براساس طرح رصد اشتغال دانش آموختگان در سال ۱۴۰۱ درصد اشتغال در مقاطع کاردانی، کارشناسی و ارشد افزایش داشته اما درصد اشتغال در مقطع دکتری از ۸۱ درصد به ۴۷ درصد کاهش یافته است. دانش آموختگان دانشگاهی پس از اتمام تحصیلات مدت زمانی را که در جستجوی شغل مناسب گذراندن خدمت سربازی برای انجام امور مرتبط با فارغ التحصیلی خواهند کرد و این معمولاً امکان جذب و اشتغال بلافاصله بعد از فارغ التحصیلی وجود ندارد؛ بر این اساس در طرح پایش اشتغال دانش آموختگان چندین سال است اجرایی میشود و وضعیت اشتغال دانش آموختگان ۴ سال قبل به عنوان نمونه آماری در نظر گرفته میشود.
بنابراین در سال جاری وضعیت اشتغال دانش آموختگان چهار سال قبل یعنی دانشآموختگان مهر سال ۹۶ تا شهریور سال ۹۷ مورد بررسی قرار گرفته است دفتر ارتباط با صنعت و جامعه وزارت علوم که این طرح را پیگیری میکند از دانشگاهها خواسته حداقل ۳۰ درصد دانش آموختگان هر رشته را برای منظور مورد بررسی قرار دهند.
طرح رصد اشتغال فارغ التحصیلان در سالهای اخیر با اهدافی چون ایجاد نظام مناسب اطلاع رسانی به ذینفعان در رابطه با وضعیت اشتغال هر یک از رشتههای دانشگاهی، رصد آمار و اطلاعات در خصوص رشتههای آموزشی مازاد و مورد نیاز بازار کار و ارائه اطلاعات نتایج به مراجع ذیربط از جمله اهداف طرح رصد اشتغال دانش آموختگان، رصد مستمر ظرفیتهای محیطی و شرایط بازار کار محلی – منطقهای، بررسی ابعاد اقتصادی و اشتغالی رشتههای دانشگاهی در تعامل با دیگر گروهها و کمیتههای تخصصی وزارت عتف، شناسایی شکاف دانشی و مهارتی دانش آموختگان در بازار کار و ترسیم وضعیت کلی اشتغال و بیکاری دانش آموختگان در رشتهها و زمینههای مختلف پیگیری و اجرایی شده است.
با استفاده از آمار اخذ شده از ۷۴ دانشگاه، پژوهشگاه و مؤسسه آموزش عالی میانگین وزنی درصد اشتغال کل کشور بر حسب مقطع تحصیلی ترسیم شده که به شرح زیر است؛
| مقطع تحصیلی |
درصداشتغال در سال ۱۳۹۷ |
درصد اشتغال در سال ۱۳۹۸ | درصد اشتغال در سال ۱۳۹۹ | درصد اشتغال در سال ۱۴۰۰ | درصد اشتغال در سال ۱۴۰۱ |
| کاردانی | ------------- | ۶۰ درصد | ۴۶ درصد | ۵۱ درصد | ۶۵ درصد |
| کارشناسی | ۴۹ درصد | ۶۳ درصد | ۴۹ درصد | ۴۱ درصد | ۵۰ درصد |
| کارشناسی ارشد | ۵۲ درصد | ۶۴ درصد | ۶۵ درصد | ۵۳ درصد | ۶۱ درصد |
| دکتری | ۸۲ درصد | ۸۲ درصد | ۷۴ درصد | ۸۱ درصد | ۴۷ درصد |
بر اساس این جدول بالاترین نرخ بیکاری در سال ۱۴۰۱ مربوط به مقطع کارشناسی و دکترا است و پایینترین نرخ بیکاری نیز مربوط به مقطع کاردانی و کارشناسی ارشد میشود.
همچنین آمارها نشان میدهد که درصد اشتغال در مقطع دکتری در سال ۱۴۰۱، نسبت به ۴ سال قبل به کمترین میزان خود رسیده است در حالی که درصد اشتغال در مقطع کاردانی بیشترین افزایش را داشته است.
در سال ۱۴۰۱ درصد اشتغال نسبت به سال ۱۴۰۰ در مقاطع کاردانی، کارشناسی و ارشد افزایش داشته اما درصد اشتغال در مقطع دکتری از ۸۱ درصد به ۴۷ درصد کاهش یافته است.