اشخاصی که با بیماریهای مزمن اقتصاد ایران آشنا هستند از رشد تورم تعجب نمیکنند، زیرا اقتصاد ایران به لحاظ تاریخی با مشکلات ساختاری روبهرو است که این مشکلات همیشه آن را در معرض تورم قرار میدهد. فاکتورهایی، چون تشدید تحریمهای ظالمانه غرب علیه ایران تکانههای تورمی را در دورههای مختلف برجسته میکند. رخدادهای رقم خورده در ماههای گذشته و جوسازیهای صورتگرفته در خارج از کشور علیه ایران هر چند ریسک کلانی را به اقتصاد ایران وارد نمیآورد، زیرا بنیانهای کشور قویتر از تصورات برخی از اشخاص است، اما این خردهریسکها تکانههایی را نیز در اقتصاد پدید میآورد و امکان دارد شاهد به حرکت درآمدن نقدینگی در جامعه از بازاری به بازار دیگر باشیم که سیاستگذار برای مهار اثرگذاریهای تورمی این جابهجاییهای نقدینگی تلاش میکند تا حد ممکن در بازار ورود جدی نداشته باشد تا بازار خود این وضعیت را کنترل کند و قیمتها به نقطه تعادلی بازگردد.
با بررسی سهم مردم جامعه از نقدینگی موجود در اقتصاد ایران و انواع داراییها به این نتیجه میرسیم که با انباشت ثروت در اختیار دهکهای بالای درآمدی روبهرو هستیم، از این رو در فقدان حکمرانی مناسب بخش مالیات بر اقتصاد ایران، صاحبان سرمایهها در شرایط موجود جامعه که ریسکهایی در اقتصاد موقتاً خلق شده است، تلاش میکنند نهایت بهره را ببرند، به این ترتیب در اثر را جابهجایی نقدینگی بین بازارها، یک یا چند بازار با انفجارهای تورمی روبهرو میشوند و نرخها نیز به شکل مشهودی بالا میرود.
شرایط موجود در کشور به شکلی است که فیالحال بازارهایی، چون ارز، طلا و سکه در کانون توجهات قرار دارد، اگرچه دولت و بخشهای امنیتی و انتظامی نهایت تلاش خود را میکنند تا جلوی تکانههای اقتصادی را بگیرند، اما در یک جایی باید بازار خودش نرخها را به تعادل برساند، از این رو بستن حساب فعالان بازار ارز و طلا یا دستگیری دلالان و مقابله با معاملات صوری و فردایی شاید نوسان را تا حدی مهار یا به تأخیر بیندازد، اما در نهایت تعادل باید در بازار برقرار شود.
ناترازی بودجه سال جاری روی کاغذ رقمی حدود ۳۰۰ هزارمیلیاردتومان ارزیابی میشود، این رقم بالاخره باید از یک مسیر جبران شود، به ویژه آنکه در ماههای پایانی سال سازمان برنامه و بودجه باید پرداختیهای شب عید را پوشش دهد. حال به این وضعیت اخبار مربوط به تحریم و ناآرامیهای اخیر و جوسازیهای خارجی را اضافه کنید، طبیعتاً کنترل این شرایط سختیهای زیادی دارد، به ویژه آنکه بسیاری از کارشناسان اقتصادی تصور نمیکردند دولت سیزدهم قادر باشد بدون برجام کشور را اداره کند، البته هیچ کسی نمیتواند منکر آثار و آزار و اذیتهای تورم دوررقمی در اقتصاد ایران شود، اما به رغم وجود تورم، جریان کالا در اقتصاد ایران دچار توقف نشده و همیشه کالا در بازارها بوده است، هر چند گران، حتماً تورم باید در آینده کنترل شود، اما اشخاص بدبین به آینده کشور و اقتصاد بدنیست بدانند که بسیاری از ایرانیهای خارج از کشور به داخل بازمیگردند تا در این وضعیت فعالیت اقتصادی کنند چراکه معتقدند اقتصاد ایران دارای ارزش افزوده و سودهای بسیار مناسبی است.
اگر چه بازار داراییهای مالی با تورم روبهرو است، اما اغلب کارشناسان اقتصادی میدانند که در برخی از بخشهای اقتصادی که سرمایه در کنار دانش و ماشینآلات قرار میگیرد، سود بسیار مناسبی از محل تولید محصول و خدمات به دست میآید، حال در چینش مذکور اگر بنگاهها دانشبنیان باشند که بلاشک سود بسیار مناسبی به دست میآید.
به هر روی بازار داراییهای مالی نیز یکی از بازارهایی است که بسته به شرایط بینالمللی و داخلی گاهی نقدینگی هوای ورود به این بازارها را میکند. طی هفتههای اخیر نقدینگی به سمت بازارهای ارز و طلا و سکه گسیل شده است و در این بخشها شاهد رشد قیمتها بودهایم، اما روز گذشته بازار اندکی آرامش داشت و حداقل مثل روز سهشنبه بازار با نوسان و تنش روبهرو نبود.
در ادامه بدنیست به گزارشهای چند رسانه مطرح کشور در رابطه با بازار ارز، طلا و سکه توجه کنیم.
افت ۷۰۰تومانی قیمت دلار در بازار غیررسمی
به گزارش فارس، روز گذشته در بازار تهران قیمت انواع ارز نسبت به روز گذشته کاهش یافت. در معاملات غیررسمی فردایی هم قیمت دلار بیش از ۷۰۰تومان افت داشت. در همین راستا بهای دلار نقدی در بازار غیررسمی نسبت به روزسهشنبه با ۳۵۰تومان و یورو با ۴۶۰تومان افت قیمت مواجه شد. درهم امارت ۱۰۰تومان، پوند انگلیس ۶۰۰تومان، لیر ترکیه ۳۰تومان، فرانک سوئیس ۶۳۰تومان، یوآن چین ۷۰تومان و ین ژاپن ۱۸۵تومان نسبت به روز گذشته، افت قیمت داشته است. نرخ دلار توافقی در معاملات بازار تهران ۳۶هزار و ۲۰۰تومان بود که نسبت به روز سهشنبه ۵۰تومان کاهش قیمت داشت.
التهابات ۳ ماه اخیر یکی از عوامل رشد قیمت ارز بود
رشد بهای ارز در هفتههای اخیر ارتباطی به شاخصهای اقتصادی ندارد و بررسیها نشان میدهد بخش عمده رشد بهای ارز در این دوره ناشی از شکلگیری فضای هیجانی، بروز اغتشاشات و التهابات سه ماه اخیر بوده است.
با فروکش کردن التهابات، روند نزولی قیمت ارز آغاز شده است و پیشبینی میشود در روزهای آینده هم این روند ادامه داشته باشد.
صف برای کسب یک میلیونتومان
به گزارش مهر از ابتدای هفته جاری شاهد روند صعودی قیمت ارز در بازار هستیم تا جایی که قیمت دلار در بازار توافقی از ۳۵هزارتومان به ۳۶هزار و ۳۰۰تومان رسیده است.
بررسی میدانی روز گذشته خبرنگار مهر حاکی از آن است که به رغم آنکه قیمت ارز در بازار آزاد نیز روند صعودی دارد ولی کمتر کسی حاضر به خرید ارز با قیمتهای ۳۸هزارتومان به بالاست، زیرا با تمهیداتی که بانک مرکزی انجام داده است، افرادی که نیازمند ارز هستند میتوانند به راحتی ارز مورد نیاز خود را از بازار توافقی خریداری کنند.
در همین رابطه یکی از افرادی که در میدان فردوسی دنبال ارز بود به خبرنگار مهر گفت: عمده کسانی که در ماههای اخیر در فردوسی تجمع میکنند و دنبال ارز هستند میخواهند از نوسان قیمت ارز توافقی و آزاد سودی به دست آورند.
وی ادامه داد: این شلوغی به این دلیل است که دلالان با گرفتن کارت ملی و خرید سهمیه سالانه ارز از افرادی که سهمیه خود را نیاز ندارند، به آنها مبالغی تا یکمیلیونتومان نیز پرداخت میکنند. این خریدار ارز تصریح کرد: همانطور که مشاهده میشود بیشتر فروشندگان سهمیه ارز زنان خانهدار یا سرپرست خانواده هستند که به این سهمیه نیاز ندارند و با اجاره کارت ملی خود در مدت چند ساعت یک میلیونتومان به دست میآورند.
بررسیهای میدانی خبرنگار مهر از بازار ارز میدان فردوسی حاکی است قیمت ارز آزاد بین ۳۸هزار تا ۳۸ هزارو ۵۰۰تومان معامله شد. همچنین قیمت دلار در بازار هرات ۳۸هزارو۱۵۰تومان و در بازار سلیمانیه ۳۸هزارو۶۵۰تومان معامله شد.
ریسک خرید دلار حداکثری شد
به گزارش تسنیم، تجربه نوسانات شدید ارزی در سنوات قبل نشان میدهد معمولاً دلار در کانالهای جدید دوام چندانی نخواهد داشت و احتمالاً با اعمال سیاستهای بازارساز باید شاهد تغییر مسیر قیمتها در بازار ارز باشیم.
فعالان بازار ارز که بار دیگر این روزها شاهد نوسانات لحظهای قیمتها هستند، خودشان هم تأکید دارند که قیمتهایی که برای دلار و انواع ارزها ثبت میشود، قابل باور نیست و بعید است همینطور باقی بماند. بازاریها معتقدند هر زمان بازار ارز سیاسی شود، خریدهای هیجانی نیز در بازار افزایش پیدا میکند، هر چند طبق روال سنوات قبل معمولاً در ایام نزدیک به سال نوی میلادی تقاضا برای خرید ارز افزایش پیدا میکند ولی در روزهای اخیر در کنار افزایش تقاضای خرید ارز در روزهای پایانی سال ۲۰۲۲ وقوع برخی اتفاقات سیاسی نیز به این نوسانات دامن زد.
برخی تحلیلگران ارزی معتقدند جایگزینی نفت ایران با روسیه در بازارها، توقف مذاکرات، کسری بودجه دولت، اُفت صادرات پتروشیمی به دلیل قطعی گاز، افزایش تقاضا برای خرید ارز در روزهای پایانی ۲۰۲۲ و اغتشاشات ماههای اخیر عامل تقویت انتظارات صعودی در بازار ارز شده است.
تعدادی از فعالان بازار البته تأکید دارند که وضعیت قیمتی در بازار صعودی باقی نخواهد ماند و احتمال بازگشت قیمت ارز به کانال ۳۵هزارتومان طی ۱۵ روز آینده وجود دارد. بازاریها به خریداران ارز که به خاطر رفتارهای هیجانی در روزهای اخیر وارد بازار شدهاند، هشدار میدهند که ریسک خرید ارز آن هم در روزهای صعودی خیلی بالاست و مردم باید هوشیار باشند که با ضررهای سنگین همراه نشوند.
تکانههای ارزی در برج میرداماد
همزمان با تشدید نوسانات ارزی، رئیسکل بانک مرکزی، معاون ارزی این بانک را تغییر داد. بنابراین با حکم رئیسکل بانک مرکزی، «محمد آرام» به سمت معاون ارزی جدید بانک مرکزی منصوب شد.
مصطفی قمریوفا گفت: آقای خانی هم با حکم دکتر صالحآبادی، به سمت مشاور رئیسکل بانک مرکزی منصوب شد.
گفتنی است، آرام پیش از این مدیرعامل شرکت سرمایهگذاریهای خارجی ایران بود. معاون ارزی جدید بانک مرکزی تا مقطع دکترای تخصصی در رشتههای مدیریت مالی و مدیریت کسبوکار تحصیل کرده و دارای سوابقی در سمتهای مدیرعامل و عضو هیئت مدیره و مشاور در شرکتهای خدمات ارزی، مالی و سرمایهگذاری، تأمین مالی و بورسی است.
