بررسی اجمالی تعدادی از صورتهای مالی شرکتهای دولتی از حال ناخوش برخی از این شرکتها در مقابل سودهای چشمگیر چند شرکت دیگر حکایت دارد، به طوری که زیان انباشته شرکت ملی پست، شرکت سهامی چاپخانه دولتی ایران، ایدرو و سه بانک به میزان چشمگیری در سال۱۴۰۰ افزایش یافته است. صاحبنظران معتقدند برخی شرکتهای دولتی نیازمند اصلاح مدیریت هستند چراکه در دو سال اخیر به دلیل بروز رکود دچار مشکل و زیانده شدهاند.
از مهر ماه سال۱۴۰۰ تاکنون انتشار صورتهای مالی شرکتها و بانکهای دولتی شروع شده است. سال گذشته مهمترین موضوعی که بعد از انتشار این صورتهای مالی مطرح شد، مسئله ناکارآمدی مدیران دولتی و زیانده بودن شرکتها بود.
شفافسازیهای دولت سیزدهم که از سال گذشته آغاز شده بود و در روز ۳۰فروردین۱۴۰۱ گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی به انضمام صورتهای سال مالی ۱۳۹۸ متعلق به ۲۹۶ شرکت دولتی اعم از مادرتخصصی، اصلی و فرعی و همچنین گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی به انضمام صورتهای مالی سال ۱۳۹۹ متعلق به ۳۱۳ شرکت دولتی از جمله تعداد هفت بانک و دو بیمه دولتی و همچنین چهار شرکت تابعه وزارت امور اقتصادی و دارایی در سامانه کدال منتشر و در دسترس عموم قرار گرفت.
بر اساس این گزارشها به طور میانگین در سالهای اخیر بودجه شرکتهای دولتی معادل ۳۵درصد کل تولید ناخالص داخلی ایران بوده است که در سال ۹۹ به قیمت جاری رقمی بیش از هزارو۷۰۰تریلیون تومان را شامل میشود و بخش بزرگی از این ۳۵درصد از تولید ناخالص داخلی با مشکل مواجه است.
در همین رابطه چندی پیش، احسان ارکانی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی به موضوع شرکتهای دولتی پرداخته و گفته بود، از ۳۷۷ شرکت دولتی، حدود ۶۲ شرکت زیانده و ۱۵۹شرکت درآمد و هزینه شان برابر بوده و در آستانه زیانده شدن قرار دارند و مابقی شرکتها سودده هستند، یعنی ۲۲۱ شرکت از ۳۷۷ شرکت دولتی یا ۶۶درصد از نمادهای بنگاهداری دولتی با دردسرهای ناکارآمدی مدیران مواجه هستند و بهای این ناکارآمدی از منابع ملی و از جیب مردم پرداخته میشود.
وی معتقد است: شرکتهای توانیر، سازمان آب بازرگانی دولتی، برخی از بانکها، شرکتهای بیمه، شرکتهای بهرهبرداری نفت و گاز و ... به نحوی زیانده هستند که جبران این زیان شاید کار مدیران دولتی نباشد. از همه مهمتر اینکه برخی از این شرکتها دارای مازاد نیروی انسانی نیز هستند و برای ادامه فعالیت خود نیازمند توجه بیشتر دولت هستند.
به گزارش ایسنا، صورتهای مالی ۳۹۶ شرکت غیردولتی روز چهارشنبه (۲۰مهر) در راستای شفافیت منتشر شده و در سامانه کدال در دسترس عموم مردم قرار گرفته است، البته این برای بار دوم است که صورتهای مالی شرکتها منتشر میشود. پیش از این نیز شاهد انتشار صورتهای مالی ۳۱۳ شرکت دولتی در سامانه مذکور بودیم. طبق اعلام وزارت اقتصاد، صورتهای مالی ۸۵۲ شرکت که متناسب با بند م تبصره ۲ شناسایی شدند، آماده انتشار بوده که ۲۴۳ شرکت بورسی بودهاند و صورتهای مالی آنها متناسب با زمانبندی خود منتشر شده است.
صورت مالی ۳۹۶ شرکت غیربورسی نیز هفته قبل منتشر شد. صورت مالی۲۰۰ شرکت باقی مانده هنوز حسابرسی نشده و آماده انتشار نیست، البته این آمار مربوط به موارد شناسایی شده تاکنون است و پیشبینی میشود تا انتهای سال این عدد چهار رقمی شود.
افزایش ۲۳۰درصدی زیان شرکت ملی پست
بررسیها از سامانه کدال نشان میدهد شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران در سال گذشته ۴۸۲میلیارد تومان زیان خالص داشته است، درحالی که این میزان در سال ۱۳۹۹ معادل ۱۴۶میلیارد تومان بوده است که افزایش ۲۳۰درصدی را نشان میدهد. این در حالی است که این شرکت در سال گذشته ۹۳میلیارد تومان از دولت کمک دریافت کرده است. زیان انباشته شرکت مذکور در سال ۱۳۹۹ معادل ۹۷۱میلیارد تومان بوده که در سال ۱۴۰۰ به هزارو۴۵۴میلیارد تومان رسیده است که از بدتر شدن وضعیت این شرکت حکایت دارد.
از طرف دیگر پارسال تعداد کل کارکنان شرکت پست از جمله رسمی، پیمانی، قراردادی و کارکنان شرکتهای خدماتی ۱۴هزار و ۱۱۷ نفر بوده که در سال ۱۳۹۹، ۱۳هزار و ۵۰۰ یعنی ۵۶۷ نفر نسبت به سال ۱۳۹۹ افزایش داشته است.
کاهش سود مجتمع گاز پارسجنوبی
سود خالص مجتمع گاز پارسجنوبی در سال گذشته ۵۲۷میلیارد تومان بوده که نسبت به سال ۱۳۹۹ که ۶۵۳میلیارد تومان بوده، ۱۲۶میلیارد تومان کاهش داشته است. تعداد کارکنان این شرکت شامل کارکنان رسمی، پیمانی، قرارداد مستقیم و کارکنان شرکتهای پیمانکاری در سال۱۳۹۹ معادل ۱۶هزار و ۹۴۴ نفر بوده که در سال ۱۴۰۰ به ۱۷هزار و ۴۸۰ نفر رسیده است.
همچنین طبق صورتهای مالی شرکت ارتباطات زیرساخت، سود خالص این شرکت در سال ۱۳۹۹ معادل ۷۵۴میلیارد تومان بوده که در سال۱۴۰۰ به هزارو ۴۷ میلیارد تومان رسیده، همچنین سود انباشته شرکت مذکور ۲۹۸میلیارد تومان است.
چاپخانه زیر فشار افزایش قیمت کاغذ.
اما شرکت سهامی چاپخانه دولتی ایران در سال۱۳۹۹، حدود ۴ میلیارد تومان سود خالص داشته که در سال گذشته با ۳میلیارد تومان زیان خالص مواجه شده است.
بررسیها نشان میدهد دلیل حرکت این شرکت از سود به زیان، افزایش قابل توجه بهای تمامشده شرکت از ۱۳۸ به ۱۸۹میلیارد تومان بوده است. دلیل این موضوع، افزایش بهای مواد اولیه (کاغذهای خریداری شده از کارخانه تولید کاغذ اسناد بهادار) است.
سود ایدرو ۱/۰ شد
طبق صورتهای مالی تلفیقی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، این سازمان در سال۱۴۰۰ با کاهش ۸۹درصدی سود خالص نسبت به سال ۱۳۹۹ مواجه بوده است. به عبارت دیگر سود این شرکت طی یک سال ۱/۰ شده است. یکی از دلایل اصلی این موضوع کاهش ۹درصدی درآمد عملیاتی و افزایش بیش از ۴۵درصدی هزینه بهای تمامشده این شرکت است.
سودهای خالص ۴برابر شده
در این میان سود خالص شرکت توسعه زیربنای حمل و نقل کشور در سال ۱۳۹۹، ۳میلیاردو۶۰۰میلیون و در سال ۱۴۰۰، ۱۵میلیارد تومان بوده است که رشدی حدود چهار برابری را نشان میدهد. همچنین سود خالص فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران که در سال ۱۳۹۹ معادل ۳۰۲میلیارد تومان بوده با رشدی ۵/۴ برابری به هزارو۳۵۰میلیارد تومان در سال۱۴۰۰ رسیده است. سود انباشته این شرکت نیز حدود ۲۹میلیارد تومان است.
سود فولاد ۱۰ برابر شد
سود خالص فولاد ایران در سال ۱۳۹۹، یکمیلیارد و ۵۰۰هزار تومان بوده و در سال ۱۴۰۰ به ۱۵میلیارد و ۳۰۰میلیون تومان رسیده است که از رشدی حدود ۱۰برابری حکایت دارد.
حال ناخوش ۳ بانک
طبق صورتهای مالی بانک کشاورزی زیان خالص این بانک در سال۱۳۹۹ معادل ۲۸۹میلیارد تومان بوده که در سال۱۴۰۰ به سود خالص ۲۳میلیارد تومانی رسیده است. بررسی صورتهای مالی این بانک از زیان انباشته چشمگیر ۴ هزارو ۴۰۰ میلیارد تومانی حکایت دارد.
همچنین زیان خالص بانک ملی از ۶ هزارو۷۵۰میلیارد تومان در سال۱۳۹۹ به ۲ هزارو۶۷۶میلیارد تومان در سال گذشته رسیده است. طبق آخرین صورت مالی بانک ملی، این بانک نزدیک ۷۰هزارمیلیارد تومان زیان انباشته دارد. بانک مسکن نیز از هزارو۷۸۶میلیارد تومان زیان در سال ۱۳۹۹ به یکمیلیارد و ۷۵۰ تومان سود در سال۱۴۰۰ رسیده و زیان انباشته این بانک ۲ هزارو۴۰۰میلیارد تومان است.
