هر چند با توجه به اتفاقات و اخباری که شب یکشنبه درباره زلزله و آتش سوزی در چند نقطه کشور و ابهامهایی که پیرامون طرح مولدسازی داراییهای دولت و اثر آن بر بازار سرمایه شکل گرفت، انتظار میرفت روز گذشته بازار بورس و اوراق بهادار وضعیت نزولی را تجربه کند، اما اگر نبود آن سیاستهایی که در اواخر دولت گذشته بر سر بازار خراب شد، بیشک امروز بازار سرمایه از منظر جایگاه و وضعیت باید در نقطه بهتری قرار میگرفت، اما متأسفانه با توجه به سرنوشت تلخی که در اواخر دولت گذشته برای بازار رقم زده شد، مدتی زمان میبرد تا زیرساختهای رشد و توسعه این بازار به طور مجدد ترمیم شود و اعتماد خارجشده از این بازار به آن بازگردد.
از رویدادهای سیاسی اثرگذار بر بازار سرمایه و مقوله خسارت وارده به بازار سرمایه از ناحیه سیاستهای تغییر شیوه عرضه خودرو در بورس کالا که گویا ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار میزان آن را ۱۰۰هزارمیلیارد تومان تخمین زده است که بگذریم، باید به اثر تحلیلهای موجود پیرامون طرح مولدسازی داراییهای دولت بر بازار سرمایه توجه داشت. مولدسازی داراییهای دولت از سوی برخی از اهالی بازار اینگونه تحلیل شده است که یا این داراییها در بازار سهام به فروش میرسد و به این واسطه نقدینگی از بازار خارج ولی در عوض شاید بر میزان سهام شناور موجود در بازار افزوده میشود یا اینکه اگر این داراییها خارج از بازار باشد، یحتمل بزرگان بازار برای برخورداری از امتیازات احتمالی نهفته در این اموال و داراییها، داراییهای خود را به قصد تأمین نقدینگی در بورس نقد میکنند که این نیز میتواند به شکل دیگر بر بازار سرمایه اثر بگذارد.
اینکه بعد از تجربه نه چندان خوش اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴، برنامه مولدسازی داراییهای دولت به چه سرنوشتی منتج شود، شاید الان زود باشد که در مورد آن سخن بگوییم، اما فیالحال اقوال پیرامون این طرح بسیار است و مشخص نیست به سبک، شیوه و الگوی پیادهسازی و در اقتصاد و بخشهای مختلف اثر بگذارد، از این رو فعلاً خیلی هم نباید نگاه و دید منفی در رابطه با این طرح داشت، البته مباحث مربوط به شفافسازی و اجرای رویهها و شیوههای منطقی و مورد تأیید و پسند نظام کارشناسی حتماً بیمه لازم را جهت همراهی همگان با مجریان و طراحان طرح فراهم میکند.
هر چند در شرایط سیاسی و ریسکی موجود انتظار بر این است نقدینگی به سمت بازارهایی، چون ارز، طلا و سکه حرکت کند، اما نباید از نقشی که بازار سرمایه میتواند در حوزه تأمین مالی اقتصاد ایران ایفا کند، غافل شد، به ویژه اینکه قدرت نظام بانکی در حوزه تأمین مالی به دلیل ناترازیها در ترازنامه و کفایت پایین سرمایه تحلیل رفته و بازار سرمایه میتواند در جهت تأمین مالی بخش تولید و اشتغالزایی و مردمیسازی اقتصاد ایران نقش مؤثری ایفا کند، اما باید توجه داشت که در سالهای پایانی دولت گذشته اعتماد از بازار سرمایه خارج شد و باید اعتماد به عنوان یک سرمایه اجتماعی مهم را به بازار سرمایه بازگردانیم.
شاید ادعا شود بازار سرمایه با بیش از نیمقرن تجربه از بلوغ لازم و کافی برخوردار است، اما حقیقت امر چیز دیگری است، زیرا در این بازار نیز شبیه بازارهای دیگر، چون ارز، سکه، طلا، رمز ارز و خودرو تحلیل بنیادی و تکنیکال چندان چاشنی رفتار بازیگران و سرمایهگذاران و سهامداران نیست و هنوز لیدر اصلی بازار شایعات و سخنهایی، چون این گفت و آن گفت است.
هرچند متغیرهای اقتصادی از دلار ۴۵هزار تومانی و تورم بیش از ۴۰درصدی و سیاستهای اعلامشده و اجرایی در حوزه حمایت از حوزه تولید و اشتغالزایی جکایت دارد و بازار سرمایه در شاخص یکمیلیونو۶۰۰هزار واحد مفت و ارزان ارزیابی میشود و سرمایهگذاران میگویند رکود سه ساله اخیر بازار سرمایه این بازار را ارزنده کرده است، اما خبری از این موارد نیست و همچنان سرمایهگذار به دنبال ارز، طلا، خودرو و کالاهایی از این دست است، البته با عرض تأسف باید عنوان داشت که ماجراهای سیاستگذاری پیرامون شیوه عرضه خودرو نیز در بازار ریسک ایجاد میکند.
به این ترتیب بورس که طی روزهای اخیر متأثر از رفتار مخالفان عرضه خودرو در بورس کالا و شایعاتی مبنی بر توقف عرضه محصولات ایرانخودرو و سایپا بود، روز گذشته به دلیل جو منفی و هیجانی ناشی از اتفاقات مربوط به چند نقطه از کشور، رکورد سقوط شاخص در سه سال اخیر را ثبت و با ریزش ۵۷هزارو ۹۰۰ واحدی معادل ۶۲/۳ درصد به کانال یکمیلیونو ۵۴۲ واحدی عقبنشینی کرد.
در ریزش روز گذشته شرکتهای فولاد مبارکه، گلگهر، ملی مس، شستا، میدکو، تاپیکو، پالایشگاه اصفهان، هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس و سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات با اثر بیش از ۳ تا ۵/۱ هزار واحدی بیشترین نقش را داشتند.
همچنین بررسیها نشان داد از حدود ۵۹۵ نماد حاضر در بورس و فرابورس فقط ۱۴ نماد از جمله سیمان اردستان، صنعتی آما، سرمایهگذاری بیمه، سیمان اصفهان، داروسازی زاگرس فارمد پارس، داروسازی کوثر، آلومراد، یران مرینوس و تکنوتار، مثبت و سبز بودند و باقی شرکتها با صف فروش و کاهش ۷ تا چنددرصدی قیمت سهام، بدترین روز را سپری کردند.
علاوه بر این خروج پول افراد حقیقی هم تشدید و به بیش از ۱/۲ هزارمیلیارد تومان رسید ولی آمار ورود نقدینگی به صندوقهای با درآمد ثابت هم بالغ بر ۱۲۲ میلیارد تومان بود.
با توجه به اینکه واقعاً تحلیل صحیح در بازارها جایی ندارد و بیشتر بازارها روی خط شایعات و اخبار حرکت میکنند، به نظر میرسد سهامداران نگران افت بیشتر بازار سهام باشند، از سوی دیگر در چنین شرایطی معمولاً بازار ارز، طلا و سکه داغ میشود.
