرصهای برای بیان دیدگاهها و نظرات متفاوت و چه بسا متعارض مقامات امنیتی کشورهای مختلف درباره بحرانها و مسائل مهم سیاسی و امنیتی منطقهای و بینالمللی باشد، به جایگاهی به منظور بیان رویکردها و مواضع و سخنان خصمانه در وهله نخست علیه روسیه و سپس ایران تبدیل شد. در حالی که هدف اولیه و اصلی از تشکیل این کنفرانس سالانه بحث و بررسی و مناظرههای چالشی بین مقامات و کارشناسان ارشد کشورها درباره مهمترین چالشها و بحرانهای منطقهای و تلاش برای رسیدن به دیدگاهها و حتی ارائه راهحلهای مبتنی بر تفاهم بین طرفهای مختلف است.
بهرغم شعارهای غربیها درباره آزادی بیان، اما عدم دعوت از مقامات ایرانی و روسی برای حضور در کنفرانس امنیتی مونیخ نشاندهنده رویکرد گزینشی غرب در این زمینه یعنی ارائه یک طرفه نظرات و دیدگاهها از یک سو وجنگ سیاسی، تبلیغاتی و روانی از سوی دیگر علیه کشورهای مخالف سلطه غرب و منتقد رویکرد هژمونیک امریکا و متحدانش در سطح منطقهای و جهانی است. به ویژه اینکه اکنون آتش توپخانه رسانهها و مقامات غربی به ویژه امریکا علیه ایران و روسیه و همکاریهای نظامی و امنیتی این دو کشور است و از دیدگاه مقامات واشنگتن تریبون کنفرانس امنیتی مونیخ جایگاه مناسبی برای کارزار سیاسی و تبلیغاتی علیه تهران و مسکو در اختیار مقامات ارشد امریکایی و اروپایی قرار داده است.
