رسانههای بینالمللی، روز شنبه، ۳ دیماه ۱۴۰۱ (۲۴ دسامبر ۲۰۲۲)، از تداوم درگیری معترضان کُرد با پلیس فرانسه در پاریس برای دومین روز متوالی خبر دادند. اعتراضات از روز جمعه و در پی تیراندازی نژادپرستانه علیه کُردها در منطقهای شلوغ در ناحیهی ۱۰ پاریس شروع شد[۱]. در این حملهی نژادپرستانه، سه نفر کشته و چندین نفر زخمی شدند. عامل ۶۹ سالهی حمله زمانی که در حال تعویض خشاب اسلحهاش بود، به دست مردم مهار و سپس توسط پلیس دستگیر شد. در ادامه، جزئیات بیشتری دربارهی این حمله و اعتراضات پس از آن خواهید خواند.
مجرم سابقهدار: از یک حملهی نژادپرستانه به حملهی نژادپرستانهی بعدی
اواسط روز جمعه صدای شلیک چندین گلوله در منطقهی ۱۰ در مرکز پاریس شنیده شد. تیراندازی در یک مرکز فرهنگی و یک رستوران و آرایشگاه در مجاورت آن انجام شده بود[۲]. چیزی نگذشت که مشخص شد این تیراندازی با انگیزههای نژادپرستانه رخ داده است. سه کُرد (دو مرد و یک زن) در این تیراندازی کشته و دستکم چهار نفر دیگر نیز مجروح شده بودند؛ که حال یکی از آنها وخیم بود. با تاریک شدن هوا، جمعیتی از معترضان خشمگین، متشکل از کردهای ساکن پاریس، در حوالی نقطهی وقوع تیراندازی جمع شدند[۳].
اگرچه اعتراضات در ابتدا مسالمتآمیز بود، اما بهتدریج به خشونت کشیده شد. معترضان اقدام به پرتاب اجسام مختلف به سمت مأموران پلیس، واژگون کردن سطلهای زباله و میزهای رستوران، و آسیب زدن به خودروها کردند و نیروهای پلیس ضدشوروش نیز برای متفرق کردن جمعیت به گاز اشکآور متوسل شدند. اعتراضات در روز شنبه نیز ادامه پیدا کرد و برخی از معترضان دست به واژگون کردن و آتش زدن خودروها و ایجاد آتشهای کوچکتر در میدان «جمهوری» پاریس کردند؛ مکانی که به محل سنتی اعتراضات در پایتخت پاریس تبدیل شده است[۴].
هویت مجرم تا الآن که این گزارش نوشته میشود هنوز افشا نشده، اما مقامات بلافاصله اذعان کردند که وی دو هفته قبل از تیراندازی از بازداشت آزاد شده است. وی که یک لوکومتیوران بازنشسته است، دو بار، در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۲، به خاطر ارتکاب جرم «با ماهیت نژادپرستانه» محکوم شده، اما اخیراً در حالی که دادگاه هنوز دربارهی جرم خشونتآمیز و نژادپرستانهی قبلی او مشغول تحقیقات بوده، از «بازداشت پیش از محاکمه» رها شده است[۵].
تصاویر رسانهای روز جمعه یک مرد سفیدپوست با ملیت فرانسوی را در حالی نشان میدادند که پلیس دستهایش را پشت سرش بسته بود و داشت او را از صحنه دور میکرد. به نظر میآید، این فرد همان تیرانداز روز جمعه باشد که حدود یک سال قبل، ۸ دسامبر ۲۰۲۱ (۱۷ آذر ۱۴۰۰)، با شمشیر به ساکنان یک اردوگاه مهاجران در پاریس نیز حمله کرده بود. هنوز مشخص نیست چرا وی اجازه پیدا کرده از بازداشت پلیس خارج شود[۶].
چرا کُردهای فرانسه عصبانی هستند؟
«مهمت دیلک» یکی از شاهدان عینی تیراندازی تعریف میکند که ابتدا صدای شلیک گلوله به گوشش خورده و سپس از درون آرایشگاه [جایی که مردم توانستند ضارب را مهار کنند] صدای دادوفریاد شنیده است. دیلک که خودش نیز کُرد است، میگوید: «شاید این اتفاق برای کسی که در زندگیاش هرگز هیچ نگرانیای نداشته، شوکهکننده باشد، اما ما زیر سایهی تهدید سلاح و بمب بزرگ شدهایم. زندگی برای ما کُردها این شکلی است[۷].»
حملهی روز جمعه در حالی رخ داد که کُردهای ساکن منطقه خود را برای برگزاری مراسمی به مناسبت دهمین سالگرد قتل سه فعال زن کُرد در سال ۲۰۱۳ در پاریس آماده میکرد. این سه زن، که یکی از آنها از بنیانگذاران گروه شبهنظامی [تروریستی] «حزب کارگران کردستان» (پکک) بود، ماه ژانویهی آن سال توسط یک مرد تُرک، که به گردن و سر آنها شلیک کرده بود، کشته شدند[۸]. ضارب در سال ۲۰۱۶ پیش از آنکه در دادگاه محاکمه شود، فوت کرد. اگرچه هم دولت فرانسه و هم دولت ترکیه در آن زمان این قتلها را محکوم کردند، اما خانوادههای قربانیان و سایر کردهای فرانسه، دولت ترکیه را عامل قتلها میدانند و دولت فرانسه را به کمکاری و سهلانگاری در اینباره متهم میکنند.
پس از تیراندازی روز جمعه، «شورای دموکراتیک کردستان در فرانسه» طی بیانیهای این «حملهی تروریستی» را محکوم کرد[۹]. در این بیانیه صراحتاً تأکید شده که تیراندازی پس از چندین بار تهدید «ترکیه، متحد داعش» صورت گرفته، و از مردم دعوت شده تا برای اعتراض به این تیراندازی تجمع کنند. نکتهی قابلتوجه در بیانیهی شورای دموکراتیک کردستان، اشاره به قتلهای سال ۲۰۱۳ و عدم مجازات عاملان آنها در نتیجهی تعلل فرانسه است؛ که نشان میدهد کردهای ساکن فرانسه هنوز به خاطر اتفاقات آن سال از دولت این کشور دلخور هستند.
سخنگوی شورای دموکراتیک کردستان همچنین در مصاحبهای تلویزیونی گفت: «به هیچ عنوان از ما حفاظت نمیشود. طی ۱۰ سال، شش فعال کرد در قلب پاریس در روز روشن کشته شدهاند.» وی همچنین تصریح کرد که اعتراضات کُردها به تیراندازی روز جمعه، زمانی به خشونت کشیده شد که یک خودرو از کنار جمعیت عبور کرد و سرنشینانش با نمایش پرچم ترکیه و نشان دادن علامتهای ملیگرایانه، معترضان را تحریک کردند. نمایندگان کُردها که روز شنبه با رئیس پلیس پاریس دیدار کردند، خواهان آن شدند که تیراندازی اخیر، تحت عنوان حملهی تروریستی بررسی شود.
رهبران کُرد در فرانسه پس از تیراندازی اخیر، برای چندمین بار، خواستار حفاظت بهتر از کُردها در این کشور شدهاند. مقامات فرانسه تیراندازی اخیر را محکوم و اعتراف کردهاند که ضارب «بهوضوح قصد حمله به خارجیها را داشته است.» امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در توئیتر نوشت: «کردهای فرانسه در قلب پاریس هدف یک حملهی شنیع قرار گرفتند[۱۰].» دفتر دادستانی پاریس اعلام کرد پروندهای علیه ضارب تحت عناوین قتل، سوءقصد، حمله، و نقض قوانین حمل سلاح در فرانسه باز کرده است[۱۱].
[۱] Gunman kills three in suspected racist attack at Kurdish centre in Paris Link
[۲] Paris shooting: Three dead and several injured in attack Link
[۳] Gunman in Paris kills three people in attack on Kurdish community Link
[۴] Kurds clash with police in Paris for second day after killings Link
[۵] Police fire teargas to quell protesters at site of deadly Paris shooting Link
[۶] منبع شمارهی ۲
[۷] منبع شمارهی ۳
[۸] Kurdish PKK co-founder Sakine Cansiz shot dead in Paris Link
[۹] Attaque terroriste contre le siège du CDK-F à Paris Link
[۱۰] Les Kurdes de France ont été la cible d’une odieuse attaque au cœur de Paris... Link
[۱۱] Gunman Kills at Least ۳ in Paris in Suspected Racist Attack Link
